II CZ 117/18

Sygn. akt II CZ 117/18

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2019 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)
‎SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
‎SSN Roman Trzaskowski

w sprawie ze skargi H. K.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt XV Ca (…)
‎przy uczestnictwie W. S., Z. S., F. S., J. S., E. C., S. S., H. O., M. A., M. P. oraz M. R. i K. R. następców prawnych A. R.

o dział spadku po J. C. i P. C.,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2019 r.,
‎zażalenia skarżącej H. K.

na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt XV Ca (…),

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę H. K. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku skarżącej i W. S. z udziałem Z. S., F. S., J. S., E. C., S. S., M. P., H. O., M. A. i A. R. o dział spadku po J. C. i P. C. zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 kwietnia 2015 r. oddalającym apelację W. S. i A. R. od postanowienia Sądu Rejonowego w K., mocą którego dokonano działu spadku po wskazanych spadkobiercach i zniesienia współwłasności przez sprzedaż objętego tym postępowaniem gospodarstwa rolnego.

Odrzucając skargę o wznowienie postępowania Sąd Okręgowy wskazał, że okoliczności, jakie skarżąca przytoczyła jako podstawę wznowienia to jest zawarte po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 28 kwietnia 2015 r. porozumienie współwłaścicieli co do sposobu zniesienia współwłasności, nie stanowi żadnej z ustawowych podstaw wznowienia przewidzianej w art. 403 k.p.c., w szczególności powołanej okoliczności nie można poczytać za „wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postepowaniu” (art. 403 § 2 k.p.c.). Oparcie skargi o wznowienie postępowania na podstawie nieprzewidzianej w ustawie prowadzi do jej odrzucenia (art. 410 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzucając naruszenie art. 403 § 2 i art. 524 § 1 k.p.c., domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 524 § 1 k.p.c., uczestnikowi postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy przysługuje skarga o wznowienie postępowania tylko wówczas gdy postanowienie kończące postępowanie nie może być zmienione lub uchylone. Przypadki, kiedy postanowienie orzekające co do istoty sprawy może być zmienione lub uchylone, wynikają z ustawy i są to sytuacje opisane w przepisach: art. 523 zd. 2, art. 542, art. 543, art. 550 § 2, art. 577, art. 559 § 1, art. 559 § 2, art. 614, art. 678, art. 679 § 1 i 3 oraz art. 690 § 2 k.p.c., a także art. 30 i 40 k.r.o. Żaden z tych przepisów nie przewiduje zmiany lub uchylenia prawomocnego postanowienia znoszącego współwłasność; skarżący również takiego przepisu nie wskazał, stąd twierdzenie zawarte w zażaleniu, że Sąd Okręgowy naruszył art. 524 § 1 k.p.c., musi być uznane za nietrafne.

Wobec braku ustawowej podstawy do zmiany lub uchylenia postanowienia, skarga o wznowienie postepowania jest co do zasady dopuszczalna, na podstawie przepisów ogólnych o wznowieniu postępowania. Skarga o wznowienie postępowania złożona w tym trybie nie służy jednak korygowaniu wszelkich nieprawidłowych orzeczeń, lecz tylko wzruszeniu orzeczeń wydanych w warunkach określonych w art. 401 i 403 k.p.c., zmierza bowiem do wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnego orzeczenia zapadłego w postępowaniu, które dotknięte jest określonymi w ustawie wadliwościami. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się orzeczenia co do istoty sprawy nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołała się na zawarte przez współwłaścicieli porozumienie co do sposobu zniesienia współwłasności, przy czym współwłaściciele to porozumienie zawarli już po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 28 kwietnia 2015 r. Nie można było zatem zasadnie twierdzić, że mamy do czynienia z podstawą wznowienia przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c.

W świetle powyższego odrzucenie skargi o wznowienie postępowania wobec nie oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia nie mogło być poczytane za nieprawidłowe.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 394¹ § 3 w związku z art. 398¹⁴ k.p.c.).

jw