II CSK 283/13

Sygn. akt II CSK 283/13

POSTANOWIENIE

Dnia 13 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z wniosku P. K. - S.
‎przy uczestnictwie M. K.
‎o wpis własności na rzecz małżonków P. K. - S. i M. K.

na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej rozszerzonej,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 grudnia 2013 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II Ca […],

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

2) zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Uczestnik postępowania M. K. złożył do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 listopada 2012 r. Zawarty w skardze wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania został oparty na przesłance oczywistej zasadności skargi oraz na występowaniu w skardze istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do ustalenia czy zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności majątkowej może prowadzić do sukcesji uniwersalnej w wyniku której wszystkie - z rodzajowo określonymi wyjątkami - prawa majątkowe przechodzą z majątków osobistych do majątku objętego wspólnością ustawową.

Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżący wywodził z tego, że Sąd II instancji uznał, iż zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności majątkowej prowadzi do sukcesji uniwersalnej, mimo iż sukcesja uniwersalna dopuszczalna jest tylko w przypadkach w ustawie przewidzianych, a za swojego życia człowiek nie może rozporządzić całym swoim majątkiem.

W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni P. S. - K. domagała się wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania, względnie o oddalenie skargi kasacyjnej, a w każdym przypadku o obciążenie uczestnika postępowania kosztami tego postępowania w całości w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla  przeciętnego prawnika jest widoczne, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i  przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13, niepubl.). Tak rozumianej oczywistości złożonej przez siebie skargi kasacyjnej przejawiającej się kwalifikowanym naruszeniem prawa przez Sąd odwoławczy uczestnik nie wykazał.

Należy też zwrócić uwagę na fakt, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z jednej strony wskazywał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, zaś z drugiej strony te  same okoliczności i przepisy kreował jako podstawę oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oraz istotne zagadnienie prawne wywodzone z tych samych przepisów prawa i okoliczności, co do zasady wzajemnie się wykluczają. Jak podkreśla się w orzecznictwie już z samej istoty ustawowych przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wynika, że co do zasady nie mogą one występować jednocześnie. Jeżeli bowiem w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie prawidłowego orzeczenia co do istoty sprawy, to  z natury rzeczy ewentualny błąd orzeczniczy popełniony przez sąd drugiej  instancji nie może mieć charakteru oczywistego i podstawowego (por.  postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl.).

Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne było przedmiotem wypowiedzi doktryny, zagadnienie sukcesji uniwersalnej między małżonkami znalazło też wyraz w judykaturze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., I CSK 361/09, niepubl., uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1995 r., III CZP 32/95, publ. w OSNC 1995/6/98, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 67/09, niepubl.).

Skarżący nie podał istotnych i przekonywujących powodów pozwalających poddać w wątpliwość wcześniej wyrażone w judykaturze i piśmiennictwie.

Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania.

Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. a contrario w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398²¹ k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 i § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., Nr 461) zasądzając od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni postępowania kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym.

aw

jw