II CNPP 40/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
17 grudnia 2025 r.
SSN Paweł Grzegorczyk (przewodniczący)
SSN Monika Koba
SSN Karol Weitz (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 grudnia 2025 r. w Warszawie
skargi M.P. o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z 10 lutego 2021 r., (… …),
wydanego w sprawie z powództwa M.P.
przeciwko S. spółce akcyjnej
w S.
o zapłatę,
1. oddala skargę;
2. kosztami postępowania wywołanego skargą obciąża
powoda, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie
referendarzowi sądowemu.
Monika Koba
Paweł Grzegorczyk
Karol Weitz
(M.M.)
II CNPP 40/22
2
UZASADNIENIE
Powód M. P. w pozwie z 28 maja 2018 r. skierowanym przeciwko S. Spółce
Akcyjnej w S. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej kwoty 24613,11
zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
1. od kwoty 24413.85 zł od 14 października 2017 r. do dnia zapłaty;
2. od kwoty 199,26 zł od 6 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 11 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy Lublin- Zachód oddalił powództwo.
Sąd ustalił, że 28 sierpnia 2017 r. miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której
samochód marki (… …) będący własnością powoda uległ uszkodzeniu. K. H.,
sprawca kolizji drogowej miała ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej u
pozwanej. W toku postępowania likwidacyjnego pozwana ustaliła koszt naprawy
samochodu powoda na kwotę 34 418,03 zł, którą wypłaciła powodowi
12 grudnia 2017 r. Powód nie zaakceptował wyniku postępowania likwidacyjnego
i zlecił L. Ł. wykonanie prywatnej ekspertyzy naprawy uszkodzeń swojego pojazdu,
powstałych w wyniku kolizji 28 sierpnia 2017 r. Zgodnie
z ekspertyzą, za którą powód zapłacił 199,26 zł koszt naprawy pojazdu miał wynieść
58 831,88 zł. W świetle uzyskanej prywatnej ekspertyzy i wyceny kosztów naprawy
samochodu powód uznał, odszkodowanie wypłacone mu przez pozwaną zostało
zaniżone i wezwał ją do zapłaty kwoty 24 413,85 zł tytułem różnicy między
przyznanym mu i należnym odszkodowaniem oraz kosztów sporządzenia
ekspertyzy. Pozwana nie uwzględniła zastrzeżeń powoda.
Koszt naprawy uszkodzeń samochodu powstałych 28 sierpnia 2017 r.
w pojeździe powoda ustalony przez biegłego przy zastosowaniu oryginalnych części
wynosił 57 208,38 zł. Wartość samochodu przed kolizją wynosiła 141 200 zł,
natomiast uszkodzony pojazd miał wartość 96 426 zł. Powód dokonał naprawy
pojazdu na własny koszt w warsztacie samochodowym w K. Naprawa wykonana
została zgodnie z technologią producenta. Ustalony w sprawie przez biegłego koszt
naprawy pojazdu obejmuje jedynie koszt potencjalny, a nie koszt rzeczywisty.
Przedmiotem postępowania dowodowego nie był bowiem rzeczywisty koszt naprawy
II CNPP 40/22
3
poniesiony przez powoda, gdyż w postępowaniu nie został
w tym zakresie zgłoszony wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego
na okoliczność kosztów poniesionych przez powoda w celu naprawy samochodu.
Uznając powództwo za bezzasadne Sąd podniósł, że powód powinien był w sprawie
wykazać wysokość kosztów poniesionych w celu naprawy pojazdu, gdyż
w ten sposób wykazałby wysokość poniesionej przez siebie szkody Tymczasem
w ocenie Sądu, powód nie wykazał tych kosztów, ani że były one wyższe niż kwota
wypłacona mu przez pozwaną. Sąd oceniając żądanie powoda nie mógł brać
pod uwagę kosztów hipotetycznych naprawy samochodu celem przywrócenia
go do stanu poprzedniego, lecz mógł się kierować tylko tym, jakie koszty naprawy
powód rzeczywiście poniósł, a ich wysokości powód nie wykazał. Skoro na powodzie
spoczywał ciężar udowodnienia dochodzonego roszczenia, a powód z ciężaru tego
nie wywiązał się, to jego powództwo podlegało oddaleniu. Sąd pierwszej instancji
kierował się przy tym założeniem że, w sytuacji, w której szkoda w pojeździe została
naprawiona, to nie jest już możliwe określenie wysokości odszkodowania
hipotetycznie przy przyjęciu fikcji, że będzie ona dopiero naprawiona. Konieczne jest
bowiem wtedy wykazanie przez stronę powodową rzeczywistych kosztów
naprawienia szkody.
Apelację od wyroku z 11 lipca 2019 r. złożył powód. Sąd Okręgowy w Lublinie
wyrokiem z 10 lutego 2021 r. oddalił apelację Sąd Okręgowy podzielił ustalenia
faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjętą przez ten sąd ich ocenę prawną.
Sąd Okręgowy odnosząc się do podniesionej przez powoda kwestii niezałatwienia
przez pozwaną jego reklamacji z 14 grudnia 2017 r. w terminie wskazał, że z treści
art. 8 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku
finansowego i o Rzeczniku Finansowym nie wynika, aby niedochowanie terminu
załatwienia reklamacji automatycznie skutkowało domniemaniem uznania
roszczenia reklamującego, lecz jedynie domniemaniem, że okoliczności powołane
przez reklamującego w reklamacji rzeczywiście miały miejsce, o ile wskazał
on stosowne okoliczności w reklamacji.
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 10 lutego 2021 r., zarzucając naruszenie
przepisów prawa materialnego, tj. art. 361 § 2, art. 363, art. 346 § 2 k.c.
II CNPP 40/22
4
oraz art. 19 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych
Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym, Polskim Biurze Ubezpieczycieli
Komunikacyjnych, a także art. 6 k.c. w związku z art. 2 pkt 2 z art. 8 i z art. 6 ustawy
z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego
i o Rzeczniku Finansowym. i wniósł o stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest
niezgodny z prawem tj. z art 361 § 2 art. 363, art. 346 § 2 k.c. i z art. 19 ust. 1 ustawy
z 22 maja 2003 r.
Uprawdopodabniając szkodę, którą miał ponieść wskutek wydania wyroku powód
podniósł, że wynosi ona 24 613,11 zł i obejmuje wysokość kosztów naprawy pojazdu
i koszt sporządzonej opinii biegłego, stanowiąc różnicę między całkowitym kosztem
naprawy, a kwotą wypłaconą przez pozwaną. Powód powołał się w tym względzie
na kalkulację szkody załączoną do skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kontrola legalności orzeczenia w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma specyficzny charakter, gdyż
– inaczej niż w wypadku skargi kasacyjnej nie zmierza ona do zmiany
nieprawidłowego rozstrzygnięcia względnie jego uchylenia i otwarcia tym samym
drogi do ponownego osądzenia sprawy, a jedynie przesądzenia tego, czy spełniona
została jedna z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa,
którą jest niezgodność prawomocnego orzeczenia z prawem. Z tego m.in. powodu
ocena bezprawności orzeczenia musi być dokonywana przy uwzględnieniu istoty
władzy sądowniczej i związanej z nią niezawisłości sędziowskiej. W konsekwencji
w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przy aprobacie Trybunału Konstytucyjnego,
utrwaliło się stanowisko, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela,
że za orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 4241 i nast. k.p.c. w związku
z art. 4171 k.c. można uznać tylko takie orzeczenie, którego nieprawidłowość
ma charakter kwalifikowany i elementarny. Wymaganie to nie jest natomiast
spełnione jeżeli sąd dokonał wyboru jednego z możliwych sposobów interpretacji
przepisów prawa, choćby nawet interpretacja ta okazała się ex post nieprawidłowa
II CNPP 40/22
5
i uzasadniałaby uchylenie orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym (por. wyroki Sądu
Najwyższego z 10 listopada 2017 r., V CNP 12/17 i z 14 czerwca 2024 r. 29/22
i powołane tam orzecznictwo, jak również wyrok Sądu Najwyższego
z 7 listopada 2025 r. II CNPP 3/23)
Skarżący formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego i twierdząc,
że zaskarżony wyrok dotknięty jest taką elementarną wadliwością utrzymywał
m.in., że wynikać miała ona m.in. z tego, że sąd drugiej instancji miał uznać,
że zdarzenia mające miejsce po chwili wystąpienia szkody, w tym naprawa auta mają
wpływ na wysokość szkody i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela, oraz z tego,
że sąd ten przyjął, iż w wypadku naprawy auta wysokość szkody obejmuje wyłącznie
poniesione koszty naprawy auta, jak również, że w wypadku braku rachunków
za naprawę poszkodowany pozbawiony jest możliwości dochodzenia naprawy
szkody na podstawie opinii biegłego.
Tak skonstruowane zarzuty i sama skargą nie mogą odnieść skutku już z tego
powodu że skarżący formułując powołane zarzuty przedstawił przynajmniej w części
tezy niemające odzwierciedlenia w treści zaskarżonego orzeczenia, albowiem
sąd drugiej instancji nigdzie nie stwierdził, że zdarzenia, które wystąpiły
po zaistnieniu szkody, w tym w szczególności naprawa uszkodzonego auta, wpływają
na wysokość szkody i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela, a jedynie odniósł
się do kwestii sposobu i zakresu wykazywania wysokości poniesionej szkody
w rozpatrywanej sytuacji. Faktem jest, że Sąd Najwyższy przyjmował,
że poszkodowany może domagać się od zakładu ubezpieczeń zapłaty sumy
pieniężnej odpowiadającej kosztom przywrócenia pojazdu do stanu sprzed
uszkodzenia jako kosztów hipotetycznej restytucji (zob. uchwałę Sądu Najwyższego
z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11 OSNC 2014 nr 9 poz. 85. Nie można jednak
uznać, że przyjęta przez sądy obu instancji wykładnia warunkująca zasądzenie
odszkodowania w wysokości kosztów dokonanej już hipotetycznej naprawy
wykazaniem ich rzeczywistej wysokości jest oczywiście nieprawidłowa i nie mieści
się w ramach przysługującego sądom powszechnym luzu interpretacyjnego
w tym zakresie. Należało uznać zatem, że skarżący nie wykazał, aby objęte skargą
II CNPP 40/22
6
prawomocne orzeczenie obarczone było kwalifikowaną wadliwością, o której mowa
była powyżej., co przesądzało o bezzasadności jego skargi.
Nie można przy tym nie zauważyć, że skarżący próbując uprawdopodobnić
fakt poniesienia szkody wskutek wydania zaskarżonego wyroku oraz uzasadnić
podstawy skargi powołał nowe dowody i zmierzał do podważenia względnie
uzupełnienia ustaleń faktycznych stanowiących jego podstawę, co jest wykluczone
w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia (art. 4244 zdanie drugie oraz art. 39813 § 2 w związku z art. 42412 k.p.c.)
i również powoduje, że nie może ona odnieść skutku.
Z tych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu zgodnie
z art. 42411 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1
oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 § i z art. 39821 a także z art. 42412 k.p.c.
[a.ł]
Monika Koba
Paweł Grzegorczyk
Karol Weitz
