I ZO 122/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2025 r.
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w G. X.Y., po rozpoznaniu w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2025 r.
oświadczenia SSN Marka Motuka z dnia 19 października 2023 r. o podstawie jego
wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 57/23
na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 u.s.p.
postanowił:
wyłączyć SSN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I
ZO 57/23.
UZASADNIENIE
W dniu 19 października 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN
Marek Motuk wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie sygn. akt I ZO 57/23.
W uzasadnieniu złożonego oświadczenia wskazał, iż przedmiotem
rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 97/22 jest wniosek o wyłączenie SSN Marii
Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 72/22, która to sprawa ma za
przedmiot wniosek o wyłączenie SSN Kamila Zaradkiewicza od rozpoznania
sprawy o sygn. akt I ZB 16/22. Sprawa o sygn. akt I ZB 16/22 dotyczy wniosku o
zbadanie spełnienia przeze mnie wymogów niezawisłości i bezstronności, który to
wniosek złożył obrońca sędzi X.Y. w sprawie o sygn. akt II ZOW 9/22, w której jest
sprawozdawcą. Oświadczający wskazał, że sprawa o sygn. akt I ZB 16/22 jest
zatem sprawą, która wprost ma związek z jego osobą i którą jest osobiście
zainteresowany, a jej rozstrzygnięcie wywiera wpływ na inne jego uprawnienia.
I ZO 122/23
2
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Analiza okoliczności przytoczonych w oświadczeniu sędziego Sądu
Najwyższego SSN Marka Motuka wykazała, iż stanowią one wystarczającą
przesłankę do wyłączenia go od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO
57/23.
Na wstępie wskazać należy, iż żądanie sędziego nie stanowi wniosku o jego
wyłączenie w sensie ścisłym, gdyż kodeks postępowania karnego czynności te
określa odmiennie. Powyższe rozumieć należy bowiem jako oświadczenie wiedzy o
podstawie wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k. (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K.
Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I.
Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Sędzia wyznaczony do udziału w
rozpoznaniu sprawy powinien bowiem powiadomić o okoliczności, która mogłaby
uzasadniać jego wyłączenie na wniosek strony i stanowić podstawę ewentualnego
zarzutu dotyczącego braku bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy. Ostateczna
ocena i rozważenie konkretnej okoliczności za uzasadnioną podstawę wyłączenia
nie należy jednak do informującego o jej zaistnieniu sędziego, lecz do
weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art.
42 k.p.k. dokonuje obiektywnej kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym
układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2011 roku, sygn.
akt V KK 386/10, LEX nr 846185, wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 roku,
sygn. akt SNO 82/15, LEX nr 2023791). Automatyczne wyłączenie od udziału w
sprawie następuje natomiast jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności
określonych w art. 40 k.p.k.
W ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez oświadczającego okoliczność
w postaci wskazanego powstałego układu procesowego może w odbiorze
zewnętrznego obserwatora wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do pełnej
bezstronności rozstrzygnięcia. Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa
istnienia wewnętrznej stronniczości została sformułowana przez składającego
oświadczenie sędziego.
I ZO 122/23
3
Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że sygnalizowane przez autora
oświadczenia okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną
wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy I ZO 57/23.
Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na
bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN
Marka Motuka od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZO 57/23
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
[M. T.]
[a.ł]
