I ZI 16/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 kwietnia 2026 r.
SSN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 kwietnia 2026 r.
z urzędu
w przedmiocie połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o
sygn. akt I ZI 16/25 ze sprawą o sygn. akt I ZI 3/23
na podstawie art. 33 § 1 k.p.k. i art. 34 § 2 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 18
grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu
postanowił:
1. połączyć do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt: I
ZI 16/25 oraz I ZI 3/23 i rozpoznać je pod wspólną sygn. akt I ZI
3/23;
2. sprawę I ZI 16/25 zakreślić jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
W dniu 13 stycznia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu
Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu w K., zarejestrowany pod sygn. akt I ZI 3/23 o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. prokuratora Wojskowej Prokuratury
Garnizonowej w Z. w stanie spoczynku wobec dostatecznie uzasadnionego
I ZI 16/25
2
podejrzenia dopuszczenia się przez wymienionego czynów z art. 18 § 1 k.k. w zw. z
art. 189 § 2 k.k. i art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. 2023, poz. 102, dalej powoływana
jako: „ustawa o IPN”).
W dniu 19 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Instytutu
Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu w R., zarejestrowany pod sygn. akt I ZI 16/25 o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. prokuratora Wojskowej Prokuratury
Garnizonowej w Z. w stanie spoczynku wobec dostatecznie uzasadnionego
podejrzenia dopuszczenia się przez wymienionego czynów z art. 18 § 1 k.k. w zw. z
art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
W ocenie Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji procesowej zasadnym
jest połączenie sprawy o sygn. akt I ZI 3/23 ze sprawą o sygn. akt I ZI 16/25.
Wskazać bowiem należy, iż pomiędzy powyższymi postępowaniami zachodzi
łączność podmiotowa, gdyż dotyczą one tej samej osoby, to jest X. Y. prokuratora
Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Z. w stanie spoczynku.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 k.p.k. (stosowanym odpowiednio w niniejszym
postępowaniu na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy o IPN), jeżeli tę samą osobę
oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów
tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto
postępowanie przygotowawcze. Wskazana w powyższym przepisie właściwość z
łączności podmiotowej spraw, występuje wtedy, gdy elementem łączącym
poszczególne postępowania jest podmiot odpowiadający za więcej niż jedno
przestępstwo (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D.
Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el.
2026, art. 33).
Powyższa właściwość z łączności podmiotowej, znajdująca zastosowanie
również w postępowaniu przygotowawczym (a tym samym w postępowaniu
immunitetowym), ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem w sprawie o
I ZI 16/25
3
sygn. akt I ZI 3/23, jak i w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I ZI 16/25, osobą
objętą wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
jest prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Z. w stanie spoczynku X. Y.
Połączenie wskazanych uprzednio spraw podyktowane jest również
ekonomiką procesową, wyrażoną w art. 34 § 1 i 2 k.p.k. Zgodnie bowiem z
powołaną regulacją, sprawy osób oskarżonych o czyny pozostające w związku z
przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie
(§ 1), powinny być rozpoznane w jednym postępowaniu (§ 2). Powyższe jest tym
bardziej zasadne w zaistniałej sytuacji procesowej, gdyż prowadzone postępowania
dotyczą tej samej osoby. Potrzeba łącznego rozpoznania spraw dotyczących kilku
przestępstw popełnionych przez tę samą osobę uzasadniona jest także względami
celowości i ekonomii procesowej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12
lutego 1986 r., IV KZ 39/86).
Jednocześnie podkreślić należy występującą pomiędzy wymienionymi
sprawami łączność przedmiotową, wynikającą z merytorycznej zbieżności obu
postępowań. Dotyczą one bowiem czynów kwalifikowanych z art. 18 § 1 k.k. w zw.
z art. 189 § 2 k.k. i art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i art.
3 ustawy o IPN oraz z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 165 § 2 k.k. z 1969 r. w zw. z art.
2 ust. 1 i art. 3 ustawy o IPN.
Mając zatem na uwadze podmiotową i przedmiotową łączność spraw
prowadzonych pod sygn. akt I ZI 3/23 oraz I ZI 16/25 - zważając na wspomniane
uprzednio względy celowości oraz wymogi ekonomiki procesowej - uzasadnione
jest połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania.
Kierując się natomiast wyrażoną w art. 33 § 1 k.p.k., regułą wyprzedzania,
tak połączone sprawy należy rozpoznać łącznie pod sygnaturą akt postępowania
wszczętego wcześniej, tj. prowadzonego aktualnie pod sygn. akt I ZI 3/23.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[M. T.]
[r..g]
I ZI 16/25
4
Maria Szczepaniec
