I USK 326/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 grudnia 2025 r.
SSN Jarosław Sobutka
w sprawie z odwołania A.O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie
o świadczenie rehabilitacyjne,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 9 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt VII Ua 138/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
DS
UZASADNIENIE
Decyzją z 20 października 2021 r. (znak […]), Zakład Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w Krakowie, odmówił A.O. prawa do świadczenia
rehabilitacyjnego, gdyż wskazał, że Komisja Lekarska ZUS, orzeczeniem z 14
października 2021 r. orzekła, iż stan zdrowia A.O. nie uzasadnia przyznania mu
prawa do tego świadczenia.
Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i
Ubezpieczeń, wyrokiem z 18 lipca 2023 r. (sygn. akt IV U 1/22/N), w sprawie A.O.,
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Krakowie, o
świadczenie rehabilitacyjne: oddalił odwołanie i nie obciążył odwołującego A.O.
kosztami zastępstwa procesowego.
I USK 326/24
2
Na skutek apelacji odwołującego, Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 lutego 2024 r. (sygn. akt VII Ua
138/23), oddalił apelację.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, do Sądu
Najwyższego wywiódł odwołujący, zaskarżając judykat w całości, zarzucając:
1. naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik
sprawy, a mianowicie:
1. art. 378 § 1 k.p.c., poprzez nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy w Krakowie
sprawy, przy odniesieniu się do całokształtu zarzutów, które podniósł
apelujący, w szczególności zarzutu oparcia wyroku na opinii biegłego
nieuwzględniającej wykonywanej dotychczas przez skarżącego pracy
zarobkowej;
2. art. 286 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie
polegające na niewezwaniu do wyjaśnienia treści opinii biegłego sądowego z
zakresu ortopedii, mimo że skarżący zgłosił istotne dla rozstrzygnięcia
przedmiotowej sprawy zastrzeżenia do opinii biegłego;
3. art. 385 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382
k.p.c., polegające na jego zastosowaniu i oddaleniu apelacji skarżącego
mimo jej zasadności, z uwagi na niedopuszczenie przez Sąd II instancji
opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu ortopedii celem
wyjaśnienia, czy skarżący jest czy nie jest niezdolny do wykonywania
dotychczasowej pracy;
4. naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że
skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego,
ponieważ nie jest niezdolny do pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia
wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że świadczenie rehabilitacyjne
przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego
jest nadal niezdolny do pracy dotychczasowej, a dalsze leczenie lub
rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie takiej zdolności.
I USK 326/24
3
W związku ze stawianymi zarzutami, skarżący wniósł o :
1. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona;
2. uchylenie, w całości, zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego
dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie i przekazanie sprawy Sądowi
Rejonowemu dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie do ponownego
rozpoznania (w przypadku stwierdzenia podstaw), ewentualnie uchylenie w
całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w
Krakowie do ponownego rozpoznania;
3. rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika skarżącego;
4. nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania w przypadku
nieuwzględnienia skargi kasacyjnej lub nieprzyjęcia jej do rozpoznania;
5. przyznanie od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie, na rzecz
pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, z
oświadczeniem, że opłata ta nie została zapłacona w całości lub w części.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
skarżący wskazał, że zarówno Sąd I instancji, jak i Sąd II instancji (który
zobowiązany był do przeprowadzenia należytej kontroli instancyjnej orzeczenia)
wydały orzeczenia pomimo tego, że w toku postępowania nie zostało
jednoznacznie ustalone, że skarżący jest niezdolny do pracy na dotychczasowym
stanowisku. Sądy obydwu instancji, w skutek nieprawidłowo przeprowadzonego
postępowania dowodowego, oparły orzeczenia na opinii biegłego, która nie
zawierała prawidłowej oceny stanu zdrowia i niezdolności do pracy skarżącego na
dotychczasowo zajmowanym stanowisku. Biegły stwierdził, że skarżący nie jest
niezdolny do pracy, co należy interpretować tak, że nie jest niezdolny do
jakiejkolwiek pracy. Natomiast w opinii uzupełniającej biegły potwierdził jedynie
dotychczasowe stanowisko, mimo że skarżący w zarzutach do opinii wskazywał, że
nie jest w stanie pracować na dotychczasowym stanowisku, a nie że w ogóle nie
jest w stanie pracować. Uchybienie przepisom prawa procesowego, zarzucane
Sądowi II instancji w niniejszej skardze kasacyjnej, jest w ocenie skarżącego
uchybieniem o charakterze elementarnym, ponieważ Sądy w sposób oczywisty nie
I USK 326/24
4
poczyniły w sprawie ustaleń faktycznych, niezbędnych do wydania prawidłowego
wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszym postępowaniu nie mogła zostać
przyjęta do dalszego rozpoznania.
Na wstępie należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na
etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z
art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność
postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,
ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek
zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w
konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i
procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być
zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem
wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej
sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w
warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga
kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd
Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a
jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w
zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.
Strona skarżąca w wywiedzionej przez siebie skardze kasacyjnej wskazała,
że jest ona oczywiście uzasadniona – przywołała więc przesłankę zawartą w
art. art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi miałaby polegać na
I USK 326/24
5
uchybieniu przepisom prawa procesowego – we wniosku przywołano art. 378 § 1
k.p.c. Tak sformułowany wniosek nie mógł jednak przynieść spodziewanego przez
stronę skarżącą rezultatu.
Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika bowiem, że
odwołanie się do tej właśnie przesłanki przedsądu wymaga nie tylko powołania się
na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również
wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca
musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość” zasadności skargi
oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w
sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego
przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym
wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub
procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX
nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez
oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone
orzeczenie sądu drugiej instancji, w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy
prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12,
LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak nie wykazała – nie
wykazała naruszenia przez Sąd odwoławczy (a tym bardziej naruszenia
kwalifikowanego) przywoływanych we wniosku przepisów.
Przypomnieć należy, że jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu
wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego, lub gdy wnioskowanie sądu
wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia
życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-
skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie
podważona. Z taką sytuacja nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej
sprawie. Z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w
granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w
I USK 326/24
6
uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji. Za wystraczające należy uznać
odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób
wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone
przed wydaniem orzeczenia. W przypadku wyroku oddalającego apelację,
konieczne jest też wyraźne zaznaczenie, że sąd drugiej instancji podziela ustalenia
faktyczne sądu pierwszej instancji, dokonaną przez ten sąd ocenę dowodów oraz
ocenę materialnoprawną roszczenia. Artykuł 378 § 1 k.p.c. nie stanowi zaś
podstawy do kwestionowania przez stronę skarżącą trafności rozpatrzenia
zarzutów i wniosków apelacji, nawet wówczas, gdyby przedstawione przez sąd
drugiej instancji poglądy jurydyczne były jawnie wadliwe. (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 12 lutego 2025 r., II PSK 76/24, Legalis nr 3201525).
Podkreślenia wymaga także, że podnosząc zarzuty naruszenia przepisów
proceduralnych strona skarżąca w sposób ewidentny próbuje polemizować z
ustaleniami dokonanymi w sprawie przez Sąd II instancji. Tymczasem
kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego, dokonanych przez sądy powszechne,
jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Wynika to wprost z
art. 39813 § 2 w zw. z art. 3983 § 3 k.p.c., ograniczających kognicję Sądu
Najwyższego w tym zakresie. Polemika z ustaleniami poczynionymi zarówno przez
sąd pierwszej, jak i drugiej instancji, stanowi próbę obejścia powyższego zakazu.
Rozpoznający apelację Sąd Okręgowy podzielił wnioski wypływające z opinii
powołanych przez Sąd Rejonowy biegłych sądowych, w jego ocenie Sąd I instancji
przeprowadził wszystkie konieczne dowody. Z ustalonego w sprawie stanu
faktycznego wynika jednoznacznie, że odwołujący po 25 czerwca 2021 r., tj. po
okresie pobierania świadczeń rehabilitacyjnych, przez okres 9 miesięcy, nie był
niezdolny do pracy - nie spełniał więc przesłanek warunkujących przyznanie mu, w
oparciu o art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
świadczenia rehabilitacyjnego na kolejne, maksymalnie trzy miesiące.
Biorąc powyższe pod uwagę nie ma podstaw do przyjęcia, że mamy do
czynienia z przesłanką przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tego
powodu Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
I USK 326/24
7
DS.
[a.ł]
