I USK 219/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 lutego 2026 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z odwołania L.J. i M.J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie
o odsetki,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 17 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Lublinie z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt III AUa 376/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału
w Lublinie na rzecz L.J. i M.J. kwoty po 1350 zł (tysiąc trzysta
pięćdziesiąt złotych) na rzecz każdej z nich wraz z odsetkami
wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
[i.t.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., VIII U 2345/23 Sąd Okręgowy w
Lublinie zmienił dwie decyzje z dnia 9 sierpnia 2023 r. Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Lublinie i przyznał prawo do ustawowych odsetek za
opóźnienie w zwrocie pobranych składek L.J. od kwoty 59.458,19 zł od dnia 26
lutego 2018 r. do dnia 7 sierpnia 2023 r., a M.J. od kwoty 41.688.49,19 zł od dnia
26 lutego 2018 r. do dnia 7 sierpnia 2023 r. (pkt I. i II.); zasądził od organu
I USK 219/26
2
rentowego na rzecz L.J. oraz M.J. kwoty po 3.600 zł wraz z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem
zwrotu kosztów procesu (pkt II. i IV.).
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r., III AUa 376/24 Sąd Apelacyjny w Lublinie
oddalił apelację ubezpieczonych oraz zasądził od organu rentowego na rzecz L.J. i
M.J. tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, kwoty po 2.700 zł z
odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego
orzeczenia o kosztach.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił
naruszenie: 1. art. 378 § 1 k.p.c. oraz 328 § 2 k.p.c, w zw. z art. 1 k.p.c.; 2. art. 24
ust. 6e ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.).
Skarżący wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do
rozpoznania, albowiem jest oczywiście uzasadniona co wynika z zarzutów
zawartych w podstawach skargi kasacyjnej oraz z ich uzasadnienia.
Skarżący stwierdził, że wystarczające jest zestawienie treści przepisu art. 24
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wraz z ustaleniami dokonanymi w
toku postępowania, iż nie można na pierwszy rzut oka przypisać organowi
rentowemu winy w wadliwie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym przez
Komornika Sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel, aż do
czasu zakończenia egzekucji nie miał wiedzy dotyczącej zakresu tytułów i czasu
prowadzenia egzekucji sądowej będącej przedmiotem zbiegu, która uzasadniałaby
choćby podejrzenie nieprawidłowego prowadzenia egzekucji łącznej.
Zdaniem skarżącego wystarczy dokonanie wykładni językowej art. 24 ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych, aby stwierdzić, że sądy dokonały jej w
oczywiście wadliwy sposób.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu
Apelacyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w
sytuacji uznania przez Sąd Najwyższy, że podstawa naruszenia prawa jest
oczywiście uzasadniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do
I USK 219/26
3
istoty sprawy; wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w
Lublinie do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego, gdyż jego wykonanie
powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do
odwrócenia skutki; rozstrzygnięcie o kosztach procesu i zasądzenie na rzecz
Zakładu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedziach na skargę kasacyjną ubezpieczone wniosły o nieprzyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz
w obu przypadkach zasądzenie od organu rentowego na ich rzecz kosztów
postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
W niniejszej skardze skarżący wskazuje, że przyjęcie skargi kasacyjnej
wynika z oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wówczas, jeżeli zaskarżone
tą skargą orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś
oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01,
OSNAPiUS 2002 Nr 20, poz. 494 oraz z dnia 17 października 2001 r., I PKN
157/01, OSNP 2003 Nr 18, poz. 437) i jest możliwe do przyjęcia tylko wówczas, gdy
jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby głębszej analizy
I USK 219/26
4
prawniczej, gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej wątpliwości, gdy
podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie,
bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich
znaczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008 r., I UK
11/08, LEX Nr 491538). Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na
przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje go zatem do
przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej
postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na
jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj.
podlegającą uwzględnieniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11
grudnia 2009 r., II PK 223/09, LEX Nr 585777 oraz z dnia 3 lutego 2010 r., II PK
304/09, LEX Nr 602695). Innymi słowy, jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą
zasadność skargi, to powinien zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta
oczywista zasadność będzie wynikała. Ma to być przy tym zasadność łatwo
dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 7 maja 2010 r., V CSK 459/09, LEX Nr 602638). Sam zarzut
naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi
bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ
61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr
198531; z dnia 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z dnia 10 stycznia
2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774).
Zdaniem Sądu Najwyższego, oceniany w niniejszym postępowaniu wniosek
organu rentowego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wyżej
określonych kryteriów.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania rozpoczyna się od
stwierdzenia, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do rozpoznania,
I USK 219/26
5
albowiem jest oczywiście uzasadniona co wynika z zarzutów zawartych w
podstawach skargi kasacyjnej oraz z ich uzasadnienia.
W związku z tym należy podkreślić, że błędne jest założenie, iż podstawa
kasacyjna (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) zastępuje lub uzupełnia podstawę przedsądu.
Podstawy kasacyjne i podstawy przedsądu to odrębne elementy skargi kasacyjnej
(art. 3983 § 1 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 k.p.c. w
związku z art. 3984 § 2 k.p.c.). Podstawy kasacyjne podlegają rozpoznaniu dopiero
po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Oznacza to, że skarżący we
wniosku powinien samodzielnie, czyli odrębnie od podstawy kasacyjnej, wskazać i
wykazać podstawę przedsądu, nawet gdyby dotyczyło to szczególnej podstawy
przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna ma na uwadze
indywidulany interes skarżącego w przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania ze
względu na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. O tym, że skarga jest
oczywiście uzasadniona nie może decydować argumentacja zawarta w
uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia
2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860). Nie jest zatem dopuszczalne przenoszenie
argumentacji służącej wykazaniu przyczyny kasacyjnej do uzasadnienia podstaw
kasacyjnych ani odwoływanie się do tego uzasadnienia (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK 337/17, LEX nr 2483656 czy z dnia
11 kwietnia 2018 r., II UK 277/17, LEX nr 2490632).
Pełnomocnik powinien wskazać, na czym polega oczywista zasadność
skargi i należycie to uzasadnić. Takiego uzasadnienia w skardze kasacyjnej brak.
Skarżący nie wskazał, na czym jego zdaniem polega oczywista zasadność skargi,
ograniczył się jedynie do wyartykułowania ogólnych twierdzeń. Sąd Najwyższy nie
widzi sprzeczności z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami,
ani oczywiście błędnej, widocznej na pierwszy rzut oka wykładni lub widocznego w
taki sposób niewłaściwego zastosowania prawa. A tylko w takiej sytuacji wskazana
przesłanka uzasadnia przyjęcie skargi. Innych przesłanek skarżący nie podaje.
Należy także zauważyć, że zarzuty podniesione w ramach uzasadnienia
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułowane zostały w taki
sposób, aby podważyć przyjęte przez Sąd odwoławczy ustalenia faktyczne i
I USK 219/26
6
przyjętą ocenę dowodów, co nie może odnieść skutku w postępowaniu kasacyjnym
ze względu na treść art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie 3989 § 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w
związku z art. art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
[it]
[SOP]
