Wyrok SN z 2 października 2018 r., I UK 248/17 - jak powołują go inne sądy

„Na zakończenie Sąd Apelacyjny odwołuje się do poglądu Sądu Najwyższego w wyroku z 2 października 2018 r., I UK 248/17: …”

„Sąd Odwoławczy ponadto wskazuje, że w wyroku z dnia 2 października 2018 r. (I UK 248/17, OSNP 2019/4/53) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że jeżeli w trakcie pobierania świadczenia jest ono „należne”, a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym …”

„Uzyskanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego uwarunkowane jest nie tylko spełnieniem wszystkich przesłanek pozytywnych, lecz także brakiem stwierdzenia przesłanek negatywnych, określonych w art. 18 ust. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 r., I UK 248/17, OSNP 2019, nr 4, poz. 53).”

„Ustalenie, czy dane świadczenie zostało nienależnie pobrane, dokonuje się według stanu wiedzy uprawnionego w chwili wypłaty świadczenia, a nie z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po takiej wypłacie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 r., I UK 248/17).”

„Trzeba też wskazać, że w wyroku z dnia 2 października 2018 roku (I UK 248/17, OSNP 2019/4/53) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że jeżeli w trakcie pobierania świadczenia jest ono „należne”, a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym …”

„… (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 roku, I UK 248/17).”

„Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I UK 248/17 (Legalis nr 1830818), kryterium istnienia świadomości wynika bądź z pouczenia dokonanego przez organ rentowy, bądź z niektórych zachowań samego ubezpieczonego takich jak składanie fałszywych zeznań, posługiwanie się fałszywymi dokumentami, inne przypadki świadomego wprowadzania organu rentowego w błąd.”

„Zarzut pobrania nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być podniesiony tylko wobec osoby, która otrzymała świadczenie bezpodstawnie, i to tylko wówczas, gdy osoba ta miała świadomość, że wypłacone świadczenie jej się nie należy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 roku, I UK 248/17).”

„… albo że w przypadku podania prawdziwej informacji prawo osoby ubezpieczonej do świadczenia emerytalnego byłoby inaczej realizowane niż miało to miejsce (wyroki Sądu Najwyższego: z 2 października 2018 r., I UK 248/17, OSNP 2019 nr 4, poz. 53; z 2 grudnia 2009 r., I UK 174/09, LEX nr 585709).”

„Co istotne, obie te przesłanki wystąpić muszą w trakcie pobierania świadczenia, a nie po zaprzestaniu jego wypłaty (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 r., w sprawie sygn. I UK 248/17, legalis).”

„Zarzut pobrania nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być podniesiony tylko wobec osoby, która otrzymała świadczenie bezpodstawnie, i to tylko wówczas, gdy osoba ta miała świadomość, że wypłacone świadczenie jej się nie należy (wyrok SN z dnia 2 października 2018 roku, sygn. akt I UK 248/17).”

„Innymi słowy, jeśli w trakcie pobierania świadczenia jest ono należne, a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym świadczeniobiorcy, wystąpiły post factum, to nie ma podstaw do uznania, iż należności wypłacone podlegają zwrotowi na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy systemowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02.10.2018r., I UK 248/17).”

„Innymi słowy, jeśli w trakcie pobierania świadczenia jest ono "należne", a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym świadczeniobiorcy, wystąpiły post factum, to nie ma podstaw do uznania, iż należności wypłacone podlegają zwrotowi na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy systemowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 r., I UK 248/17, niepublikowany).”

„Kryterium istnienia świadomości wynika bądź z pouczenia dokonanego przez organ rentowy, bądź z niektórych zachowań samego ubezpieczonego takich jak składanie fałszywych zeznań, posługiwanie się fałszywymi dokumentami, inne przypadki świadomego wprowadzania organu rentowego w błąd (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 roku, I UK 248/17, OSNP 2019, Nr 4, poz. 53).”

„Z założenia świadczenie rehabilitacyjne ma bowiem przeciwdziałać sytuacji, w której ubezpieczony w okresie od zakończenia pobierania zasiłku chorobowego do odzyskania zdolności do pracy pozostawałby bez środków utrzymania.” (Wyrok SN z 2.10.2018 r., I UK 248/17, OSNP 2019, nr 4, poz. 53.).”

„… decyzją organu rentowego, czy to wyrokiem sądowym prawa do konkurencyjne świadczenie z ubezpieczenia społecznego (zob. na tle podobnych stanów faktycznych wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 2018 r., I UK 248/17, OSNP 2019/4, poz. 53, wyrok Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2019 r., III UK 6/18, LEX nr 2616180, wyrok Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2023 r., III USKP 18/22, LEX nr 3458455).”

„Zatem jeśli w trakcie pobierania świadczenia jest ono „należne”, a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym świadczeniobiorcy, wystąpiły post fatum, to nie ma podstaw do uznania, iż należności wypłacone podlegają zwrotowi na podstawie art. 84 ust 1 ustawy systemowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 roku, I UK 248/17).”

„Powołał się także na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 2 października 2018 roku w sprawie I UK 248/17.”