I PSK 85/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 lutego 2026 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z powództwa W.W.
przeciwko A.W. i R.W. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą „E.”
Spółka Cywilna w N.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 17 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego
w Krakowie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt VII Pa 21/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[i.t.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 września 2023 r., IV P 523/19/N Sąd Rejonowy w Krakowie w
sprawie z powództwa W.W. przeciwko A.W. i R.W. prowadzącym działalność
gospodarczą pod firmą „E.” spółka cywilna w N. o zapłatę zasądził od pozwanych
A.W. i R.W. solidarnie na rzecz powódki W.W. kwotę 49.050 zł tytułem
wynagrodzenia za pracę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od
kwot szczegółowo wskazanych w wyroku (pkt I), zasądził od pozwanych A.W. i
R.W. solidarnie na rzecz powódki W.W. kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego (pkt II), nakazał pobrać solidarnie od pozwanych A.W. i
R.W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w
Krakowie kwotę 2.728,25 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt III),
I PSK 85/26
2
wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2.100 zł (pkt
IV).
Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r., VII Pa 21/24,
oddalił apelację pozwanych oraz zasądził od A.W. i R.W. prowadzących działalność
gospodarczą pod firmą „ E.” Spółka Cywilna w N. na rzecz W.W. kwotę 1.350 zł
wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spłacie świadczenia pieniężnego za
okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła
naruszenie: 1. art. 22 § 1 k.p., art. 80 k.p., art. 140 k.p. oraz art. 83 § 1 k.c. w zw. z
art. 300 k.p.; 2. art. 387 § 1 k.p.c.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
występowaniem problemów prawnych, wymagających rozstrzygnięcia:
uzasadnili
- czy zawarcie pisemnej umowy o pracę, którego konsekwencją jest wykonywanie
przez oznaczonego w umowie o pracę pracownika szeregu czynności na rzecz
oznaczonego w umowie o pracę pracodawcy, ale przy nieujawnionym w treści
pisemnej umowy o pracę, lecz respektowanym przez strony (przez 10 lat)
założeniu, iż wynagrodzenie zostanie pracownikowi wypłacone dopiero „po
zwróceniu się inwestycji budowlanej i dalszym rozwinięciu firmy pracodawcy” kreuje
stosunek pracy, stanowiący zgodnie z treścią pisemnej umowy o pracę podstawę
zasądzenia oznaczonego w umowie o pracę wynagrodzenia w oparciu o art. 80
k.p.;
- czy zmiana podejścia stron w odniesieniu do istnienia między nimi obowiązku
zapłaty bieżącego wynagrodzenia, dokonana po blisko 10-ciu latach, w trakcie
których strony (w tym strona oznaczona w umowie o pracę jako pracownik) zgodnie
przyjmowały, iż zapłata jakiegokolwiek świadczenia pieniężnego nastąpi dopiero
„po zwróceniu się inwestycji budowlanej i dalszym rozwinięciu firmy pracodawcy”
skutkuje sanowaniem skutków a art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.;
- czy taki skutek (w odniesieniu do wcześniejszych okresów) wywołuje formalne
rozwiązanie pozornej umowy o pracę i wydanie świadectwa pracy, dokonane z
zamiarem unicestwienia formalnie deklarowanej więzi pracowniczej.
I PSK 85/26
3
Skarżący wskazali, że dodatkowym problemem prawnym, który
egzemplifikuje niniejsza sprawa jest problem możliwości przyjęcia istnienia i
realizacji między stronami zadaniowego systemu czasu pracy w sytuacji, gdy
umowa o pracę nie zawiera zapisu o takim systemie czasu pracy, a realizacja przez
powódkę określonych zadań wynikała z zaangażowania powódki jako pracownika-
małżonka w sprawy pracodawcy-męża.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wnieśli o
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania i orzeczenia o kosztach Sądowi Okręgowemu w Krakowie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Nie
przysługuje od każdego orzeczenia Sądu drugiej instancji, które nie satysfakcjonuje
strony skarżącej. Wnosi się ją do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku
poza tokiem instancji. Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być
uzasadnione istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania
wykładni przepisów, które jeszcze nie doczekały się sądowej interpretacji albo
wywołują poważne wątpliwości, rozstrzygnięciem istotnych zagadnień prawnych,
zwłaszcza o charakterze precedensowym, dotychczas nierozważanych przez Sąd
Najwyższy, wreszcie wyeliminowaniem orzeczeń oczywiście i rażąco wadliwych.
Wniesienie skargi kasacyjnej doznaje istotnych ograniczeń, pozwalających Sądowi
Najwyższemu na wstępną selekcję spraw, które będą merytorycznie rozpoznane
(tzw. przedsąd).
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I PSK 85/26
4
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Jeśli zaś chodzi o samo zagadnienie prawne, wymaga przypomnienia, że
według dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego istotnym zagadnieniem
prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas
niewyjaśniony, dotyczący ważnego, abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego,
którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało
znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, lecz także przy
rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Zagadnienie to musi przy tym rzeczywiście
występować w sprawie i mieścić się w zakresie problematyki, która podlega
badaniu w postępowaniu kasacyjnym. Skarżący powinien nie tylko sformułować
dostrzegane zagadnienie prawne, lecz także przedstawić rozbudowaną
argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen
prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie
powstało.
Istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest to
problem prawny, wiążący się z określonym przepisem prawa materialnego lub
procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia
konkretnej, jednostkowej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX
nr 1215116). Przedstawienie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o
rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez powołanie przepisów prawa,
w związku z którymi zostało sformułowane, oraz argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy
przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy
jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 marca
2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP
2004 Nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51;
z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126; z 31 stycznia 2013 r., II CSK
479/12, LEX nr 1293729). Innymi słowy istotne zagadnienie prawne powinno
kotwiczyć się w regulacji prawnej, która powinna zostać przeanalizowana i
opracowana, tak aby to wpierw sam skarżący mógł stwierdzić, że istotne
I PSK 85/26
5
zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd
Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2015 r., III UK 206/13).
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia tych wymagań.
Wskazywane przez skarżących kwestie objęte zagadnieniem prawnym są silnie
zdeterminowane okolicznościami sprawy i nie wskazują na istnienie w tym zakresie
ogólnego problemu związanego z wykładnią prawa. Skarżący skupili się w zasadzie
na powieleniu argumentacji zawartej w treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Zagadnienia prawne wskazane przez skarżących są w istocie pytaniami o trafność
stanowiska Sądu drugiej instancji wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej
konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem
konkretnych przepisów prawa.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w istocie
stanowi próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji
instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń
faktycznych - który uznał ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji jako
bezsporne i przyjął je za własne - i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przewidzianą w
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozstrzygający skargę kasacyjną nie działa
jako sąd trzeciej instancji, a więc jako kolejny sąd badający prawidłowość
nieprawomocnego rozstrzygnięcia. W obecnym porządku prawnym skarga
kasacyjna jest obwarowanym szczególnymi wymaganiami formalnymi i
merytorycznymi instrumentem zmierzającym do kontroli zgodności z prawem
prawomocnych orzeczeń i wszczyna oddzielne postępowanie (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 27 października 2017 r. IV CZ 64/17, OSNC-ZD 2018/4/58).
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[it]
[SOP]
I PSK 85/26
6
