Art. 140 Kodeksu pracy wprowadza możliwość stosowania systemu zadaniowego czasu pracy w określonych warunkach. Norma ta pozwala na ustalenie indywidualnego czasu pracy na podstawie wykonania konkretnych zadań, a nie sztywnego rozkładu godzinowego. System ten stosuje się gdy charakter pracy, jej organizacja lub miejsce wykonywania uzasadniają odejście od standardowego rozkładu czasu pracy. Pracodawca ma obowiązek ustalić z pracownikiem, jaki czas jest potrzebny do realizacji powierzonych obowiązków, uwzględniając jednocześnie wymiar czasu pracy określony w art. 129 KP. Podkreślić należy, że system ten nie zwalnia z respektowania norm czasu pracy, czyli np. limitów dziennych i tygodniowych godzin pracy oraz obowiązujących przerw.
Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdzie zadania wykonywane przez pracownika mają charakter mierzalny i możliwy do jasnego określenia w czasie potrzebnym do ich realizacji. Dotyczy to na przykład prac mobilnych, pracy terenowej albo zadań realizowanych w warunkach, gdzie tradycyjny system godzinowy jest niepraktyczny. Ponadto wymóg uzgodnienia czasu pracy między pracodawcą a pracownikiem podkreśla dobrowolny i indywidualny charakter tego rozwiązania. Przepis chroni przy tym prawa pracownika, zapewniając, że nie można radykalnie obniżyć wymiaru czasu pracy poniżej norm wskazanych w art. 129.
Przykładem zastosowania art. 140 KP może być pracownik zajmujący się montażem urządzeń w terenie. Zamiast sztywnej obecności od godziny 8 do 16, oblicza się czas potrzebny na wykonanie wyznaczonego zlecenia. Po uzgodnieniu obu stron, jeśli pracownik wykona zadanie szybciej, może zakończyć pracę wcześniej, a jeśli dłużej – pracodawca powinien zaakceptować ten przedział czasowy, o ile nie przekracza on norm czasu pracy. Takie rozwiązanie daje większą elastyczność, dostosowując czas pracy do realnych potrzeb i efektywności wykonywania zadań.
Często pojawiają się błędy polegające na błędnym stosowaniu tego systemu bez formalnego porozumienia z pracownikiem lub pomijaniu norm czasu pracy określonych w art. 129. Pracodawcy czasem mylnie uważają, że zadaniowy czas pracy pozwala im nie przestrzegać limitów czasu pracy, co jest nieprawidłowe. Inne nieporozumienie dotyczy stosowania tego systemu do zadań, które nie mają jasno określonego czasu wykonania, co prowadzi do konfliktów. Należy zatem pamiętać, że art. 140 KP wymaga precyzyjnego ustalenia zadań i czasu potrzebnego do ich realizacji, zgodnie z przepisami o czasie pracy. W przypadku wątpliwości prawnych lub indywidualnych problemów z tym systemem warto zwrócić się o pomoc do specjalisty prawa pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
