I PSK 12/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z powództwa A.P.
przeciwko T.M. i R.B.
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 20 stycznia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII Pa 95/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od powódki na rzecz pozwanych (solidarnie) 240 zł
(dwieście czterdzieści) z odsetkami z art. 98 § 1 1 k.p.c. tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r., w sprawie z
powództwa A.P. przeciwko T.M. i R.B. o odszkodowanie, oddalił apelację powódki
wniesiona od wyroku Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 21 lipca 2023 r. (w którym
oddalono powództwo).
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się powódka, w skardze kasacyjnej
zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny
wpływ na wynik sprawy, to jest art. 2352 § 1 pkt. 5 k.p.c. w zw. z art. 20512 § 2 k.p.c.
w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 6 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.
I PSK 12/26
2
przez nieuwzględnienie zarzutu apelacyjnego dotyczącego niezasadnego
pominięcie dowodu powoda z nagrań i stenogramów zawierających rozmowy z
pracownikami, gdy dowód ten nie był spóźniony.
W ocenie powódki skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do
rozpoznania, gdyż jest oczywiście uzasadniona, a nadto występuje w niej istotne
zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania „czy w sytuacji nie
przeprowadzenia postępowania przygotowawczego i nie zakreślenia przez Sąd
terminu na zgłoszenia wniosków dowodowych przez strony (art. 205 (12) § 2 k.p.c.)
w celu realizacji dyrektywy wskazanej w art. 6 k.p.c., dopuszczalne jest pominięcie
dowodów zgłaszanych przez stronę na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt. 5 k.p.c., które
to dowody, mimo iż stanowią nagrania uzyskane bez zgody osób nagrywanych,
stanowią konsekwentne rozwinięcie i sprecyzowanie twierdzeń powoda
przedstawionych w pozwie i są adekwatną reakcją na sposób obrony pozwanego?"
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Nie doszło do ziszczenia się przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania. Konkluzja ta staje się jasna, jeśli uwzględni się kilka
powiązanych ze sobą kwestii.
Po pierwsze, skarga kasacyjna jest wymagającym środkiem odwoławczym.
Strona skarżąca zobowiązana jest do szczegółowego i wnikliwego przedstawienia
przyczyny uzasadniającej merytoryczne rozpoznanie sprawy. Nie jest
wystarczające odwołanie się do ogólnych ustawowych zwrotów. Nie jest zatem
wystarczające stwierdzenie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, o
czym ma świadczyć analiza materiału dowodowego sprawy. Staje się to
zrozumiałe, jeśli weźmie się pod uwagę, że na etapie przedsądu rolą Sądu
Najwyższego nie jest szczegółowe roztrząsanie podstaw kasacyjnych.
Obowiązkiem strony jest przestawienie przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi
w taki sposób, aby oczywista trafność skargi kasacyjnej dla przeciętnego prawnika
była niewątpliwa, z góry widoczna, bez konieczności głębszej analizy stosunku
prawnego oraz bez sprawdzania i oceny dowodów. Wniosek powódki warunków
tych nie spełnia.
I PSK 12/26
3
Po drugie, podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące
ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy
związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Przypomnienie to ma znaczenie, gdyż zgłoszone
przez powódkę podstawy skargi kasacyjnej koncentrują uwagę na stanie
faktycznym i ocenie dowodów. Skoro w postępowaniu kasacyjnym podnoszenie
tych kwestii nie jest dopuszczalne, to skarga kasacyjne, która na nich się opiera,
nie może zostać uznana za oczywiście uzasadnioną.
Po trzecie, zgodnie z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. naruszenie przepisów
postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy
mogło mieć ono istotny wpływ na wynik postępowania. Uwzględnienie skargi
kasacyjnej na tej podstawie wymaga wykazania przez skarżącego, że następstwa
stwierdzonych wadliwości ukształtowały treść zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok
Sądu Najwyższego z 1 maja 2017 r., II CSK 514/16, LEX nr 2333029). Skarżąca
tego obowiązku nie spełniła.
Po czwarte, w przeciwieństwie do przypadków nieważności postępowania
naruszenie innych istotnych przepisów postępowania tylko wtedy może być
skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, gdy skarżący wykaże, że konkretne
uchybienie lub uchybienia mogły mieć stanowczy, decydujący, czyli istotny wpływ
na wynik sprawy. W ten sposób, oprócz wymagania istotności przepisów w sensie
obiektywnym, występuje dodatkowe wymaganie istnienia ścisłego związku
przyczynowego między uchybieniem a orzeczeniem jako wynikiem rozpoznania
sprawy. Wynik rozpoznania sprawy odnoszony jest natomiast do materialnoprawnej
podstawy rozstrzygnięcia, czyli przepisów prawa materialnego, które miały
(powinny mieć) zastosowanie przy dokonywaniu oceny zasadności roszczeń
powoda lub obrony pozwanego. Jeżeli skarga kasacyjna nie zarzuca obrazy
jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wyrokowania
sądu odwoławczego (a tak jest w rozpoznawanej sprawie), to w konsekwencji nie
jest możliwa ocena, czy naruszenie przepisów prawa procesowego wskazanych
przez skarżącego w podstawie kasacyjnej mogło mieć – rzeczywiście – istotny
wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu
Najwyższego z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13, LEX nr 1511811).
I PSK 12/26
4
Odnosząc się do zagadnienia prawnego, które chce wyjaśniać strona
powodowa, Sąd Najwyższy zauważa, że nie ma ono charakteru „istotnego” w
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zestawienie treści art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c. i
art. 20512 § 2 k.p.c. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że sąd ma prawo pominąć
dowód w razie nie zarządzenia przeprowadzania posiedzenia przygotowawczego,
jeśli zmierza on jedynie do przedłużenia postępowania. W przypadku tego rodzaju
„oczywistości”, przy braku jakichkolwiek argumentów jurydycznych (wynikających z
wykładni wskazanych przepisów), czy też wypowiedzi doktryny i orzecznictwa,
sformułowane zagadnienie prawne nie ma charakteru kwalifikowanego (nie jest
„istotne”) i nie wymaga interwencji Sądu Najwyższego. Inaczej rzecz ujmując, tam
gdzie prawnik jest w stanie na podstawie treści przepisów dokonać wykładni
przepisów nie budzącej kontrowersji, tam Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować
skarg kasacyjnych do merytorycznego rozpoznania. Dzieje się tak, gdyż Sąd
Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej, trzeciej instancji, zaś
skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego
rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z
uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu
publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje
tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Sformułowane przez stronę powodową zagadnienie prawne właściwości takich nie
posiada.
W rezultacie, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99
k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
[A.P.]
[a.ł]
