I NZ 44/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 listopada 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z zażalenia E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka
komandytowa z siedzibą w R.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wydanie świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej
w przedmiocie zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. sygn.
VII AGz 843/24
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
3 listopada 2025 r.,
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
spółka komandytowa z siedzibą w R. na rzecz Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych)
tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia postanowienia obowiązanemu do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
w sprawie o sygn. VII AGz 843/24 odrzucił skargę kasacyjną powoda
I NZ 44/25
2
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego 2025 r.
sygn. VII AGz 843/24 w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie
Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r., sygn. akt XVII Amz 121/23.
Sąd Apelacyjny zważył, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu
wobec jej niedopuszczalności. Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie
Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2025 r. dotyczy oddalenia zażalenia
powodowej spółki na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie - SOKiK z
dnia 24 września 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt XVII Amz 121/23, którym
sąd pierwszej instancji oddalił zażalenie powoda na postanowienie Prezesa URE
odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia dla energii
elektrycznej.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że regulacja art. 3981 §1 k.p.c. wyłącza
dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej
wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, chociażby
kończyły one postępowanie w sprawie. Wobec powyższego Sąd II instancji uznał,
że od wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego
w postępowaniu zażaleniowym skarga kasacyjna zatem nie przysługuje i jako taka
jest niedopuszczalna.
Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód (dalej jako: „skarżący”)
zaskarżając je całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 3981 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji
uznanie, że skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Apelacyjnego
w przedmiocie oddalenia zażalenia jest niedopuszczalna;
2. art. 3984 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji
uznanie, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych
we wskazanym przepisie co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej;
3. art. 3986 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie
skargi kasacyjnej;
4. art. 47956 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji
nieuwzględnienie skargi kasacyjnej co spowodowało nierozpatrzenie sprawy
powoda przez Sąd Najwyższy.
I NZ 44/25
3
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia i uwzględnienie skargi kasacyjnej złożonej przez powoda
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie oddalenia
zażalenia.
W odpowiedzi Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, wniósł o oddalenie
zażalenia oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3981 § 2 k.p.c. wskazać należy,
że jest niezrozumiały ponieważ według ww. przepisu wniesienie skargi kasacyjnej
przez stronę wyłącza - w zaskarżonym zakresie - wniesienie skargi kasacyjnej
przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika
Praw Dziecka, natomiast na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi taka sytuacja.
W niniejszej sprawie ma natomiast znaczenie art. 3981 § 1 k.p.c. zgodnie
z którym, od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku
(postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym - art. 5191
§ 1 k.p.c.) lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia
postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny,
Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę
kasacyjną do Sądu Najwyższego chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w konsekwencji
takiego ograniczenia katalogu orzeczeń zaskarżalnych skargą kasacyjną,
tenże nadzwyczajny środek jest dopuszczalny tylko w przypadku zaskarżenia
prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu
albo umorzenia postępowania kończących postępowanie, natomiast skarga
kasacyjna nie przysługuje od wszelkich innych - poza wyraźnie wymienionymi
w przywołanym przepisie - postanowień sądu drugiej instancji, nawet, jeśli mają
charakter kończących postępowanie w sprawie (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 21 września 2006 r., II PZ 33/06; z 7 lutego 2008 r.,
I NZ 44/25
4
II UK 270/07; z 7 kwietnia 2010 r., II PZ 10/10; z 26 stycznia 2012 r., III PZ 14/11;
z 6 marca 2024 r. I NZ 42/23). Również w doktrynie przyjmuje się, że skarga
kasacyjna, przysługuje wyłącznie od wydanego przez sąd II instancji
prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo
umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 3981 § 1 k.p.c.).
W sprawach regulacyjnych oznacza to, że skarga przysługuje przede wszystkim
w sprawach, w których wniesione zostało odwołanie (zob. P. Rylski, A. Olaś (red.),
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 3, 2024).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono także uwagę, iż użyte
przez ustawodawcę sformułowanie zawarte na końcu art. 3981 § 1 k.p.c. („chyba że
przepis szczególny stanowi inaczej”) należy interpretować zawężająco. Wyjątki,
o których mowa w przepisie art. 3981 § 1 k.p.c. in fine, muszą zostać konkretnie
wskazane. Dotyczy to zarówno podmiotów, które wnoszą skargę kasacyjną,
jak i rodzajów rozstrzygnięć. Nie można przyjąć, że milczenie ustawodawcy
w tym względzie powinno być odczytywane jako przyzwolenie na dowolne
wprowadzanie kolejnych wyjątków. Naruszałoby to bowiem zasadę zaufania
obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jeżeli ustawodawca
zechciałby, aby w sprawach z zakresu regulacji energetyki skarga kasacyjna
przysługiwała również w przypadku innych orzeczeń niż prawomocny wyrok
lub postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania
kończących postępowanie, powinien wskazać takie wyjątki wprost - tak jak to zrobił
odnośnie do wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2022 r., I NZ 4/21).
Należy ponadto zauważyć, że wprawdzie przywołany przez skarżącego
w skardze kasacyjnej art. 47956 § 2 k.p.c. stanowi lex specialis, jednakże
nie w stosunku do art. 3981 § 1 k.p.c., ale wobec art. 3982 § 1 k.p.c.
Nie można wobec tego uznać go za wyłączający stosowanie innych norm ogólnych,
dotyczących wnoszenia skarg kasacyjnych - w tym również właśnie tych,
które dotyczą rodzajów rozstrzygnięć, od których skarga taka może być wniesiona.
W realiach niniejszej sprawy, postanowienie z dnia 10 lutego 2023 r. wydane
zostało przez Prezesa URE na podstawie art. 51 w zw. z art. 44 ust 1 ustawy z dnia
20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, natomiast stosownie do art. 46
I NZ 44/25
5
ust. 11 tej ustawy, do wydawania świadectw pochodzenia stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego o wydawaniu
zaświadczeń, natomiast zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia
bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje
w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Rozstrzygnięcie Prezesa URE
zapadło zatem w formie postanowienia i była to forma prawidłowa.
Z kolei zgodnie z art. 47946 k.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony
konkurencji i konsumentów jest właściwy w sprawach (1) odwołań od decyzji
Prezesa URE oraz (2) zażaleń na postanowienia wydawane przez Prezesa URE,
natomiast stosownie do art. 47955 k.p.c. do zażaleń na postanowienia Prezesa URE
stosuje się odpowiednio przepisy art. 47932 § 1 i art. 47947-47953 k.p.c. Z powyższej
przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż ustawodawca rozróżnił
odwołanie od decyzji Prezesa URE od zażalenia na postanowienie wydawane
przez Prezesa URE.
Sąd Najwyższy podziela pogląd, że właściwą formą rozstrzygania w procesie
cywilnym zażaleń, w tym zażaleń na postanowienia organu antymonopolowego
lub organów regulacyjnych, jest forma postanowienia. W przeciwnym razie,
wynikające między innymi z art. 47946 k.p.c. oraz art. 47932 k.p.c. rozróżnienie
między odwołaniem od decyzji Prezesa URE, które jest odpowiednikiem pozwu,
a zażaleniem na jego postanowienie, utraciłoby sens” (zob. uchwała
Sądu Najwyższego z 8 marca 2006 r., III SZP 1/06; postanowienie
Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2020 r., I NSZ 38/20). Wobec powyższego,
bezzasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 47956 § 2
k.p.c.
W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalając zażalenie
powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie nie wydał wyroku
a postanowienie. Zastosowana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie forma
rozstrzygnięcia była prawidłowa. W świetle przywołanego orzecznictwa,
pomimo tego, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego
2024 r. sygn. VII AGz 843/24 oddalające zażalenie powoda na postanowienie
Sądu Okręgowego w Warszawie z 24 września 2024 r. sygn. XVII Amz 121/23
jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, to jednak nie jest
I NZ 44/25
6
z pewnością postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia
postępowania, o jakim mowa w art. 3981 § 1 k.p.c, a zatem skarga kasacyjna
wniesiona przez powoda jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, na podstawie
art. 3986 § 2 k.p.c. (in fine) w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c., co znalazło swoje
odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 5 czerwca 2025 r. VII AGz 843/24. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego
postanowienia, Sąd Apelacyjny nie oceniał czy skarga kasacyjna powoda spełnia
wymogi określone w art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c., ponieważ uznał jej wniesienie
za niedopuszczalne z innych przyczyn (tj. w związku z treścią art. 3981 § 1 k.p.c.),
co oznacza, iż niezasadne są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty
naruszenia art. 3984 § 1 k.p.c. oraz art. 3986 § 1 k.p.c.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, iż zaskarżone
postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. odrzucające
skargę kasacyjną powoda jest prawidłowe, a wniesione przez powoda zażalenie
nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art.
3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na
podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art.
3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.),
jak w punkcie 2 postanowienia.
[a.ł.]
