I NO 25/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
Dnia 6 maja 2026 r.
w sprawie ze skargi C.T. o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego
przed Sądem Okręgowym w Szczecinie w sprawie o sygn. I C 1020/25
z powództwa C.T. przeciwko Ministerstwu, X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 14 kwietnia 2026 r.,
po rozpoznaniu wniosku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie Wydział I Cywilny
skierowanego na podstawie art. 481 k.p.c. o wyznaczenie innego sądu
apelacyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy
odmawia wyznaczenia innego równorzędnego sądu
apelacyjnego do sprawy ze skargi C.T. o stwierdzenie
przewlekłości postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym
w Szczecinie w sprawie o sygn. I C 1020/25.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 24 lutego 2026 r., Sąd Apelacyjny Wydział I Cywilny w
Szczecinie, w sprawie o sygn. akt. I S 8/26 postanowił stwierdzić, że sędziowie X.
Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2 podlegają wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania tej
sprawy, zaś na podstawie art. 481 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o
wyznaczenie innego sądu apelacyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył co następuje
I NO 25/26
2
Złożona 27 października 2025 r., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia
17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym
przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.:
Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania)
skarga C.T. o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego przed Sądem
Okręgowym w Szczecinie, w sprawie o sygn. I C 1020/25 z powództwa C.T.
przeciwko Ministerstwu, X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wpłynęła zgodnie z właściwością
do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie 29 stycznia 2026 r., gdzie nadano jej
sygnaturę I S 8/26. Jednocześnie, sprawa, w której miałoby dojść do przewlekłości
postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie została zakończona 18
listopada 2025 r. zwrotem pozwu zarządzonym na podstawie art. 130 § 2 k.p.c., w
związku z nieuzupełnieniem w terminie formalnych braków pozwu.
Zarządzeniem z 18 lutego 2026 r. przewodniczący wydziału w Sądzie
Apelacyjnym w Szczecinie nakazał niekierowanie sprawy do Systemu Losowego
Przydziału Spraw wyznaczając do jej rozpoznania SSA X.3 Y.3, jako tego, „który
nie znajduje podstaw do wyłączenia się od rozpoznania przedmiotowej skargi”.
Sędzia wyznaczony w ten sposób, wydał 24 lutego 2026 r. postanowienie, które
wywołało postępowanie zakończone niniejszym postanowieniem.
Odmowa wyznaczenia innego sądu apelacyjnego do rozpoznania sprawy ze
skargi na przewlekłość postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym
w Szczecinie w sprawie o sygn. I C 1020/25, wynika z dwóch względów.
Po pierwsze, sędzia wyznaczony do rozpoznania skargi na przewlekłość
postępowania został z naruszeniem art. 47a § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. -
Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217), który przesądza,
że sprawy są przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach
poszczególnych kategorii spraw. Jednocześnie, z zarządzenia o wyznaczeniu
SSA X.3 Y.3 nie wynika, by był on 18 lutego 2026 r. sędzią pełniącym dyżur i by
spełnione zostały przesłanki przydzielenia tej sprawy sędziemu pełniącemu dyżur.
Sędzia sprawozdawca winien stwierdzić te okoliczności z urzędu i podjąć właściwe
czynności.
I NO 25/26
3
Po drugie, niezależnie od powyższych nieprawidłowości, sędzia
sprawozdawca nie wydał postanowienia w przedmiocie skargi na przewlekłość
postępowania, lecz z urzędu wydał postanowienie stwierdzające, że sędziowie X.
Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2 podlegają wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania tej
sprawy, choć nie zostali oni do tej sprawy wyznaczeni.
Tymczasem art. 481 k.p.c., jako przesłanki wystąpienia do sądu przełożonego
o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, nie wskazuje na fakt orzekania
w sądzie (rozumianym jako jednostka organizacyjna wymiaru sprawiedliwości),
sędziego podlegającego wyłączeniu na mocy art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c., ale na fakt
wyłączenia takiego sędziego od rozpoznawania danej sprawy. Aby natomiast do
takiego wyłączenia doszło, wówczas sędzia taki musiałby uprzednio zostać
wyznaczonym do jej rozpoznania (zob. postanowienia SN z: 22 maja 2025 r.,
III CO 408/25, 29 maja 2024 r., III CO 544/24).
Ponieważ więc w sprawie, która jest przedmiotem wystąpienia, nie ziściła się
hipoteza normy z art. 481 k.p.c., nie ma też podstaw do orzeczenia zgodnie
z jej dyspozycją.
[az]
[r.g.]
