I KZ 62/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Adam Roch
w sprawie P.M.
na posiedzeniu bez udziału stron
w Izbie Karnej
w dniu 20 stycznia 2026 r.,
po rozpoznaniu zażalenia skazanego
na zarządzenie zastępcy przewodniczącego wydziału Sądu Okręgowego w
Poznaniu
z 6 października 2025 r., sygn. XVII Ka 464/25, o odmowie przyjęcia wniosku o
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 5 lutego 2025 roku, sygn. II K 472/24, Sąd Rejonowy w
Trzciance uznał P.M. za winnego popełnienia czynu z art. 191 § 1 k.k. i wymierzył
mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania na okres próby wynoszący 1 rok.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca, podnosząc zarzuty
związane z obrazą przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz
I KZ 62/25
2
art. 170 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. Dodatkowo obrońca zarzucił błąd w
ustaleniach faktycznych. Po rozpoznaniu wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w
Poznaniu zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego orzeczenia
złożył sam skazany (k. 222). Pismem z dnia 21 sierpnia 2025 roku wezwano go do
uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez wskazanie czy dotyczy
on całości wyroku, czy tylko niektórych rozstrzygnięć w nim zawartych, pod
rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Pismo to P.M. odebrał osobiście w dniu 9
września 2025 roku (k. 226).
Wobec niesprecyzowania złożonego wniosku, a więc braku uzupełnienia
braku formalnego, zarządzeniem z dnia 6 października 2025 roku zastępca
przewodniczącego Wydziału odmówił przyjęcia wniosku o uzasadnienie (k. 226).
Zażalenie na to zarządzenie wniósł skazany P.M. wskazując, że jest osobą
niepełnosprawną o znacznym stopniu inwalidztwa ze względu na wzrok i posiada
orzeczenie o braku możliwości do samodzielnej egzystencji. W kontekście tego
podał, iż nie mógł odczytać pisma z sądu i dopiero podczas pobytu w W. ojciec
przekazał mu jego treść, nie jest on jednak w stanie za każdym razem jeździć do
niego by odczytać pismo z sądu. Końcowo ponowił wniosek o sporządzenie
uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skazanego jest niezasadne.
Tytułem wstępu wskazać należy, że art. 422 § 2 k.p.k. nakłada na
występującego z wnioskiem o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia
wyroku obowiązek wskazania czy wniosek dotyczy całości wyroku, czy też
niektórych czynów, których popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu, bądź też
jedynie rozstrzygnięcia o karze lub innych konsekwencjach prawnych czynu.
Stosownie do treści art. 457 § 2 in fine k.p.k., przepis art. 422 k.p.k. w odniesieniu
do zasad składania wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego stosuje
się tylko odpowiednio, a to ze względu na odmienności w zakresie rodzajów
I KZ 62/25
3
rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i
drugoinstancyjnym. Z tego też powodu w orzecznictwie słusznie wskazuje się, że
nakaz odpowiedniego stosowania art. 422 k.p.k., o którym mowa w art. 457 § 2
k.p.k., rozumieć należy w kontekście art. 433 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sąd
odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Powyższe oznacza, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o
sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego powinno dotyczyć tego czy
uzasadnienie ma być sporządzone w zakresie wszystkich podniesionych w apelacji
zarzutów, czy też tylko co do części z nich (postanowienie SN z 24 maja 2016 r.,
V KZ 19/16, Lex 2044504; postanowienie SN z 27 stycznia 2016 r., III KZ 86/15,
Lex 1963388). Niewskazanie we wniosku o sporządzenia uzasadnienia jego
zakresu przedmiotowego lub podmiotowego stanowi więc brak formalny, który
podlega uzupełnieniu w trybie art. 120 § 1 k.p.k., ze skutkiem odmowy przyjęcia
wniosku (D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2015, t.
II, s. 287-288).
Na tle powyższej sprawy dostrzec należy, że choć wezwanie skazanego P.M.
do uzupełnienia braku formalnego zawierało przytoczenie przepisu właściwego dla
orzeczeń sądu pierwszoinstancyjnego, to nie zwalniało to podsądnego z obowiązku
odpowiedzi, zwłaszcza, że samej treści wezwania w zażaleniu nie kwestionowano,
a wręcz dokonano właściwej jego interpretacji, na co wskazuje wyrażona w środku
odwoławczym wola uzyskania uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w całości.
Sąd Najwyższy dostrzega przy tym dość liberalną wykładnię odnośnie do
wskazywania w pismach zakresu pożądanego przez stronę uzasadnienia sądu
odwoławczego uznając, iż konieczność taka nie występuje w przypadku, gdy
apelacja zawiera wyłącznie jeden zarzut (por. m. in. postanowienie SN z 24 maja
2016 r., V KZ 19/16, Lex 2044504), jednak i to nie daje podstawy do wzruszenia
zaskarżonego zarządzenia – w realiach niniejszej sprawy przedmiotem kontroli
odwoławczej były wszak trzy zarzuty apelacyjne, co nakazywało określenie zakresu
uzasadnienia.
Przedstawione w zażaleniu motywy nie mogły wzruszyć prawidłowej decyzji
wyrażonej w zaskarżonym zarządzeniu. Nie sposób nie dostrzec, iż skazany
I KZ 62/25
4
odebrał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych osobiście. W trosce o
własne interesy procesowe winien zatem zapewnić sobie odpowiednią i zaufaną
pomoc w zdekodowaniu treści pisma. Z akt sprawy wynika, że jakkolwiek zdarzało
mu się korzystać w różnych sprawach z pomocy innych osób (także stałej,
sformalizowanej), to jednak nie miał problemów z codziennym samodzielnym
funkcjonowaniem, w tym prowadzeniem działalności gospodarczej. W takich
warunkach brak jest podstaw do przyjęcia, iż posiadana przez niego wada wzroku
uniemożliwiała mu należytą reakcję na otrzymane z sądu pismo, a zatem że termin
do uzupełnienia braku formalnego nie uległ otwarciu.
W aktualnym stanie rzeczy, wobec upływu ustawowego terminu do złożenia
wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, zaskarżone zarządzenie
należało utrzymać w mocy wobec niestwierdzenia jego wadliwości. Podnoszone
zaś przez skazanego kwestie mogą być potencjalnie rozpoznane wyłącznie w
przypadku ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia
wniosku o uzasadnienie orzeczenia.
[WB]
[a.ł]
