I KZ 40/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 sierpnia 2025 r.
SSN Piotr Mirek
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika
w sprawie szer. P.K.
podejrzanego o popełnienie przestępstw określonych w art. 59 ust. 1 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii i in.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 sierpnia 2025 r.
zażalenia obrońcy podejrzanego
na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2025
r., sygn. akt Kp 33/25, o przedłużeniu stosowania środka zapobiegawczego w
postaci tymczasowego aresztowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca
2025 r., sygn. akt Kp 33/25, przedłużono na dalsze trzy miesiące, tj. do dnia 5
października 2025 r. do godz. 15:40, stosowanie wobec szer. P.K. środka
zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Środek ten został
zastosowany wobec podejrzanego postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st.
I KZ 40/25
2
Warszawy w Warszawie w V Wydziale Karnym Sekcji Postępowania
Przygotowawczego z dnia 12 października 2024 r., sygn. akt V Kp. 1368/24
Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca podejrzanego, zarzucając
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, a to:
1. art. 249 § 1 k.p.k. poprzez zupełnie bezzasadne przyjęcie, iż materiał
dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na duże prawdopodobieństwo,
że podejrzany P.K. popełnił zarzucane mu przestępstwa, podczas gdy Sąd
meriti nie wskazał z jakich dowodów to „prawdopodobieństwo" miałoby
wynikać, posiłkując się jedynie poprzednimi decyzjami procesowymi
podejmowanymi przez organy sądowe, a nie należy zapominać o tym, że
każde przedłużanie tymczasowego aresztowania jest decyzją procesową
autonomiczną wobec tej, która została podjęta poprzednio, a zatem
konieczna wydaje się każdorazowa weryfikacja przesłanek aresztowania i to
zarówno tych z art. 249 k.p.k., jak też tych z art. 258 k.p.k.;
2. art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez bezzasadne przyjęcie, że na kanwie
niniejszej sprawy istnieje istotna obawa podejmowania przez podejrzanego
bezprawnych działań zmierzających do zdestabilizowania bądź zakłócenia
toku przygotowawczego w postaci ucieczki, bądź ukrycia się, podczas gdy
centrum życiowe podejrzanego jest zlokalizowane na terytorium RP, ma on
stałe miejsce zamieszkania, ma również na tym terenie rodzinę, z którą jest
bardzo mocno związany, a także posiada on zobowiązania finansowe
(kredyt), z którego musi się wywiązać, a zatem nie miałby on żadnych
podstaw ku temu, aby podjąć takie działania, tym bardziej że dotychczasowa
jego postawa na takie bezprawne działania nie wskazuje, ani nie
wskazywała - podejrzany oddał się w ręce policji od razu po zatrzymaniu,
wskazał, gdzie znajdują się środki odurzające, a także przyznał się do
popełnienia tego konkretnego czynu przestępczego, wydał wszystkie
urządzenia elektroniczne, które były w jego posiadaniu, co więcej Sąd meriti
nie wskazał z jakich dowodów, ani też na jakiej podstawie takie założenie
przyjął;
I KZ 40/25
3
3. art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez bezzasadne przyjęcie, że na kanwie
niniejszej sprawy istnieje ryzyko mataczenia ze strony podejrzanego,
podczas gdy sama znajomość podejrzanego ze świadkami, czy
współpodejrzanymi, nie rodzi jeszcze obawy, że będzie on podejmował
działania zmierzające do nakłaniania ich do składania fałszywych zeznań,
czy też w inny bezprawny sposób będzie on utrudniał postępowanie karne,
obawa ta przecież co do zasady musi być uzasadniona konkretnymi
okolicznościami wskazującymi na jej istnienie, a przede wszystkim
wcześniejszym zachowaniem podejrzanego podjętym w tym właśnie celu,
jak i zachowaniem innych osób, zaś żaden dowód zgromadzony w toku
postępowania na tą konkretną obawę nie wskazuje, a na znaczącą część
materiału dowodowego podejrzany i tak wpływu mieć nie może, albowiem
dowody te są dowodami dokumentarnymi (zapisami rozmów z
komunikatorów internetowych oraz wiadomości sms), a zatem nie sposób w
nie ingerować będąc na wolności, tym bardziej, że wszelkie urządzenia
elektroniczne pozostają w dyspozycji organów ścigania;
4. art. 263 § 2 k.p.k. poprzez błędne jego zastosowanie, w sytuacji gdy na
kanwie przedmiotowej sprawy „szczególne okoliczności", ze względu na
które nie można było wykonać czynności, o których wskazuje w swym
wniosku oskarżyciel publiczny nie występują, zaś czynności dowodowe,
które winny zostać przeprowadzone w sprawie (ich ilość) wynikają wyłącznie
z opieszałości działania organów ścigania w postaci małej koncentracji
podejmowanych czynności, a wskazać trzeba, że niezależnie od
podejrzanego jest podjęcie dalszych czynności przez prokuraturę tj.
przesłuchania ustalonych, bądź nieustalonych jeszcze świadków, a tym
samym nie wypełniają się przesłanki „zachodzącej potrzeby" w rozumieniu
tego przepisu dla uzasadnienia dalszej izolacji podejrzanego, tym bardziej,
że podejrzany w tej izolacji (w ramach stosowanego tymczasowego
aresztowania) przebywa już blisko 9 miesięcy, a zatem środek
zapobiegawczy w istocie nie zabezpieczenia postępowania
przygotowawczego, a staje się antycypacją kary pozbawienia wolności.
I KZ 40/25
4
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę
zaskarżonego postanowienia i nieuwzględnienie wniosku prokuratora o
przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania względem P.K., ewentualnie
zmianę zaskarżonego postanowienia i zastosowanie wolnościowych środków
zapobiegawczych w postaci dozoru policji polegającego na stawiennictwie 7 razy w
tygodniu we właściwej dla miejsca zamieszkania podejrzanego jednostce policji,
zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu, zakazu
kontaktowania się ze współpodejrzanymi oraz osobami występującymi w
charakterze świadków w postępowaniu o sygn. […] oraz zastosowanie poręczenia
majątkowego w kwocie 50.000,00 zł.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Wbrew tezie postawionej w pierwszym zarzucie zażalenia, zaskarżone
postanowienie nie zostało wydane z obrazą art. 249 § 1 k.p.k. Zauważyć zresztą
trzeba, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia prowadzi do
wniosku, iż skarżący nie wskazuje na brak dowodów uprawdopodobniających
popełnienie przez podejrzanego zarzucanych mu przestępstw, lecz na wadliwość
części motywacyjnej zaskarżonego postanowienia, wyrażającą się w
nieprzedstawieniu przez Wojskowy Sąd Okręgowy własnej analizy materiału
dowodowego i odwołanie się w tym zakresie do orzeczeń, na mocy których
decydowano wcześniej o stosowaniu tymczasowego aresztowania wobec
podejrzanego. W sytuacji, gdy nie pojawiły się żadne nowe okoliczności niweczące
przyjęte uprzednio stanowisko sądów orzekających o zastosowaniu i przedłużeniu
tymczasowego aresztowania, taki sposób zredagowania uzasadnienia
zaskarżonego postanowienia nie może przekreślać jego merytorycznej trafności.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem Wojskowego Sądu Okręgowego, że
zgromadzony dotychczas w toku postępowania przygotowawczego w sprawie
materiał dowodowy uprawdopodabnia sprawstwo podejrzanego w stopniu
wymaganym przez przepis art. 249 § 1 k.p.k. W chwili obecnej istnienie przesłanki
wskazanej w tym przepisie znalazło potwierdzenie chociażby w stanowisku
I KZ 40/25
5
procesowym podejrzanego wyrażonym w wyjaśnieniach złożonych w dniu 21 lipca
2025 r. (k. 2293 – 2294).
Zażalenie obrońcy podejrzanego nie jest również zasadne w odniesieniu do
szczególnych przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania. Przedłużając
okres stosowania tego środka zapobiegawczego, trafnie przyjął Sąd pierwszej
instancji, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 258 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Uwzględniając już tylko charakter zarzucanych podejrzanemu czynów, w tym
obejmujących udział w zorganizowanej grupie przestępczej, podejmowanie
czynności kwalifikowanych jako przestępstwo poplecznictwa, a także okoliczności
dotyczące popełnienia czynu z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
zasadnym było uznanie, że obawa matactwa ze stron podejrzanego i zachowań
określonych w art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k. jest realna. To, że podejrzany ma stałe
miejsce zamieszkania, rodzinę i zobowiązania finansowe, a także nie ustalono, aby
podejmował wcześniej działania destabilizujące tok procesu nie czyni tej obawy
iluzoryczną. Wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zakres
czynności, które planowano wykonać w postępowaniu przygotowawczym pozwalał
Sądowi pierwszej instancji na uznanie, że w sprawie podejrzanego zachodzi
sytuacja określona w art. 263 § 2 k.p.k.
Oceniając trafność zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy nie traci z
pola widzenia faktu zakończenia postępowania przygotowawczego i skierowania do
sądu aktu oskarżenia ze złożonym w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wnioskiem o wydanie
wyroku skazującego. Ta zmiana w sytuacji procesowej aktualnie już oskarżonego
P.K. nie zdezaktualizowała potrzeby stosowania tymczasowego aresztowania. Nie
ulega wątpliwości, że obecnie znaczenie powodów, które decydowały o przyjęciu
wystąpienia przesłanki z art. 258 § 1 pkt1 i 2 k.p.k. jest inne niż w chwili orzekania o
przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Skoro zakończono postępowanie
przygotowawcze i zabezpieczono materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym
skierowanie aktu oskarżenia do Sądu, to należy przyjąć, że obawa nakłaniania
przez oskarżonego do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień nie stanowi już
zagrożenia dla prawidłowego toku postępowania.
I KZ 40/25
6
Nadal jednak aktualną pozostaje przesłanka z art. 258 § 2 k.p.k. Zauważyć
przy tym trzeba, że skarżący nie kwestionuje jej istnienia. Jest to o tyle istotne, że
określona w powołanym przepisie przesłanka może stanowić samodzielną
podstawę stosowania tymczasowego aresztowania i w niniejszej sprawie została
powołana jak podstawa przedłużenia stosowania wobec podejrzanego izolacyjnego
środka zapobiegawczego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem,
akceptowanym również przez Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej
sprawie, zagrożenie surową karą jest w świetle art. 258 § 2 k.p.k. wystarczającą i
samodzielną podstawą do stosowania tymczasowego aresztowania i z mocy prawa
rodzi domniemanie, że podejrzany może podejmować działania zakłócające
prawidłowy tok postępowania.
P.K. zarzucono popełnienie przestępstw z art. 56 ust. 3 oraz z art. 59 ust. 1
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zagrożonych karą pozbawienia wolności,
której górna granica przekracza 8 lat. Wskazana sankcja w połączeniu z wysokim
stopniem społecznej szkodliwości czynów wynikającym z okoliczności ich
popełnienia, sprawiają, że w razie uznania winy podejrzanego, wymierzenie mu
surowej kary jest jak najbardziej realne.
Niczego w tym zakresie nie zmienia złożenie przez prokuratora wniosku w
trybie art. 335 § 2 k.p.k. i treść uzgodnionych z podejrzanym propozycji wymiaru
kary, które będą podlegać ocenie Sądu decydującego o ich uwzględnieniu.
Zauważyć trzeba, że proponowany w wniosku wymiar kary łącznej pozbawienia
wolności (4 lata) może w świetle art. 258 § 2 k.p.k. stanowić podstawę stosowania
tymczasowego aresztowania po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji.
W sprawie niniejszej nie ma również zastosowania art. 259 § 1 k.p.k.,
odnoszący się do wyjątkowo ciężkich skutków, a więc takich, które swym wymiarem
przekraczają oczywiste ujemne konsekwencje w życiu podejrzanego, jakie z natury
swej niesie umieszczenie go w areszcie śledczym.
[WB]
[a.ł]
I KZ 40/25
7
