Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 263.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.W postępowaniu przygotowawczym sąd, stosując tymczasowe aresztowanie, oznacza jego termin na okres niedłuższy niż 3 miesiące.

§ 2.Jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy nie można było ukończyć postępowania przygotowawczego w terminie określonym w § 1, na wniosek prokuratora, sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania sprawy, gdy zachodzi tego potrzeba, może przedłużyć tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć 12 miesięcy.

§ 3.Łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat.

§ 3a.W przypadku zbiegu tymczasowego aresztowania z wykonywaną karą pozbawienia wolności orzeczoną w innej sprawie do okresów, o których mowa w § 2 i 3, zalicza się okres odbywania przez tymczasowo aresztowanego kary pozbawienia wolności.

§ 4.Przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania na okres oznaczony, przekraczający terminy określone w § 2 i 3 może dokonać sąd apelacyjny, w którego okręgu prowadzi się postępowanie na wniosek sądu, przed którym sprawa się toczy, a w postępowaniu przygotowawczym na wniosek właściwego prokuratora bezpośrednio przełożonego wobec prokuratora prowadzącego lub nadzorującego śledztwo – jeżeli konieczność taka powstaje w związku z zawieszeniem postępowania karnego, czynnościami zmierzającymi do ustalenia lub potwierdzenia tożsamości oskarżonego, wykonywaniem czynności dowodowych w sprawie o szczególnej zawiłości lub poza granicami kraju, a także celowym przewlekaniem postępowania przez oskarżonego.

§ 4a.(uchylony)

§ 4b.Przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, o którym mowa w § 4, nie stosuje się w odniesieniu do terminu określonego w § 2, gdy kara realnie grożąca oskarżonemu za zarzucane mu przestępstwo nie przekroczy 3 lat pozbawienia wolności, a w stosunku do terminu wskazanego w § 3, gdy nie przekroczy ona 5 lat pozbawienia wolności, chyba że konieczność takiego przedłużenia jest spowodowana celowym przewlekaniem postępowania przez oskarżonego.

§ 5.Na postanowienie sądu apelacyjnego wydane na podstawie § 4 przysługuje zażalenie do sądu apelacyjnego orzekającego w składzie trzech sędziów.

§ 6.Z wnioskiem o przedłużenie okresu tymczasowego aresztowania należy wystąpić, z jednoczesnym przesłaniem właściwemu sądowi akt sprawy, niepóźniej niż 14 dni przed upływem dotychczas określonego terminu stosowania tego środka.

§ 7.Jeżeli zachodzi potrzeba stosowania tymczasowego aresztowania po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji, każdorazowe jego przedłużenie może następować na okres niedłuższy niż 6 miesięcy.

§ 8.Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia o przysługujących oskarżonemu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaś- nień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do informacji o treści stawianych zarzutów, do przeglądania akt w części zawierającej treść dowodów wskazanych we wniosku o tymczasowe aresztowanie, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, jak również uprawnieniach wskazanych w art. 72 § 1, art. 78 § 1, art. 78a § 1, art. 249 § 5, art. 252, art. 254 § 1 i 2, art. 261 § 1, 2 i 2a oraz art. 612 § 1, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy obrońcy.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 263 KPK określa, na jak długo może być stosowane tymczasowe aresztowanie oraz kto i w jakich warunkach może przedłużyć ten środek. Przy jego zastosowaniu w postępowaniu przygotowawczym sąd oznacza termin nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli postępowania nie można ukończyć w tym czasie z powodu szczególnych okoliczności sprawy, właściwy sąd pierwszej instancji może, na wniosek prokuratora, przedłużyć areszt tak, aby łączny okres nie przekroczył 12 miesięcy. Co do zasady łączny czas tymczasowego aresztowania do wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat, przy czym przepis przewiduje również szczególne reguły dalszego przedłużania, terminy składania wniosków i pouczenie oskarżonego o uprawnieniach.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy wobec oskarżonego stosowane jest tymczasowe aresztowanie w toku postępowania przygotowawczego albo przed wydaniem pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji. Po przekroczeniu granic wskazanych w § 2 i § 3 decyzję o dalszym przedłużeniu może podjąć sąd apelacyjny, ale tylko w sytuacjach wyraźnie wymienionych w § 4, takich jak zawieszenie postępowania, ustalanie tożsamości oskarżonego, szczególna zawiłość sprawy, czynności dowodowe za granicą lub celowe przewlekanie postępowania przez oskarżonego. Art. 263 § 4b KPK ogranicza możliwość takiego przedłużenia, gdy realnie grożąca kara nie przekracza odpowiednio 3 albo 5 lat pozbawienia wolności, z wyjątkiem celowego przewlekania postępowania przez oskarżonego. Wniosek o przedłużenie należy złożyć wraz z aktami sprawy nie później niż 14 dni przed końcem dotychczasowego okresu aresztowania.

Przykład zastosowania

Sąd zastosował wobec oskarżonego tymczasowe aresztowanie na 3 miesiące w czasie śledztwa. Przed upływem tego terminu prokurator uznał, że sprawa wymaga jeszcze przeprowadzenia istotnych czynności dowodowych i złożył stosowny wniosek do właściwego sądu. Jeżeli sąd stwierdzi szczególne okoliczności oraz potrzebę dalszego stosowania środka, może przedłużyć areszt, pamiętając o łącznym limicie 12 miesięcy na etapie wskazanym w § 2. Gdy sprawa trwa dłużej, dalsze przekroczenie ustawowych limitów wymaga decyzji sądu apelacyjnego i istnienia jednej z przesłanek wskazanych w § 4.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 263 KPK nie oznacza, że tymczasowe aresztowanie zawsze trwa 3 miesiące, ponieważ jest to maksymalny termin wyznaczany przy jego zastosowaniu w postępowaniu przygotowawczym. Przepis nie pozwala też na automatyczne przedłużanie aresztu wyłącznie dlatego, że postępowanie jeszcze się nie zakończyło. Dla przekroczenia podstawowych limitów konieczne są określone podstawy, właściwy wniosek oraz decyzja sądu uprawnionego do jej wydania. Po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji każde przedłużenie może nastąpić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, a na postanowienie sądu apelacyjnego wydane na podstawie § 4 przysługuje zażalenie rozpoznawane przez skład trzech sędziów sądu apelacyjnego.

W indywidualnej sprawie dotyczącej tymczasowego aresztowania warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Ile może trwać tymczasowe aresztowanie na początku śledztwa?

Przy zastosowaniu tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym sąd oznacza termin nie dłuższy niż 3 miesiące.

Czy tymczasowe aresztowanie można przedłużyć ponad 12 miesięcy?

Tak, ale po przekroczeniu limitów z § 2 i § 3 decyzję może podjąć sąd apelacyjny. Musi wystąpić jedna z przesłanek wymienionych w art. 263 § 4 KPK.

Jaki jest łączny limit aresztu przed pierwszym wyrokiem?

Co do zasady łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat.

Kiedy trzeba złożyć wniosek o przedłużenie aresztu?

Wniosek należy złożyć wraz z aktami sprawy nie później niż 14 dni przed upływem dotychczas określonego terminu stosowania tymczasowego aresztowania.

Czy po pierwszym wyroku areszt może być nadal stosowany?

Tak. Każdorazowe przedłużenie po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji może nastąpić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI