I KO 86/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 września 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Waldemar Płóciennik
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie A. H.
skazanej z art. 297 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej
w dniu 24 września 2025 r.,
z urzędu,
kwestii wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt I KK 69/25, o oddaleniu
kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej,
1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. wznawia postępowanie kasacyjne,
2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca
2025 r., sygn. akt I KK 69/25, o oddaleniu kasacji obrońcy jako
oczywiście bezzasadnej i przekazuje sprawę Sądowi
Najwyższemu Izbie Karnej do ponownego rozpoznania,
3. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania
wznowieniowego.
UZASADNIENIE
I KO 86/25
2
Obrońca skazanej wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej
Górze z dnia 29 lipca 2024 r., sygn. akt VII Ka 676/22, zmieniającego wyrok Sądu
Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt VII K 902/20 i
skazującego A. H. za przypisane jej przestępstwa, kwalifikowane m.in. z art. 297 §
1 k.k., na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności.
Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą I KK 69/25, zarządzeniem Prezesa
Izby Karnej z dnia 3 marca 2025 r. została przydzielona do referatu SSN Marka
Siwka.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy, orzekając w
składzie jednoosobowym, oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście
bezzasadną, obciążając A. H. kosztami postępowania kasacyjnego.
Obrońca skazanej, pismem z dnia 17 czerwca 2025 r., powołując się na
treść art. 540 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego
o wznowienie postępowania karnego z urzędu i uchylenie postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt I KK 69/25, ze względu na
wystąpienie w postępowaniu kasacyjnym bezwzględnej przyczyny odwoławczej w
postaci nienależytej obsady Sądu – w związku z udziałem w wydaniu
postanowienia oddalającego kasację SSN Marka Siwka, który został powołany na
urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą procedurze z udziałem KRS
ukształtowanej zgodnie z zapisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Pismo obrońcy skazanej stanowi sygnalizację potrzeby wznowienia
postępowania z urzędu z powodu zaistnienia w postępowaniu przed Sądem
Najwyższym uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia w sprawie I KK
69/25 SSN Marka Siwka, powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego po
uzyskaniu rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w sposób
sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
I KO 86/25
3
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wznowienie
postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest
dopuszczalne (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 czerwca 2023 r.,
II KO 73/22; 14 czerwca 2023 r., III KO 43/23; 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22; 23
sierpnia 2023 r., II KO 75/23; 18 października 2023 r., I KO 33/23; 6 listopada 2023
r., I KO 56/23). Z orzeczeń tych wynika, że nie ma przeszkód do żądania zarówno
wznowienia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, jak również
wznowienia postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem
złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zaistniała w
niej bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w
postaci nienależytej obsady sądu, w związku z udziałem w składzie orzekającym
SSN Marka Siwka. Wynika to choćby z pierwszej tezy uchwały połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23
stycznia 2020 r. w sprawie (BSA I-4110-1/20) - będącej zasadą prawną oraz z
drugiej tezy uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022
r. (I KZP 2/22).
Jak trafnie wywiedziono w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych
po zapadnięciu uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., zachowała
ona moc obowiązującą, wiążąc wszystkie składy Sądu Najwyższego (art. 87 § 1
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), a poglądu tego nie zmienia
fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., U
2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (zob. w tym przedmiocie postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021, V
KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22; uchwała Sądu Najwyższego z
dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, czy orzecznictwo w tzw.
sprawach testowych - art. 29 § 5 u.SN: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27
lutego 2023 r., II KB 10/22 i z dnia 13 kwietnia 2023 r., III CB 6/23). Podobnie, a
więc co do braku skutku prawnego wskazanego wyżej wyroku Trybunału
I KO 86/25
4
Konstytucyjnego, ocenić należy te - zapadłe po podjęciu uchwały z dnia 23 stycznia
2020 r. - orzeczenia Sądu Najwyższego, w którego składach zasiadali sędziowie
powołani w oparciu o przepisy ustawy o KRS z 2017 r., jako dotknięte wadą z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo z art. 379 pkt 4 k.p.c., a także inne wyroki Trybunału
Konstytucyjnego, czy też dokonywane sukcesywnie zmiany ustawy o Sądzie
Najwyższym, mające na celu wyłącznie zablokowanie orzecznictwa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w
zakresie dokonanych przez te organy międzynarodowe interpretacji wiążących
Polskę norm traktatowych. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela
przeprowadzoną w powołanych orzeczeniach wykładnię przepisów ustaw: Kodeks
postępowania karnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w powiązaniu z
wykładnią przepisów konwencyjnych, dokonaną przez wskazane wyżej Trybunały.
Bezdyskusyjnie zatem z nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. mamy do czynienia, ilekroć w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), a tak było w rozpoznawanej sprawie –
ponieważ sędzia Marek Siwek został powołany na stanowisko sędziego Sądu
Najwyższego właśnie w tej dotkniętej wadą procedurze.
Niezależnie od powyższego, w sprawie wystąpiła także podstawa
wznowieniowa określona w art. 540 § 3 k.p.k. Europejski Trybunał Praw Człowieka
w Strasburgu już kilkukrotnie bowiem stwierdzał naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC
wobec wadliwości procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego z uwagi na
tryb ustalania składu Krajowej Rady Sądownictwa (w wyrokach: z dnia 23 listopada
2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21, z dnia 22 lipca
2021 r., w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19, z dnia 8
listopada 2021 r., w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, połączone
skargi nr 49868/19 i 57511/19 oraz z dnia 3 lutego 2022 r., w sprawie Advance
Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20). Wprawdzie orzeczenia te
nie dotyczyły sędziów orzekających w Izbie Karnej, jednak wadliwość powołania
I KO 86/25
5
SSN Marka Siwka jest taka sama, jak sędziów orzekających w sprawach, które
stanowiły podstawę skarg rozpoznanych przez ETPC w wyżej wskazanych
orzeczeniach. W orzecznictwie nie budzi też wątpliwości potrzeba zapewnienia
standardu prawa do sądu, gwarantowanego przez art. 6 ust. 1 EKPC także w
postępowaniach po uprawomocnieniu się orzeczenia (zob. postanowienie SN z
dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II KO 75/23 i wskazane tam judykaty SN i ETPC).
W związku z powyższym, mając na uwadze potrzebę zapewnienia stronie
prawa do sądu określonego ustawą, należało orzec o wznowieniu postępowania
kasacyjnego oraz uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca
2025 r., sygn. akt I KK 69/25, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji
obrońcy A. H. , przekazując sprawę Sądowi Najwyższemu w Izbie Karnej do
ponownego rozpoznania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
