I KO 10/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 kwietnia 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 28 kwietnia 2025 r.,
w sprawie T. F.
skazanego z art. 197 § 1 k.k. i innych,
wniosku o wznowienie postępowania karnego prawomocnie zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II
AKa 253/20,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 24 czerwca 2020
r., sygn. akt III K 107/19,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił:
odmówić przyjęcia wniosku T.F. wobec jego oczywistej
bezzasadności.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I KO 33/22, Sąd
Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego T. F. o wznowienie postępowania
prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28
stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa 253/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w
Jeleniej Górze z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III K 107/19, ze względu na
jego oczywistą bezzasadność.
I KO 10/25
2
Następnie, po rozpoznaniu pisma skazanego datowanego na 12 grudnia
2022 r., w którym skazany zwrócił się, z uwagi na znany mu przymus adwokacko-
radcowski, o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu podjęcia czynności
zmierzających do wznowienia opisanego wyżej postępowania sądowego, Sąd
Najwyższy postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt I KO 25/23, odmówił
przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej
bezzasadności. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu
Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I KZ 24/23.
Obecnie do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego T. F. o:
„przydzielenie adwokata z urzędu do sprawy o wznowienie postępowania o sygn.
akt III K 107/19, sygn. akt II AKa 253/20”, a jednocześnie „o zwolnienie w całości od
zaistniałych kosztów sądowych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania należało uznać za oczywiście
bezzasadny, a tym samym bezprzedmiotowy okazał się wniosek o ustanowienie
obrońcy z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądów postępowania
wznowieniowego.
Zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o
wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków
formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne
i co należy wyraźnie podkreślić, w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje
merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych
podstaw wznowienia. Wskazana w tym przepisie możliwość odmowy przyjęcia
wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności,
dotyczy zarówno przypadków, gdy we wniosku podniesiono okoliczności będące
już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie, jak i
przypadków, gdy w sposób oczywisty, wniosek ten oparty został na innych
podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu
postępowania karnego (zob. np. postanowienie SN z dnia 25 lutego 2025 r., sygn.
akt V KO 8/25).
Skazany, wnioskując o ustanowienie obrońcy z urzędu w celu złożenia
wniosku o wznowienie postępowania, powinien w pierwszej kolejności
I KO 10/25
3
uprawdopodobnić, że istnieje podstawa dla takiego wniosku. Chodzi zatem o
uprawdopodobnienie, że dowody, jakimi dysponuje skazany, nie były znane Sądowi
orzekającemu w sprawie i w istocie mają one wydźwięk obiektywnie kwestionujący
prawidłowość skazania. Nie jest zaś obowiązkiem Sądu ustanowienie każdemu
skazanemu obrońcy na potrzeby oceny sprawy pod kątem potencjalnego
wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do mającej charakter ciągły
analizy każdej sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem (zob. postanowienie
SN z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV KO 97/23).
Skazany T. F. we wniosku wskazał, że przyznanie mu obrońcy mogącego
złożyć wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadnione „pominięciem
przeprowadzenia istotnych dowodów takich jak: przesłuchanie rzekomych
pokrzywdzonych w obecności psychiatrów/psychologów, nieprzeprowadzenie
badań ginekologicznych rzekomej pokrzywdzonej, brak badań DNA, brak obdukcji
lekarskiej oraz zaniechania badania przez biegłych specjalistów pamiętnika
rzekomej pokrzywdzonej, który jest istotnym dowodem w sprawie”. Skazany
stwierdził również, że w jego sprawie naruszono zasadę obiektywizmu i
wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a ponadto, że podstawą
wyrokowania był dowód z „fikcyjnego świadka”, tj. D. J..
Raz jeszcze należy przypomnieć, że postępowanie sądowe zakończone
prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się
nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego
czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Skazany T. F. żadnych
nowych faktów lub dowodów jednak nie podał, ograniczając się do zapewnienia o
swojej niewinności i twierdzenia, że postępowanie w jego sprawie zostało
przeprowadzone wadliwie.
Należy ponadto odnotować, że skazany T. F. występował już dwukrotnie z
osobistymi wnioskami o wznowienie przedmiotowego postępowania, zaś Sąd
Najwyższy postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I KO 33/22, oraz
postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt I KO 25/23 (utrzymanym w mocy
postanowieniem SN z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I KZ 24/23), odmówił
przyjęcia wniosków wobec ich oczywistej bezzasadności. Wtedy również skazany
utrzymywał, że został niesłusznie skazany oraz zgłaszał zastrzeżenia co do
I KO 10/25
4
przeprowadzonego w sprawie postępowania, odwoływał się również do art. 439 § 1
pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., jak też do dowodów, które Sąd
Najwyższy ocenił jako znane sądom obu instancji oraz stronom. Nie jest również
poparte jakimkolwiek argumentem twierdzenie, iż Sąd orzekający nawiązał do
zeznań „fikcyjnego” świadka. Sąd Najwyższy dwukrotnie już więc oceniał wagę
argumentów skazanego na okoliczność zaistnienia podstaw do wznowienia
postępowania karnego w jego sprawie. Dwukrotnie wnioski te uznane zostały za
oczywiście bezzasadne. Pismo złożone obecnie nie przedstawia jakichkolwiek
okoliczności, które nie były już przedmiotem ówczesnych postępowań, a tym
bardziej nie sposób twierdzić, że są to twierdzenia lub dowody nowe. Argumenty
przedstawione przez skazanego można potraktować co najwyżej jako wątpliwości
co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia. Zadaniem Sądu Najwyższego w
niniejszym postępowaniu nie jest jednak dokonanie ponownej oceny materiału
dowodowego i analiza sposobu czynienia ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji
w sprawie.
Powyższe argumenty przemawiają za uznaniem, że wniosek skazanego
okazał się oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
