I KK 67/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 lipca 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie A. K.,
obwinionego z art. 120 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 10 lipca 2025 r.,
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt IV Ka 348/21,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt III W 484/20,
1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok
Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt
III W 484/20, i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. umarza
postępowanie.
2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt III
W 484/20, uznał obwinionego A. K. za winnego tego, że w dniu 1 lutego 2020 roku,
I KK 67/25
2
przy oddziale […] w leśnictwie S. woj. [..], dokonał przywłaszczenia wyrąbanego
drzewa z lasu wartości 122,32 zł, czym działał na szkodę Nadleśnictwa W.,
tj. popełnienia wykroczenia z art. 120 § 1 k.w., za które wymierzono mu karę
grzywny w wysokości 400 złotych. Ponadto, na podstawie art. 120 § 3 k.w. Sąd meriti
orzekł od obwinionego, na rzecz pokrzywdzonego – Nadleśnictwa W., nawiązkę w
wysokości 244,64 zł.
Od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, apelację na korzyść
obwinionego wniósł jego obrońca, który podnosząc zarzuty mającej wpływ na treść
zaskarżonego wyroku rażącej obrazy prawa procesowego (art. 2 § 1 pkt 1 oraz art.
4 w zw. z art. 5 § 1 i 2 oraz art. 7 i 410 k.p.k.; art. 7 k.p.k.; art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k.,
art. 410 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k.) oraz błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych
za podstawę orzeczenia – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie
obwinionego od postawionego mu zarzutu, ewentualnie uchylenie wyroku i
przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt IV
Ka 348/21, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją Rzecznika Praw
Obywatelskich na korzyść obwinionego. Podniesiono w niej zarzut rażącego i
mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa procesowego, tj. art. 433 §
1 k.p.k. w zw. z 440 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., poprzez niewłaściwe
przeprowadzenie kontroli instancyjnej i niewyjście przez Sąd Odwoławczy poza
granicę zarzutów apelacji obrońcy obwinionego, co skutkowało rażącą
niesprawiedliwością wyroku, w związku z uznaniem, że obwiniony wypełnił znamiona
zarzucanego mu wykroczenia, podczas gdy prawidłowa analiza niniejszej sprawy
uzasadnia twierdzenie, że czyn obwinionego nie wyczerpał ustawowych znamion
przypisanego mu wykroczenia, gdyż z okoliczności faktycznych wynika, iż obwiniony
przywłaszczył „drewno”, co nie stanowi przedmiotu czynności wykonawczej w typie
wykroczenia określonego w art. 120 § 1 k.w.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Rzecznik Praw Obywatelskich
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 23
I KK 67/25
3
czerwca 2021 r. sygn. IV Ka 348/21 oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu
Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt III W 484/20 i
umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie orzekania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie bowiem wykazano w niej na
zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia na podstawie art. 440 k.p.k. w zw. z
art. 109 § 2 k.p.w., pomimo rażącej niesprawiedliwości kontrolowanego wyroku Sądu
I instancji, dotkniętego rażącą obrazą prawa materialnego.
Zgodnie bowiem z art. 120 § 1 k.w.: „kto w celu przywłaszczenia dopuszcza
się wyrębu drzewa w lesie albo kradnie lub przywłaszcza sobie z lasu drzewo
wyrąbane lub powalone, jeżeli wartość drzewa nie przekracza 800 złotych, podlega
karze (…)”. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie występuje zgodność
poglądów co do tego, że: „pojęcie «drzewa», o którym mowa w art. 290 § 2 k.k. oraz
w art. 120 k.w. dotyczy drzewa w stanie surowym, tj. takim, w jakim pozostało w lesie
po wyrąbaniu lub powaleniu. W razie przerobienia takiego wyrąbanego lub
powalonego drzewa na materiał budowlany lub inny materiał użytkowy, drzewo
otrzymało już inną postać (np. drewna) i inną wartość, traci postać drzewa, o którym
mowa w wymienionych przepisach. Wyrąbane lub powalone drzewo, jeżeli przed
kradzieżą zostało przerobione na materiał budowlany lub inny użytkowy, może
stanowić przedmiot czynności wykonawczej w typie wykroczenia określonego w art.
119 § 1 k.w. albo typie przestępstwa określonym w art. 278 § 1 lub 3 k.k. (wyrok SN
z 3.09.2009 r., V KK 171/09, OSNKW 2010/2, poz. 16; zob. też wyroki SN: z
24.04.2014 r., V KK 90/14, LEX nr 1454019; z 12.03.2015 r., IV KK 381/14, LEX nr
1663830; z 16.07.2013 r., III KK 196/13, LEX nr 1335578)” (za: Sz. Krajnik, Kodeks
wykroczeń. Komentarz, red. J. Lachowski, Warszawa 2021, teza 3 do art. 120; zob.
też: T. Bojarski, J. Piórkowska-Flieger, Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany,
LEX/el. 2024, teza 3 do art. 120).
W świetle ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd orzekający pod koniec
stycznia 2020 r. obwiniony polecił swojemu współpracownikowi wycięcie i porąbanie
I KK 67/25
4
na klocki drzewa, a następnie sam w dniu 1 lutego 2020 r. dokonał przywłaszczenia
tego drewna. Nie było to już zatem wyrąbane drzewo, o który mm owa w art. 120 §
1 k.w., ale porąbane na klocki drewno, które stanowi przedmiot czynności
wykonawczej wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w. Przyjęta przez orzekające
Sądy kwalifikacja prawna czynu przypisanego A. K. była błędna, skutkując przy tym
wymierzeniem obwinionemu, na podstawie art. 120 § 3 k.w., nawiązki. Na marginesie
wolno zauważyć, że gdyby w sprawie przyjęto, że zamiar przywłaszczenia drewna
został podjęty już na etapie polecenia Z. P. wycięcia drzewa i jego porąbania, to
wówczas oceniając całe to zdarzenie istniałyby podstawy do przyjęcia w kalifikacji
prawnej czynu art. 120 § 1 k.w. Wobec jednak braku poczynienia szerszych ustaleń
w ww. zakresie oraz kształtu opisu czynu zarzucanego i przypisanego oraz kierunku
zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji, stwierdzone uchybienie jest niewątpliwe, a
wobec jego niedostrzeżenia przez Sąd II instancji i zaniechania wyjścia poza granice
zaskarżenia, doszło do rażącej obrazy art. 440 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w.
Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego orzeczenia, a wobec upływu
terminu przedawnienia wykroczenia (popełnionego 1 lutego 2020 r.) należało
również uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 26 lutego 2021 r.,
sygn. akt III W 484/20, i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. umorzyć postępowanie
w sprawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku,
na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w. kosztami postępowania obciążając Skarb
Państwa.
[J.I.]
[a.ł]
