Art. 290 Kodeksu karnego wskazuje na odpowiedzialność karną za wyrąb drzewa w lesie dokonany w celu przywłaszczenia. Przepis zawiera dwie podstawowe regulacje: po pierwsze, kto dokonuje wyrębu drzewa z takim zamiarem, podlega karze jak za kradzież; po drugie, w przypadku skazania za wyrąb lub kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego, sąd obowiązany jest orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę o wartości podwójnej wartości owego drzewa. W praktyce oznacza to, że sprawca alienuje sobie prawo własności drzewa bez zgody, co jest traktowane na równi z kradzieżą z art. 278 KK i skutkuje finansową rekompensatą szkody w wysokości podwójnej wartości drzewa.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba bezprawnie ścięła drzewo w lesie w celu jego zagarniania na własność lub dalszego rozporządzania. Kluczowym elementem jest zamiar przywłaszczenia, co oznacza, że czyn musi mieć na celu pozyskanie drzewa dla siebie lub innej osoby. Normę można stosować także przy kradzieży już ściętego lub powalonego drzewa, co podkreśla drugi paragraf aktu prawnego. Odpowiedzialność ta chroni interesy właścicieli lasów i zapobiega drwalom nieposiadającym zezwolenia na wyrąb.
Przykładowo rolnik mieszkający w pobliżu lasu, decyduje się na potajemne wycięcie kilku drzew, by wykorzystać je jako opał zimą. Działanie takie jest wyrębem w celu przywłaszczenia, gdyż nie posiada on żadnych uprawnień do takiego działania. Po wykryciu sprawy przez leśniczego lub policję, rolnik może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 290 KK, a sąd może nałożyć na niego obowiązek zapłaty nawiązki pokrzywdzonemu właścicielowi lasu o wartości podwójnej wyciętych drzew.
Częstym błędem w stosowaniu art. 290 KK jest mylenie pojęcia wyrębu będącego przestępstwem z legalnymi wycinkami na podstawie zezwoleń, często nadawanych przez nadleśnictwa. Innym nieporozumieniem jest traktowanie każdej wyciętej gałęzi jako naruszenia, podczas gdy przepis dotyczy wyrębu całych drzew. Należy też zwrócić uwagę na przesłankę zamiaru przywłaszczenia, która odróżnia czyn karalny od incydentalnego wykorzystania drewna na własny użytek w dozwolonych sytuacjach. Zatem art. 290 KK chroni zasoby leśne przed nielegalnym wyrębem w celach majątkowych.
W przypadku indywidualnych wątpliwości lub konieczności interpretacji tego przepisu w konkretnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie karnym lub prawie ochrony środowiska.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
