I KK 175/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 25 czerwca 2025 r.
sprawy M. K.
uniewinnionego od zarzutu z art. 207 § 1 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 583/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowej Soli
z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II K 1051/21,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową A.K.
postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
kosztami
UZASADNIENIE
M. K. został oskarżony o to, że „w okresie od stycznia 2007 r. do 7 września
2020 r. w P. w miejscu wspólnego zamieszkania znęcał się psychicznie i fizycznie
nad swoją żoną A. K. w ten sposób, że często znajdując się pod wpływem alkoholu,
wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi za obelżywe oraz poniżające, zakłócał
spoczynek nocny, awanturował się i wywoływał kłótnie, podczas których wyganiał
I KK 175/25
2
pokrzywdzoną z domu, niszczył sprzęty domowe, a nadto bił ją otwartą dłonią po
twarzy, szarpał, ciągał za włosy i wykręcał ręce”, tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Nowej Soli, wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II
K 1051/21, uniewinnił M. K. od popełnienia zarzuconego mu czynu.
Prokurator oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wnieśli apelacje od
wyroku Sądu I instancji, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zarzucił wyrokowi dowolną ocenę
materiału dowodowego, a w rezultacie przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych, że
działania M. K. nie nosiły cech znęcania się. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez uznanie M. K. za winnego popełnienia zarzuconego mu przestępstwa.
Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego
podstawę, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu
w Nowej Soli do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn.
akt VII Ka 583/24, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację od wyroku Sądu
odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając „rażące naruszenie prawa
procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku - art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., przez
zaaprobowanie przez Sąd Okręgowy sposobu procedowania Sądu Rejonowego w
Nowej Soli, wyrażającego się w dokonywaniu ustaleń będących podstawą do
uniewinnienia oskarżonego wbrew zasadom doświadczenia życiowego i zasadom
prawidłowego rozumowania, co determinuje sposób dokonania ustaleń faktycznych
Sądu Rejonowego i jego ocenę przez Sąd Okręgowy jako rażące naruszenie reguł
procedowania, co miało wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść
wyroku uniewinniającego, mimo że z zeznań jedynych świadków W. K. , K. K.
wynika, że oskarżony znęcał się nad swoją żoną od wielu lat oraz z zeznań
biegłych D.M. i A.S., które potwierdziły wiarygodność zeznań małoletnich dzieci a
nadto biegła D.M. wskazała konkretnie okres tj. od 6 roku ich życia od którego
dzieci mogły zrelacjonować co działo się w ich domu.”
Podnosząc powyższe, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu
I KK 175/25
3
Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Nowej Soli do
ponownego rozpoznania.
W pisemnych odpowiedziach na kasację pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej prokurator oraz obrońca oskarżonego wnieśli o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, toteż podlega rozpoznaniu i oddaleniu
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie art. 433 § 2
k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., poprzez
zaaprobowanie przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze „sposobu procedowania
Sądu Rejonowego w Nowej Soli, wyrażającego się w dokonywaniu ustaleń
będących podstawą do uniewinnienia oskarżonego wbrew zasadom doświadczenia
życiowego i zasadom prawidłowego rozumowania”, czego efektem było
zaakceptowanie poczynionych przez Sąd meriti ustaleń faktycznych.
Lektura akt sprawy oraz analiza przebiegu postępowania nie potwierdza,
iżby w toku postępowania odwoławczego doszło do zarzucanych w kasacji
nieprawidłowości lub zaniedbań.
Zdaniem pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, o niezgodnej z zasadami
logiki i doświadczenia życiowego ocenie materiału dowodowego przez oba Sądy
orzekające w niniejszej sprawie świadczy niedostateczne wzięcie pod uwagę treści
zeznań małoletnich dzieci oskarżonego, które były naocznymi świadkami
stosowania przez ojca wobec ich matki przemocy fizycznej. Należy zwrócić uwagę,
że Sąd I instancji, oceniając te dwa dowody, uznał je za wiarygodne, w zakresie w
jakim pokazywały na czym opierały się i jak nawarstwiały się pomiędzy małżonkami
wzajemne nieporozumienia. Jednocześnie Sąd Rejonowy uznał, iż opisane przez
tych świadków sytuacje i zachowania, obejmujące również jednorazowe incydenty z
naruszeniem nietykalności cielesnej pokrzywdzonej, nie świadczą o wypełnieniu
przez M. K. znamion przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. Ocenę tę podtrzymał Sąd
Okręgowy w Zielonej Górze, rozpoznający apelacje wniesione na niekorzyść od
wyroku uniewinniającego. Stwierdził on przede wszystkim, że ustalenia dokonane
przez Sąd I instancji nie wykraczają poza granice swobodnej oceny dowodów i
I KK 175/25
4
zostały poczynione na podstawie kompletnego materiału dowodowego, ocenionego
w sposób zgodny z wymogami art. 7 k.p.k., co znalazło należyte odzwierciedlenie w
treści uzasadnienia (por. str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zauważył
ponadto, że zeznania pokrzywdzonej oraz jej dzieci nie podważają zasadności
rozstrzygnięcia uniewinniającego, zwracając przy tym uwagę na brak
umiejscowienia przez dzieci w czasie relacjonowanych wydarzeń z użyciem
przemocy (takich zdarzeń każde z małoletnich było świadkiem jednokrotnie), a
także koncentrację ich depozycji na bieżącym konflikcie rodziców wokół spraw
majątkowych i zmiany miejsca zamieszkania.
Analiza zeznań małoletnich w kontekście pozostałego materiału
dowodowego nie wskazuje na to, aby sytuacje, których dzieci były naocznymi
świadkami, świadczyły o znęcaniu się ich ojca nad matką. Dowody zebrane w
sprawie jednoznacznie wskazują na narastający z biegiem lat, a zintensyfikowany
po powrocie oskarżonego do kraju spór między rodzicami, przejawiający się
kłótniami, a nawet awanturami, stosowaniem wzajemnie wyzwisk i wyrządzaniem
drugiemu małżonkowi przykrości. Wiele wskazuje na to, że także niniejsze
postępowanie stanowi kontynuację tego konfliktu między M. K. a A. K. . Wzajemna
agresja (choćby słowna) małżonków wyklucza uznanie, że jedna ze stron tej relacji
była tą dominującą. To natomiast – a więc przewaga agresora – stanowi
immanentny element przemocy, stanowiącej przejaw znęcania się jednej osoby nad
drugą. Pisze o tym Sąd drugiej instancji na stronie 10 uzasadnienia wyroku.
Znamiennym jest, że oskarżenia pokrzywdzonej w stosunku do męża pojawiły się
dopiero po wszczęciu postępowania rozwodowego. Wcześniej, mimo zgłaszania
Policji nadużywania przez M. K. alkoholu, co wpływało na jego zachowanie,
podczas interwencji przeprowadzanej przez funkcjonariusza Policji E. M. , A. K.
stanowczo zaprzeczyła, by dochodziło do przemocy w rodzinie.
Obydwa Sądy orzekające w niniejszej sprawie wzięły pod uwagę wszystkie
zgromadzone dowody, w tym zeznania małoletnich dzieci zwaśnionych stron.
Obydwa wyraziły też krytyczną ocenę relacji panujących między małżonkami po
powrocie M. K. do ojczyzny, wskazujących na rozpad ich więzi oraz trwały i
eskalujący konflikt. Jednocześnie obydwa Sądy zgodnie uznały, iż sytuacja ta, na
I KK 175/25
5
którą składały się także negatywne zachowania oskarżonego, nie stanowi podstawy
do pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 207 § 1 k.k.
Znamię "znęcania się", określające zachowanie sprawcy przestępstwa z art.
207 § 1 k.k., zachowało w wykładni swój potoczny sens, a zatem odnosi się do
zadawania komuś cierpień (fizycznych lub psychicznych), męczenia, dręczenia,
pastwienia się nad kimś. Oznacza więc działanie lub zaniechanie, polegające na
umyślnym zadaniu bólu fizycznego lub dolegliwych cierpień moralnych,
powtarzającym się lub jednorazowym, lecz intensywnym i rozciągniętym w czasie.
Istota przestępstwa znęcania się polega na jakościowo innym zachowaniu się
sprawcy, aniżeli na zwyczajnym znieważaniu lub naruszaniu nietykalności cielesnej
osoby pokrzywdzonej, przy czym o uznaniu za "znęcanie się" zachowania
sprawiającego cierpienie psychiczne ofiary powinna decydować ocena obiektywna,
a nie subiektywne odczucie pokrzywdzonego (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., V KK 12/23). W ten sposób interpretując
użyte w treści art. 207 § 1 k.k. znamię czasownikowe „znęca się” należy uznać, że
zachowania M. K. względem żony, A. K. , nie mieściły się w powyższym opisie,
toteż nie było podstaw do uznania go za winnego dokonania zarzuconego
przestępstwa.
W podsumowaniu, odnosząc się bezpośrednio do treści zarzutu
kasacyjnego, trzeba stwierdzić, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie
nie tylko zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wnikliwy – o czym
najlepiej świadczy obszerność oraz jakość wywodów Sądu Okręgowego w zielonej
Górze – ale również doprowadziło Sąd ad quem do prawidłowych rezultatów.
Kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej należało w tej sytuacji oddalić,
uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art.
637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
I KK 175/25
6
