I CSK 969/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
28 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.J., K.O., A.J., L.J.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank1 spółka akcyjna w W.)
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 28 listopada 2025 r., I ACa 1553/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz M.J., K.O.,
A.J., L.J. łącznie kwotę 5 400 zł (pięciu tysięcy czterystu złotych)
tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego
postanowienia
Bank
spółce
akcyjnej
w W. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z
powództwa M.J., K.O., A.J., L.J. przeciwko Bank1(obecnie: Bank) spółce akcyjnej
w W., o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu
Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2023r., zmienił zaskarżony wyrok w
I CSK 969/26
2
punkcie II w ten sposób, że zasądził na rzecz powodów M.J., K.O. łącznie kwotę
889,74 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 25 marca
2022r., zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 162 531,01 zł za okres
od dnia 25 marca 2022 roku do dnia 20 września 2024 r. oraz odsetki ustawowe za
opóźnienie od kwoty 18 236,07 CHF za okres od dnia 25 marca 2022 roku do dnia
20 września 2024 r. oraz oddalił powództwo o zapłatę w pozostałym zakresie (pkt
I), oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach
postępowania (pkt III i IV).
Wyrok został zaskarżony przez stronę pozwaną. Jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona pozwana wskazała, że w
sprawie występują istotne zagadnienia prawne a skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona.
Strona powodowa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła
o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
I CSK 969/26
3
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie
to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK
324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, 22
listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja 2019 r., I
CSK 627/18). Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia
powyższego kryterium.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienia
prawne polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy zasadnym jest
uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot wyrażonych w walucie CHF,
podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną, a w przypadku świadczeń w
walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia już samo wyrażenie
świadczenia w walucie CHF. Jednak już we wcześniejszym orzecznictwie SN
przyjmowano, że odsetki za opóźnienie od kwot wyrażonych w walucie obcej
zasądza się na zasadach ogólnych, przepisy k.c. nie przewidują szczególnych
rozwiązań w tym zakresie (wyrok SN z 9 października 2008 r. V CSK 63/08, wyrok
SN z 21 marca 1990 r. I CR 42/90). Zasądzenie zwrotu świadczenia nienależnego
w walucie obcej wynika z okoliczności, że świadczenie z nieważnej umowy zostało
spełnione w walucie obcej. W takiej sytuacji, świadczenie nienależne ma od
samego początku charakter pieniężny, jego przedmiotem jest waluta obca. Skoro
I CSK 969/26
4
świadczenie ma charakter pieniężny, to powinno być spełnione przez zapłatę sumy
nominalnej, co reguluje wprost art. 3581§1 k.c. W konsekwencji należy przyjąć, że
zasądzenie świadczenia nienależnego w walucie obcej realizowało zasadę
nominalizmu, w sprawie nie nastąpiła jakakolwiek waloryzacja świadczenia.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje również istotne
zagadnienia prawne polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy osoba
fizyczna, zawierająca długoterminowe zobowiązanie kredytowe, która wprawdzie w
chwili zawierania spornej umowy kredytu hipotecznego przeznaczonego na cele
mieszkaniowe nie wskazywała, iż środki pochodzące z tej umowy zostaną
przeznaczone na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub cel
zarobkowy/inwestycyjny, a nie na zaspokajanie podstawowych potrzeb
mieszkaniowych, po zawarciu umowy, wykorzystywała środki pochodzące z kredytu
na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub cel zarobkowy
(działalność nierejestrowaną), posiada w ramach przedmiotowej umowy status
konsumenta. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że status
konsumenta należy oceniać na chwilę dokonywania czynności prawnej (wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2022 r. II CSKP 314/22, wyrok Sądu
Najwyższego z 8 grudnia 2022 r. II CSKP 110/22). Późniejsze okoliczności,
wskazane w skardze kasacyjnej nie mają zatem znaczenia dla oceny prawnej. W
szczególności zmiana sposobu korzystania z lokalu już po zawarciu umowy nie ma
wpływu na określenie statusu strony umowy jako konsumenta (wyrok SN z 2
października 2025 r., II CSKP 276/23).
Strona skarżąca wskazała ponadto, że w sprawie występuje istotne
zagadnienia prawne polegające na ocenie czy można zastąpić postanowienie
abuzywne, kursem rynkowym (obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować
przepis dyspozytywny z art 358 §2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi
normę prawną, która może znaleźć zastosowanie w sprawie, a Sąd winien podjąć
wszelkie działania prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron.
W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że
wyłączona jest możliwość zastąpienie niedozwolonego postanowienia umownego
odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty obcej (w umowie kredytu
indeksowanego czy denominowanego) innym sposobem określenia kursu waluty
I CSK 969/26
5
obcej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2025r., II CSKP 1545/22, wyrok
Sądu Najwyższego z 28 lutego 2025, II CSKP 1277/24).
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano
również oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić
to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia
prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło
do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8
października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC
2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy
rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2
sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium.
Jako uzasadnienie oczywistej zasadności skargi strona skarżąca wskazała
naruszenie art 481 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące
bezpodstawnym zasądzeniem ustawowych odsetek za opóźnienie, albowiem winny
być one ewentualnie zasądzone od dnia wymagalności roszczenia powoda o zwrot
nienależnego świadczenia - który to moment stanowi dzień złożenia przez
należycie poinformowanego przez sąd konsumenta (Powoda) oświadczenia o
odmowie wyrażeniu zgody na objęcie dobrowolnym system ochrony
konsumenckiej. Jednakże w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie
budzi wątpliwości, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej
przez przedsiębiorcę z konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania
się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w
wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu
I CSK 969/26
6
nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak
przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok
Sądu Najwyższego z 14 lutego 2025, II CSKP 1996/22). Takie stanowisko wynika z
jednolitego orzecznictwa TSUE (zob. wyrok TSUE z 15 czerwca 2023 r., C-520/21,
Arkadiusz Szcześniak p. Bankowi M. SA, Dz.U. C 64 z 7.2.2022, wyrok TSUE z 14
grudnia 2023 r., C- 28/22, TL i WE p. Syndykowi masy upadłości Getin Noble Bank
S.A., dawniej Getin Noble Bank S.A., Dz.U.UE.C.2024/1069).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391
§ 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Aleksander Stępkowski
(Ł.W.)
[SOP]
