I CSK 966/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
28 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w G.
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 25 listopada 2025 r., I AGa 62/25,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
S.
na
rzecz
P.
spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w G.
kwotę 4050 zł (czterech tysięcy pięćdziesięciu złotych) tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
M.
spółce
z
ograniczoną
odpowiedzialnością
w S. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
I CSK 966/26
2
Wyrokiem z 25 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z
powództwa P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w G.
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę, na skutek
apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 24 lutego 2025 r.,
oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II).
Wyrok został zaskarżony przez stronę pozwaną. Jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona pozwana wskazała, że w
sprawie występują istotne zagadnienia prawne.
Strona powodowa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła
o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako środek zaskarżenia umożliwiający rozpoznanie
sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji skarg pod kątem realizacji
tego celu odbywa się w drodze badania zasadności wniosku skarżącego o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki pozytywnej weryfikacji tego
wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1) występowanie w sprawie istotnego
zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów; (3) nieważność postępowania lub (4) oczywista zasadność skargi.
I CSK 966/26
3
Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie to, czy w sprawie zaistniała
przynajmniej jedna z w/w przesłanek, nie zaś podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK
324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, 22
listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja 2019 r., I
CSK 627/18). Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia
powyższego kryterium.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienia
prawne dotyczące oceny czy sąd orzekający, działając z własnej inicjatywy - bez
wniosku stron i poza zakresem żądania powództwa - może bezpośrednio
ingerować w stosunek prawny łączący dwa profesjonalne podmioty gospodarcze, w
szczególności poprzez uznanie za bezskuteczne postanowień określających
sposób kwitowania odbioru świadczenia (usług) i warunkujących zapłatę.
Należy podkreślić, że tak sformułowane zagadnienie nie ma związku ze
sprawą. Zgodnie z treścią art. 321 § 1 k.p.c., sąd nie może wyrokować co do
przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
Tymczasem w zaskarżonym orzeczeniu jest wyraźne stwierdzenie, że
sformułowana przez Sąd Okręgowy „bezskuteczność umowy” dotyczy ustaleń
faktycznych, zaś sens tej wypowiedzi sprowadzał się do ustalenia, że do wykazania
przepracowanych godzin dochodziło w inny sposób, niż wynikało to z postanowień
umowy, które były przez jej strony nieprzestrzegane.
Strona skarżąca powołała się również na występowanie innego istotnego
zagadnienia prawnego, dotyczącego oceny czy sąd orzekający w postępowaniu
gospodarczym, jest uprawniony do przeprowadzenia dowodów ze źródeł
I CSK 966/26
4
osobowych, na fakty stojące w bezpośredniej sprzeczności z osnową dokumentu
stanowiącego podstawę stosunku zobowiązaniowego dwóch profesjonalnych
podmiotów gospodarczych, którego zmiana zastrzeżona została w formie pisemnej
pod rygorem nieważności.
Należy podkreślić, że tak sformułowane zagadnienie nie ma związku ze
sprawą. Sąd Apelacyjny trafnie podkreślił, że art. 247 k.p.c. zakazuje prowadzenia
dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania stron czynności prawnej, którego
przedmiotem byłaby treść tej tylko czynności, która została objęta dokumentem. Nie
obejmuje on zakazu dowodzenia innych oświadczeń, związanych jedynie z tą
czynnością. Tymczasem dowody z zeznań stron i świadków zostały
przeprowadzone w toku postępowania na okoliczność wykonywania umowy przez
jej strony. W szczególności, przedmiotem dowodów nie były ustalenia co do treści
umowy, ale co do sposobu jej wykonania, mianowicie, czy ewidencjonowanie
godzin pracy odbywało się w sposób przewidziany umową.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienia
prawne dotyczące oceny, czy dla uznania roszczenia za udowodnione,
wystarczające jest samo wykazanie, że do świadczenia usług doszło, bez
precyzyjnego wykazania ich zakresu, wartości i jakości, w szczególności w
postępowaniu gospodarczym. Należy podkreślić, że zagadnienie prawne zostało
sformułowane wadliwie. Zmierza bowiem do oceny ustaleń faktycznych
poczynionych w sprawie przez sądy obu instancji. Tymczasem zgodnie z art. 3983 §
3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia
faktów lub oceny dowodów.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391
§ 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
I CSK 966/26
5
Aleksander Stępkowski
(Ł.W.)
[a.ł]
