I CSK 964/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
28 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
przeciwko D.A. i P.P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej D.A. i P.P. i skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości
Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 6 listopada 2025 r., I ACa 315/24,
1) odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej D.A. i
P.P.;
2) przyjmuje do rozpoznania skargę kasacyjną Syndyka masy
upadłościowej Bank spółki akcyjnej w upadłości.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 6 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z
powództwa Syndyka masy upadłościowej Banku spółki akcyjnej w W. przeciwko
D.A. i P.P. o zapłatę, na skutek apelacji strony powodowej i strony pozwanej od
wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 16 lipca 2002 r. sygn. akt I C 72/16,
oddalił obydwie apelacje i zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu w
postępowaniu apelacyjnym.
I CSK 964/26
2
Wyrok został zaskarżony zarówno przez stronę powodową jak i przez stronę
pozwaną. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
strona powodowa wskazała istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
natomiast strona pozwana wskazała zarówno na występowanie istotnych
zagadnień prawnych, jak również na potrzebę wykładni przepisów prawnych
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz oczywistą zasadność
skargi.
Strona powodowa oraz pozwana odpowiednio, złożyły odpowiedzi na skargi
kasacyjne, w których wniosły o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej strony
przeciwnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikowała się do przyjęcia celem
jej merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie
to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie.
I CSK 964/26
3
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2003r., II CK 324/03,
postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca
2007r., III CSK 180/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2007r., I
CSK 326/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2005r., II PK 98/05,
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Zagadnienie
przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium.
Strona pozwana wskazała, że w sprawie występują cztery istotne
zagadnienia prawne przy czym poprzestała na ich sformułowaniu nie popartym
żadnym ich uzasadnieniem, co uniemożliwiało weryfikację w tym zakresie
zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano też
potrzebę wykładni przepisów prawnych o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
Powołanie się na konieczność wykładni przepisów wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga: 1) wskazania przepisu prawa,
którego wykładnia budzić ma wątpliwości; 2) określenia zakresu koniecznej
wykładni; 3) wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i
wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Jeżeli natomiast podstawą
wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym
rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni danego
przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i
wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 15 października 2002r., II CZ 102/02, postanowienie Sądu
Najwyższego z 28 marca 2007r., II CSK 84/07, postanowienie Sądu Najwyższego z
11 stycznia 2008r., I UK 283/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008
r., I CSK 111/08). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego wymagania.
I CSK 964/26
4
Strona pozwana w pierwszej kolejności nie wskazała wyraźnie, potrzeba
wykładni których przepisów prawnych miałaby istnieć w sprawie, lub wywoływać
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Z treści uzasadnienia tego wniosku można się
domyślać, że może chodzić o art. 321 § 1 k.p.c. jednak nigdzie to nie zostało
wyraźnie stwierdzone przez stronę pozwaną, która wskazała jako istotny również
art. 10 u.k.w.h. Wprawdzie przytoczono we wniosku szereg orzeczeń Sądu
Najwyższego, jednak nie wyjaśniono, jakie rozbieżności mają z nich wynikać i w
jakim stosunku do sprawy miałyby one pozostawać. Wniosek w tym zakresie raczej
pozoruje istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych, niźli ją identyfikuje i
dlatego nie mógł być uwzględniony.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić
to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia
prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło
do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8
października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC
2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy
rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2
sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi
kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium.
Wniosek pozwanych w zakresie w jakim powołuje się na oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej streszcza jedynie uzasadnienie zarzutów kasacyjnych
i w żadnym wypadku nie wyjaśnia, gdzie miałoby zaistnieć prima facie oczywiste
naruszenie przepisów. Wniosek nie precyzuje również, które przepisy miałyby
zostać w ten sposób naruszone. Wywód strony pozwanej stanowi w tym zakresie
I CSK 964/26
5
jedynie perswazyjną polemikę z Sądem Apelacyjnym w Szczecinie, która w żaden
sposób nie dowodzi oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy nie stwierdził zaistnienia w
spawie istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów prawnych
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jak również skarga pozwanych
nie była oczywiście zasadna. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Aleksander Stępkowski
(Ł.W.)
[r.g.]
