I CSK 893/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
10 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 10 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.W.
przeciwko J.W.1
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
na skutek skargi kasacyjnej J.W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze
z 7 grudnia 2023 r., II Ca 661/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty
postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu
do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 7grudnia 2023 r., Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił
apelację powoda J.W. wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z 27
lipca 2023 r., oddalającego powództwo o zobowiązanie pozwanej J.W.1 do złożenia
bliżej określonego oświadczenia woli w następstwie odwołania bliżej opisanej
darowizny nieruchomości poczynionej przez powoda na rzecz pozwanej.
I CSK 893/24
2
Powód wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia, opierając wniosek o jej
przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 1 i 4
k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Powód podniósł, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne
dotyczące kwestii, czy w świetle art. 898 §1 k.c. podstawę odwołania darowizny
między małżonkami w przypadku, gdy wyrokiem ustanowiono rozdzielność
majątkową małżeńską, mogą stanowić negatywne zachowania obdarowanego,
które miały miejsce, czy też o których dowiedział się darczyńca po dacie
ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a także czy sądowne
ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej powoduje, że po dacie
ustanowienia tej rozdzielności uniemożliwione pozostaje ocenianie zachowania
obdarowanego pod kątem jego rażącej niewdzięczności.
W nawiązaniu do tej przyczyny kasacyjnej należy podnieść, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i
dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia
I CSK 893/24
3
jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji
rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa
oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale
także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18
września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14).
Rozstrzygnięcie przedstawionego przez skarżącego istotnego zagadnienia
prawnego musi być przy tym niezbędne dla oceny skargi kasacyjnej i oceny
zgodności z prawem zaskarżonego nią orzeczenia, a zatem musi pozostawać w
związku z podstawami skargi kasacyjnej oraz przedmiotem sprawy.
Wniosek nie spełnia przedstawionych wymagań, albowiem skarżący nie
sformułował tego zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd
powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390
k.p.c., nie zawarł we wniosku pogłębionego wywodu prawnego
usprawiedliwiającego zgłoszone wątpliwości, nie wykazał także argumentami ściśle
jurydycznymi zasadności proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także
wadliwości rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu
prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2
grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).
Skarżący powołał się także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), co obligowało go do wykazania kwalifikowanej postaci
naruszenia przytoczonych we wniosku o przyjęcie skargi przepisów prawa
materialnego lub procesowego, naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez odwoływania się do podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego
przedsądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN
1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001,
Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Należy też przypomnieć,
że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem,
o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu
oczywiście sprzecznego z prawem i nieprawidłowego orzeczenia, które z tych
I CSK 893/24
4
przyczyn nie może się ostać w obrocie prawnym (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230).
Skarżący podniósł, że skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd
Okręgowy naruszył rażąco art. 378 §1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 3271 §1 k.p.c. w
zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Nie rozpoznał wszystkich zarzutów apelacyjnych pomimo
istnienia takiego obowiązku zaś realizacja wypełnienia przez Sąd drugiej instancji
obowiązków kontrolnych w odniesieniu do orzeczenia zaskarżonego apelacją,
powinna zostać odzwierciedlona w uzasadnieniu orzeczenia sądu, który powinien
podniesione zarzuty rozważyć i omówić, co w konsekwencji skutkowało
dokonaniem nieprawidłowej kontroli apelacyjnej przez Sąd Okręgowy w Jeleniej
Górze. Doszło także, zdaniem powoda, do naruszenia art. 2352 §1 pkt 2 k.p.c. w
zw. z art. 227 k.p.c., art. 365 k.p.c., art. 378 k.p.c., art. 382 k.p.c. i art. 391 §1 k.p.c.
przez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie zawnioskowanych
świadków A.K. oraz P.W. i oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd drugiej instancji. na
posiadanym materiale dowodowym. Wskazane przyczyny kasacyjne, tożsame z
podstawami procesowymi skargi ,nie zostały umotywowane we wniosku o przyjęcie
skargi w sposób wskazujący na jej oczywistą zasadność. W świetle treści
uzasadnienia Sądu drugiej instancji w tej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia
naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., nawet jeśli skarżący czuje się nieusatysfakcjonowany
stopniem szczegółowości odniesienia się przez Sąd do zarzutów apelacyjnych. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c.
obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność
osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu
podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do
sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że
zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem
orzeczenia (zob.m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 4 września 2014 r. II CSK
478/13, OSNC-ZD 2015, nr 4 poz. 64, wyrok Sądu Najwyższego z 4 września 2014
r., I PK 25/14, OSNP 2016, Nr 1, poz. 6). Sąd Okręgowy wyjaśnił także motywy
pominięcia dowodu z zeznań świadków A.K. oraz P.W., zaś wniosek o przyjęci
skargi stanowi, w istocie, nieuzasadnioną polemikę z tą decyzja procesową Sądu
Okręgowego.
I CSK 893/24
5
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach
postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanej, która wniosła odpowiedź na skargę
kasacyjną, znajduje oparcie w art. art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99, i art. 39821 k.p.c.
oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z
dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst:
Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ).
A.D.)
[a.ł]
