I CSK 817/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Trzebiatowski
25 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J. S. i R. S.
przeciwko Skarbowi Państwa – […]
o odszkodowanie,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – […]
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 8 września 2023 r., I Ca 402/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Skarbu Państwa – […] na rzecz J. S. i R. S. 2
700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego.
(M.K.)
UZASADNIENIE
Pozwany Skarb Państwa – […] wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego w Sieradzu z 8 września 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnych zagadnień prawnych, potrzebą
I CSK 817/24
2
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
pierwszej, drugiej i czwartej spośród wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający
w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym
przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także
w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (postanowienia SN: z 21 maja
2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11). Konieczne jest przy tym
przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub
procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie
(m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r.,
III SK 41/10).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
I CSK 817/24
3
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia SN: z 13
czerwca 2008 r., III CSK 104/08 oraz z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Skarżący przedstawioną problematykę ujął w pytaniu: „Czy właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania (00U), jednak bez związku ze szczegółowymi
ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony środowiska,
przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy?”. Ponadto
skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 136 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 129 ust. 2
p.o.ś.
Przedstawiona przez skarżącego problematyka nie stanowi istotnego
zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie
odmiennych ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej
kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje
rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów
faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie
okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
(postanowienia SN: z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ
142/04).
Analiza wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jego uzasadnienia,
a także uzasadnień orzeczeń sądów obu instancji, nie daje podstaw do uznania, że
rzeczywiście zachodzi przesłanka potrzeby wykładni przepisów budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Należy podkreślić, że wbrew tezie zawartej przez skarżącego
w przedstawionym pytaniu, Sąd uznał, iż postanowienia aktu ustanawiającego
obszar ograniczonego użytkowania ograniczają sposób korzystania
z nieruchomości powodów, ponieważ zawierają zakazy, o jakich mowa w art. 135
ust. 3a p.o.ś. w odniesieniu do nieruchomości wymienionej w pozwie. Zatem nie
I CSK 817/24
4
można twierdzić, że wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania stanowi
w niniejszej sprawie „samodzielną podstawę roszczenia”. Sąd podkreślił, że
zmniejszenie wartości nieruchomości powodów nie wynika natomiast z samej
okoliczności położenia nieruchomości w obszarze ograniczone użytkowania, ale
jest efektem ograniczeń, jakie wiążą się z takim usytuowaniem. Wysokość
odszkodowania odpowiada konkretnej utracie wartości nieruchomości, która to
utrata jest okolicznością faktyczną (faktem rynkowym), a nie jedynie wnioskiem
prawnym, wywiedzionym z określonej wykładni przepisów prawa materialnego.
Ponadto należy wskazać, że Sąd Najwyższy w uchwale z 12 kwietnia
2024 r., III CZP 56/23 (OSNC z 2024 r., nr 9, poz. 86) stwierdził, iż właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania (o.o.u.), o którym mowa w art. 135 ust. 1 p.o.ś. jednak
bez związku ze szczególnymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a p.o.ś.
przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy. Sąd Najwyższy
podkreślił, że utworzenie o.o.u. na podstawie art. 135 ust. 1 p.o.ś. jest ingerencją
w prawo własności nieruchomości, której skutkiem formalnym (w związku
z określeniem granic tego obszaru - art. 135 ust. 3a p.o.ś.) i materialnym (narażenie
takiej nieruchomości na konieczność znoszenia ponadnormatywnych immisji,
zalegalizowanych wprowadzeniem o.o.u. - art. 135 ust. 1 p.o.ś.) jest zmniejszenie
jej wartości w rozumieniu art. 129 ust. 2 in fine p.o.ś.
Co się zaś tyczy oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, to zgodnie
z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego odwołanie się do tej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga przedstawienia, w czym
wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że
istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej
postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego
oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11). Celem
sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało
I CSK 817/24
5
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie SN z 6 listopada
2012 r., III SK 16/12).
W ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec
naruszenia art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. art. i art. 321 § 1 k.p.c.
wynikającego z nieuchylenia wyroku Sądu Rejonowego w części i nieumorzenia
przez Sąd Okręgowy postępowania w zakresie, w jakim Sąd Rejonowy zasądził
odsetki ustawowe […]
Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie przekonuje jednak o jej oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się
rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest
jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do
oczywistego naruszenia prawa.
Ponadto należy podkreślić, że samo naruszenie przepisów postępowania nie
jest wystarczającą podstawą skargi kasacyjnej. Artykuł 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. określa
jako podstawę skargi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć
istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej na tej
podstawie wymaga wykazania przez skarżącego, że następstwa stwierdzonych
wadliwości ukształtowały (merytoryczną) treść zaskarżonego orzeczenia, co
w niniejszej sprawie nie miało miejsca (wyrok SN z 11 maja 2017 r., II CSK 514/16).
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Marcin Trzebiatowski
(M.K.)
I CSK 817/24
6
[a.ł]
