I CSK 71/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
5 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 5 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. H. i P. H.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 1 sierpnia 2025 r., VIII ACa 1865/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po
2700 zł (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami ustawowymi
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Banku spółki akcyjnej w W. od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 71/26
2
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność
skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego
zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa
materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima
facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do
uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego
2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność
skargi kasacyjnej zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika
w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na
uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej
analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność
orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni
i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami
I CSK 71/26
3
orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do
uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do
przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej
przedstawionym rozumieniu. W świetle motywów zaskarżonego wyroku nie można
przyjąć, że nastąpiły uchybienia o charakterze elementarnym.
Skarżący wskazał, że jego skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona
„bowiem stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oznacza
uznanie, że umowa kredytu może być jednocześnie oceniana na gruncie przepisów
o bezwzględnej nieważności (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 69 ust. 2
pkt 2 ustawy Prawo bankowe), jak i przepisów o niedozwolonych postanowieniach
umownych (art. 3851 § 1 k.c.), przy czym art. 58 § 1 k.c. winien być stosowany
przed art. 3851 § 2 k.c., co pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Sądu
Najwyższego, wyrażonym m.in. w uchwale z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt III
CZP 40/22 (OSNC 2022/11/09).
Skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona, a na pewno nie zostało
to wykazane przez skarżącego, bowiem w tym zakresie nie przedstawiono
adekwatnej argumentacji prawnej. Sąd Apelacyjny wbrew temu co pisze skarżący,
nie przyjął wykładni sprzecznej ze stanowiskiem wyrażonym m.in. w uchwale Sądu
Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt III CZP 40/22. Przeciwnie Sąd
Apelacyjny wskazał, „że przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych
wyprzedzają w zakresie sankcji ewentualną sankcję nieważności określoną w art.
58 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. (uchwała Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r.,
sygn. III CZP 40/22) a także wynikającą z możliwej sprzeczności z zasadami
współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Dotyczy to zarówno niewystąpienia
skutku nieważności przy wprowadzeniu do umowy naruszającej naturę stosunku
zobowiązaniowego regulacji zasad ustalania kursów walut, jak wszelkich uchybień
w zakresie wypełnienia obowiązków informacyjnych związanych z ryzykiem
walutowym (na jakie narażany jest kredytobiorca), które również podlegają ocenie
w świetle norm dotyczących niedozwolonych postanowień umownych, nie zaś
zasad współżycia społecznego.”
I CSK 71/26
4
Niezależnie od tego w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości,
że konsekwencją uznania klauzuli za niedozwoloną w rozumieniu art. 3531 k.c.
może być upadek umowy równoznaczny z jej nieważnością ze skutkiem ex tunc,
w sytuacji, gdy bez klauzuli uznanej za niedozwoloną umowa nie może w dalszym
ciągu obowiązywać, a jednocześnie nie ma możliwości jej zastąpienia
dyspozytywnym przepisem prawa (zob. uzasadnienie uchwały całego składu Izby
Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. , III CZP 22/25)
Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych powodów
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 k.p.c.
M.L.
[a.ł]
Krzysztof Wesołowski
