I CSK 2182/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
17 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 17 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.K., H.K. i M.K.1
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 16 stycznia 2025 r., V ACa 2056/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po
900 (dziewięćset) złotych z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia
zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
(P.H.)
UZASADNIENIE
Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od
wyroku
Sądu
Apelacyjnego
w Warszawie z 16 stycznia 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa M.K., H.K. i
M.K.1 o zapłatę i ustalenie.
I CSK 2182/25
2
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank
wskazał na jej oczywistą zasadność, polegającą na uznaniu, że umowa kredytu
może być jednocześnie rozpatrywana w oparciu o art. 3531 k.c. i art. 3851 § 1 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego
prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –
w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na
uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.
Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista
zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej
wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym
o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób sprzeczną z jednolitą
i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną
w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,
I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,
I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,
I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,
I CSK 5328/22).
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Pozwany bank pod pozorem
oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego
wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił
wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego
rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.
I CSK 2182/25
3
Poza tym należy zauważyć, że Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby
Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118,
ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:
1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie.
3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub
część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają
samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze
stron.
4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych
z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,
w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie
postanowieniami umowy.
5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron
odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych
w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia
w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład
całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały
w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN).
I CSK 2182/25
4
Podkreślenia wymaga, że jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie
wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił
kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat
kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na
rzecz każdej ze stron (zob. postanowienie SN z 11 grudnia 2025 r., I CSK 3079/25).
Przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych wyprzedzają
w zakresie sankcji ewentualną sankcję nieważności określoną w art. 58 w zw. z art.
3531 k.c. a także wynikającą z możliwej sprzeczności z zasadami współżycia
społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Dotyczy to zarówno niewystąpienia skutku
nieważności przy wprowadzeniu do umowy naruszającej naturę stosunku
zobowiązaniowego regulacji zasad ustalania kursów walut, jak wszelkich uchybień
w zakresie wypełnienia obowiązków informacyjnych związanych z ryzykiem
walutowym (na jakie narażany jest kredytobiorca), które również podlegają ocenie
w świetle norm dotyczących niedozwolonych postanowień umownych, nie zaś
zasad współżycia społecznego.
Konsekwencją uznania klauzuli za niedozwoloną w rozumieniu art. 3531 k.c.
może być upadek umowy równoznaczny z jej nieważnością ze skutkiem ex tunc,
w sytuacji, gdy bez klauzuli uznanej za niedozwoloną umowa nie może w dalszym
ciągu obowiązywać, a jednocześnie nie ma możliwości jej zastąpienia
dyspozytywnym przepisem prawa (zob. postanowienie SN z 5 maja 2026 r.,
I CSK 71/26).
Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych powodów
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4
pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za
czynności radców prawnych.
I CSK 2182/25
5
Adam Doliwa
(P.H.)
[SOP]
