POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marcin Łochowski

w sprawie z wniosku A. E. O.
‎z udziałem K. J., S. J. i T. O.
‎o zmianę zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia,
‎na posiedzeniu niejawnym 29 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,
‎na skutek skargi kasacyjnej K. J., S. J. i T. O.
‎od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
‎z 4 marca 2022 r., IV Ca 323/21,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od K. J., S. J. i T. O. na rzecz E. O. po 120 ( sto dwadzieścia) zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Uczestnicy K. J., S. J. i T. O. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 4 marca 2022 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazali, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3). W ocenie uczestników udział takiego sędziego w wydaniu orzeczenia skutkuje sprzecznością składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Ponadto uczestnicy wskazali, że do rozpoznania sprawy przed Sądem drugiej instancji pierwotnie zostały wylosowany trzyosobowy skład, który następnie został zmieniony na jednoosobowy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni wnosiła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zdaniem skarżących w sprawie zachodzi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (skład sądu orzekającego sprzeczny z przepisami prawa) z uwagi na rozpoznanie sprawy przez sędziego Sądu Okręgowego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, działającej w aktualnym składzie.

Skarżący nie wskazali jednak na jakiekolwiek konkretne okoliczności (poza powołaniem sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa po zmianach ustawowych), które mogłyby prowadzić do wniosku o istnieniu obiektywnie uzasadnionych wątpliwości co do wskazanego w skardze sędziego, a tym bardziej do sformułowania wniosku o nieważności postępowania. Powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa nie jest bowiem okolicznością, która samodzielnie może prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 k.p.c. (podobnie postanowienie SN z 28 kwietnia 2021 r., IV CZ 5/21; zob. też postanowienia SN: z 24 stycznia 2019 r., III CZP 94/19; z 17 lutego 2022 r., I CSK 1723/22; z 17 lutego 2022 r., I CSK 1868/22). W tym stanie rzeczy przytoczona w skardze kasacyjnej przyczyna przyjęcia skargi do rozpoznania w postaci nieważności postępowania nie tylko nie została wykazana, ale nawet uprawdopodobniona.

Jako drugą przyczynę nieważności postępowania skarżący wskazywali rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego podczas, gdy w sprawie został wyznaczony skład trzyosobowy.

Jednak jak wynika z art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: „ustawa COVID-19”) w brzmieniu ustalonym ustawą z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2021 r. poz. 1090) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów Kodeku postępowania cywilnego w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 28 maja 2021 r. art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 należy stosować także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 3 lipca 2021 r. Stosownie zaś do art. 6 ust. 2 ustawy z 28 maja 2021 r. sprawy, które przed dniem wejścia w życie ustawy sąd rozpoznawał w składzie innym niż jednego sędziego, w dalszym ciągu prowadzone są przez tego sędziego, któremu sprawa została przydzielona jako referentowi, do zakończenia sprawy w danej instancji.

Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego było zatem zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (zob. też uchwałę SN z 26 maja 2022 r., III CZP 86/22, i postanowienie SN z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) obciążył skarżących kosztami postępowania kasacyjnego.