I CSK 581/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
13 sierpnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości S. K. O.-K. w W. w upadłości w
W.
przeciwko B. K. i S. J.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. J.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 12 czerwca 2023 r., VI ACa 299/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od S. J. na rzecz Syndyka masy upadłości S. K. O.
– K. w W. w upadłości w W. 5400 (pięć tysięcy czterysta)
złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego;
3. przyznaje radcy prawnemu B. P. od Skarbu Państwa - Sądu
Apelacyjnego w Warszawie 5400 (pięć tysięcy czterysta)
złotych powiększone o należny podatek VAT, tytułem
zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej S. J. z
urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
M.L.
UZASADNIENIE
I CSK 581/25
2
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego S. J. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Przez istotne zagadnienie prawne należy rozumieć problem o charakterze
prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter
rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne
trudności. Problem ten musi mieć jednocześnie charakter uniwersalny, przez co
należy rozumieć, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych
podobnych spraw. Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie
przyczyni się do rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 8 lutego 2023 r., I USK 529/21, postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001
r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, postanowienie Sądu Najwyższego z 10
I CSK 581/25
3
lutego 2023 r., I CSK 4691/22). Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03;
z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
W ocenie skarżącego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania było
zasadne „ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne
polegające na rozstrzygnięciu, czy instytucja zaufania publicznego (s.) może
zabezpieczać swoje wierzytelności w sposób nieprzewidziany prawem (art. 29
ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-
kredytowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 1 poz. 2, ze zm.) w związku ze statutem powoda i
regulaminem udzielania pożyczek, a także w związku z samą umową pożyczki), a
także czy wymaganie zabezpieczeń pożyczki nieprzewidzianych w prawie i
nieprzewidzianych w umowie pożyczki nie jest wprowadzaniem w błąd osób
udzielających takiego zabezpieczenia, gdyż udzielają go w przekonaniu, że jest to
warunek udzielenia pożyczki. Konsekwencją jest konieczność rozstrzygnięcia czy
instytucja zaufania publicznego (S.) może dochodzić wierzytelności od osoby
(konsumenta), która takiego zabezpieczenia i w takich okolicznościach udzieliła?”
Skarżącego obciążał obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej
argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności
uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej
szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne
(zob. postanowienie SN z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, postanowienie SN
z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08). Powyższy obowiązek nie został jednak
przez autora skargi kasacyjnej należycie wypełniony. Nie przedstawił on bowiem
adekwatnej argumentacji jurydycznej, która uzasadniałaby przyjęcie, że w sprawie
rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c.
Rozważania skarżącego dotyczące nieprzewidzianego prawem sposobu
zabezpieczenia wierzytelności spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej co
do zasady są niezrozumiałe. Wskazany przez niego przepis art. 29 ustawy z dnia
I CSK 581/25
4
14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych nie
odnosi się w ogóle do możliwych postaci zabezpieczenia spłaty udzielanych
pożyczek. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby działanie powoda
wprowadziło go w błąd co do istoty dokonanej przez niego czynności.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 k.p.c., zaś o wynagrodzeniu pełnomocnika pozwanego z urzędu na
podstawie § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb
Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
M.L.
[a.ł]
