I CSK 493/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
9 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 9 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.U. i Z.U.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 28 października 2025 r., I ACa 891/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów po 2 700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia
zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. (poprzednio: Bank1 S.A. w W.) wniósł skargę
kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 października 2025 r.,
wydanego w sprawie z powództwa A.U., Z.U. o zapłatę.
I CSK 493/26
2
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli o odmowę jej
przyjęcia do rozpoznania oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania
kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.
W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu
7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego
przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój
prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99,
OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego
jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz
wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN
z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
I CSK 493/26
3
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
Skarżący upatruje podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w jej
oczywistej zasadności, która przejawia się w zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny
dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu stricte dewizowego (walutowego),
z całkowitym pominięciem charakteru przedmiotowej umowy, jej specyfiki,
jak również wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień dotyczących wypłaty
i spłaty kredytu, które w toku postępowania zostały uznane za abuzywne, co stoi
w całkowitej sprzeczności z wyrokiem Sądu Najwyższego z 9 października 2020 r.,
III CSK 99/18.
Z ostrożności procesowej pozwany wskazał także, że w sprawie wystąpiło
istotne zagadnienia prawne wyrażające się w pytaniu, czy w przypadku umowy,
która: 1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku zawiera
postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę kredytu
w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu
o kursy pochodzące z Tabeli Kursów; 3) od samego początku zawiera
postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu
w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu
o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, w sytuacji uznania, że umowa kredytu
zawiera niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów,
możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące
postanowienia umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie
obcej, skoro nie uległy one eliminacji?”.
Przechodząc do oceny twierdzenia o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), należy przypomnieć, że zachodzi ona
wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych
rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,
gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się
I CSK 493/26
4
wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,
OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4,
poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie
to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma
charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje
się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją
stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności
sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
W świetle ustalonego stanu faktycznego, powodowie zawarli z bankiem
umowę o dewizowy z przeznaczeniem na zakup domu na rynku pierwotnym
w walucie CHF przy czym środki miały być wypłacone na rachunek prowadzony
w PLN. Należy przy tym podkreślić, że samo zapewnienie konsumentowi -
kredytobiorcy możliwości spłaty rat kredytu w walucie obcej nie uchyla abuzywności
postanowienia dotyczącego spłaty rat kredytu w walucie krajowej, w wysokości
zależnej od kursu waluty obcej określanego swobodnie przez bank (zob. wyrok SN
z 25 października 2023 r., II CSKP 810/23; z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22
i z 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22). Nawet gdyby uznać zakwalifikowanie umowy
jako kredytu denominowanego, a nie czysto walutowego za błędne, nie
prowadziłoby to do odmiennego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd Apelacyjny przyjął, że
niedozwolony charakter miała w umowie także klauzula ryzyka walutowego, a ta
klauzula jest aktualna także w umowie kredytu czysto walutowego
(zob. postanowienia SN z 28 marca 2024 r., I CSK 954/23; z 24 września 2025 r.,
I CSK 2968/24).
Przechodząc do powołanej z ostrożności procesowej przesłanki ujętej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy przypomnieć, że istotnym zagadnieniem
I CSK 493/26
5
prawnym jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie,
którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne
powinno być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN:
z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02;
z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Analiza sprawy prowadzi do wniosku, że wskazana wyżej przyczyna
kasacyjna nie została wykazana.
Sąd Najwyższy wyczerpująco wyjaśnił już w dotychczasowym orzecznictwie,
że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie
kredytu denominowanego w walucie obcej umowa ta nie może wiązać stron
w pozostałym zakresie ani jako kredyt złotówkowy (z oprocentowaniem obliczanym
na podstawie wskaźnika LIBOR/SARON), ani jako tzw. kredyt czysto walutowy.
Utrzymanie takiej umowy jako kredytu czysto walutowego prowadziłoby
do niedopuszczalnego zniekształcenia woli stron, która ukierunkowana była
od początku na wypłatę kredytu w walucie krajowej, a denominacja w CHF pełniła
jedynie funkcję waloryzacyjną (zob. wyroki SN z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22,
z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22 i II CSKP 405/22, z 20 maja 2022 r.,
II CSKP 713/22 i II CSKP 943/22, z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22, z 9 grudnia
2022 r., II CSKP 1262/22, z 15 września 2023 r., II CSKP 1356/22, z 29 listopada
2023 r., II CSKP 1461/22, z 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22).
Wyrażane w przytoczonych powyżej orzeczeniach poglądy znalazły
odzwierciedlenie w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118), w której Sąd
Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w razie uznania, że postanowienie umowy
kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu
określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie
I CSK 493/26
6
jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie niemożliwości ustalenia
wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego
lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak
wyżej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,
przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Ewa Stefańska
(M.T.)
[SOP]
