I CSK 422/26

I CSK 422/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska 26 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J.T. z udziałem W.G. o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej J.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Sosnowcu z 4 lipca 2024 r., II Ca 432/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od J.T. na rzecz W.G. kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. (M.M.) I CSK 422/26 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni J.T. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Sosnowcu, którym oddalono apelację skarżącej w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia prowadzonej z udziałem W.G. oraz Z.O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Nie przedstawiła jednak konkretnego problemu prawnego, poprzestając na stwierdzeniu, że problem dotyczy „dopuszczalności podważenia ostatecznego aktu własności ziemi w postępowaniu sądowym” (s. 8 skargi). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów. Konieczne jest także przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen danego zagadnienia (zob. postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01). Podniesiony problem musi również charakteryzować się nowością; zagadnienie, które było już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, co do zasady traci ten walor (zob. postanowienie SN z 19 marca 2012 r., II PK 294/11). Istotność problemu prawnego wyraża się natomiast w tym, że ma on znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14). Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej. Jednocześnie przedstawiony Sądowi Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego I CSK 422/26 3 orzeczenia (zob. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie skargi do rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego, jak i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której pytania zostały zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź ta uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia opisanych wyżej wymagań. Skarżąca nie sformułowała w sposób jednoznaczny konkretnego problemu prawnego, a tym bardziej – nie przedstawiła racji mogących świadczyć o tym, by dane zagadnienie było istotne. Nie wyjaśniła również, dlaczego występuje ono w sprawie, tj. w jaki sposób przekłada się na ocenę skargi kasacyjnej. Skrótowy wywód zawarty na s. 8-9 skargi nie prezentuje w istocie argumentacji realizującej powinności związane z uzasadnieniem przyczyny kasacyjnej, lecz dalece ogólny zarys nieskonkretyzowanego bliżej problemu. Wywód ten nie może zatem świadczyć o konieczności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jako drugą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała oczywistą zasadność skargi. Nie przedstawiła jednak w tym przedmiocie bliższej argumentacji, a poprzestała na hasłowym nawiązaniu do przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (s. 9 skargi). Tezę o oczywistej zasadności poprzedzono przy tym z informacją o omyłkowym oznaczeniu numeru spornej działki w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Następnie, w ramach tego samego akapitu, zamieszczono zredagowane w przeważającej części wersalikami zdanie o treści: „Jak wynika również z dowodów zgromadzonych w sprawie (zeznania stron w tym uczestniczki, zeznania uczestników - sąsiadów) w ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona” (s. 9 skargi). Analiza pisma nie pozwala na ustalenie, czy powyższe stwierdzenie powstało w sposób celowy, czy stanowiło efekt omyłki pisarskiej; pozostała część pisma sporządzona została bowiem w zbliżony sposób, zarówno od strony technicznej, jak i merytorycznej. I CSK 422/26 4 Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach podstaw skargi (zob. postanowienie SN z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Uzasadnienie wniosku sformułowanego przez skarżącą wymaganiom tym nie odpowiada, gdyż – poza wskazaniem na omyłkowe oznaczenie numeru działki – w istocie nie zawiera treści przemawiających za tezą o oczywistej zasadności skargi – wymagającą zarazem przekonania, że oczywiście nietrafne jest orzeczenie wydane przez Sąd Okręgowy. Błędne wskazanie numerów działki gruntu w uzasadnieniu postanowienia nie świadczy natomiast o występowaniu w sprawie przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono mając na względzie sporne interesy uczestników, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. I CSK 422/26 5 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [J.T.] [SOP]