I CSK 4111/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
29 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku H.W. i A.W.
z udziałem Miasta […]
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości,
na skutek skargi kasacyjnej H.W. i A.W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Łomży
z 8 lipca 2024 r., I Ca 151/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, wydanych po przeprowadzeniu
dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej
instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z
art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie
i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią
I CSK 4111/24
2
wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
(przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
wnioskodawcy H.W. i A.W. wskazali m.in., że istotą sprawy jest niezajęcie przez
Sądy meriti stanowiska co do tego, czy J.R. była właścicielką nieruchomości
oznaczonej jako działka nr [...]. Powołali ponadto określone kwestie, które – w
przekonaniu skarżących – wymagają wyjaśnienia bądź udzielenia odpowiedzi.
Skonstruowane w ten sposób motywy wniosku nie nawiązywały do żadnej z
przywołanych wcześniej przyczyn kasacyjnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W
szczególności, wywody wniosku nie ujawniały żadnego skonkretyzowanego
zagadnienia prawnego, względnie potrzeby wykładni konkretnych przepisów prawa
materialnego lub procesowego; nie stwarzały również podstaw do przyjęcia, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, co wymaga wykazania, że
zaskarżone orzeczenie jest wadliwe na pierwszy rzut oka, dla każdego
przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12
grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r.,
V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK
38/18). Skarżący, reprezentowani przez kwalifikowanego pełnomocnika
procesowego, nie podjęli zatem w istocie nawet próby sformułowania jurydycznego
wywodu zmierzającego do wykazania, że merytoryczne rozpoznanie skargi przez
Sąd Najwyższy – z racji okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. – jest
uzasadnione z uwzględnieniem ponadindywidualnych funkcji tego nadzwyczajnego
środka zaskarżenia.
Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że wniosek o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania stanowi odrębne, konstrukcyjne wymaganie skargi
kasacyjnej, służące przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne rozpoznanie
skargi jest uzasadnione w kontekście jej publicznoprawnych celów. Ocena tej
kwestii nie ma jednak arbitralnego (dowolnego) charakteru, lecz następuje
wyłącznie przez pryzmat przyczyn kasacyjnych unormowanych w art. 3989 § 1
k.p.c., których wykazanie każdorazowo obciąża skarżącego. Ciężar ten
koresponduje z wysokim stopniem sformalizowania postępowania kasacyjnego i
I CSK 4111/24
3
przewidzianym w nim obowiązkowym zastępstwem strony przez adwokata lub
radcę prawnego (art. 871 k.p.c.), które zapewniać ma konieczny w postępowaniu
przed Sądem Najwyższym profesjonalizm i odpowiednio zabezpieczać sytuację
procesową stron. W świetle art. 3989 § 1 k.p.c. podstawy przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie stanowi natomiast subiektywne przekonanie
skarżącego o słuszności własnych racji, potrzebie wyjaśnienia określonych
wątpliwości prawnych lub faktycznych na kanwie sprawy, w której wydano
zaskarżone orzeczenie, względnie poczucie pokrzywdzenia wydanym orzeczeniem.
Podkreślenia wymaga przy tym, że orzekając w przedmiocie przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek i jego
motywy, nie bada natomiast podstaw kasacyjnych, których badanie ma charakter
wtórny i jest warunkowane pozytywną decyzją co do przyjęcia skargi do
rozpoznania.
Ubocznie, w okolicznościach sprawy, należało zauważyć, że podłożem
oddalenia apelacji wnioskodawców było niewykazanie, iżby J.R. w miarodajnym
czasie była posiadaczką spornej działki, w skardze zaś usiłowano podjąć polemikę
z ustaleniami faktycznymi w tej materii m.in. w drodze zarzutu naruszenia art. 233 §
1 k.p.c. Zarzut ten był jednak niedopuszczalny (arg. ex art. 3983 § 3 k.p.c.),
podobnie jak próba podważenia dokonanych w tej materii ustaleń Sądów meriti (art.
39813 § 1 k.p.c.).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(M.M.)
[a.ł]
I CSK 4111/24
4
