I CSK 41/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
9 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku Z.Z.
z udziałem P.K.
o rozgraniczenie,
na skutek skargi kasacyjnej Z.Z.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie
z 16 kwietnia 2025 r., II Ca 985/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę
360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do
dnia zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni Z.Z. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego w Lublinie z 16 kwietnia 2025 r., wydanego w sprawie
z udziałem P.K. o rozgraniczenie.
Uczestnik wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
I CSK 41/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane
jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może
być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową
i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem
zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie
obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności
i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi
Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały
składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001,
nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona
interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu
Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego
2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła
na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
W ocenie skarżącej oczywista zasadność skargi przejawia się w naruszeniu
przez Sąd Okręgowy w procesie orzekania przepisów proceduralnych,
tj. art. 232 w zw. z art. 278 i art. 235 w zw. z art. 386 § 4 i art. 13 § 2 k.p.c., a także
prawa materialnego, tj. art. 153 k.c. oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw
I CSK 41/26
3
Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia
14 kwietnia 1999 r.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od
podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu
prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości
prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego
skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia
argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia
powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia
bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych
(zob. postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004,
nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r.,
IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia,
choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również
być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest
ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej
oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek
określonych w art. art. 3989 § 1 k.p.c.
Zapoznanie się z treścią wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania prowadzi do wniosku, że skarżący nie przedstawił argumentacji
potwierdzającej, że Sądy orzekające w sprawie dopuściły się rażącego naruszenia
I CSK 41/26
4
prawa. Argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
stanowią bowiem raczej próbę zakwestionowania poczynionych przez nie ustaleń
faktycznych.
Argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się w rzeczywistości do zarzutu,
że Sąd drugiej instancji nie dokonał żadnych własnych ustaleń w sprawie,
ograniczył się do powtórzenia postępowania administracyjnego oraz postępowania
przed Sądem I instancji. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej Sąd ten
przeprowadził postępowanie oraz wydał rozstrzygnięcie w oparciu o całościowy
materiał.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego.
Wskazać jednak należy, że źródłowym stanem prawnym dla nieruchomości
objętych niniejszym postępowaniem są wyniki postępowania prowadzonego na
podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu
własności gospodarstw rolnych oraz kolejne rozgraniczenie dokonane pomiędzy
właścicielami działek w 1975 r., na skutek którego poprzednicy prawni stron ustalili
przebieg granicy. Sąd drugiej instancji wskazał, że stan granic nie uległ zmianom.
Granice działek były ustalone zgodnie z obowiązującym prawem w odpowiednim
postępowaniu.
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi nie może poprzestawać na prostym odwołaniu
do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia
przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd
Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego,
że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania
(zob. postanowienia SN z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19; z 15 grudnia 2006 r.,
III CZ 93/06; i z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11). Skutecznym argumentem za
powołaną we wniosku przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
mogła być w konsekwencji wskazana przez skarżącą „konieczność rozpatrzenia”
naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego ani ogólne stwierdzenie,
że doszło do naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów.
I CSK 41/26
5
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd
Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 3
w zw. z art. 108 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz przy uwzględnieniu § 5 pkt 2 w zw. z § 10
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Ewa Stefańska
(M.T.)
[SOP]
