I CSK 4089/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
12 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 12 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej […] w K.
z udziałem E. sp. z o.o. w W., […] Spółdzielni […] w W., K.C., E. spółki akcyjnej
w W., A.P., Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta K., W.B., D.H., C.P., O. spółki
akcyjnej w W., Z.B., Spółdzielni […] w K., T. sp. z o.o. w W., gminie K. i D.W.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej […] w K.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach
z 26 kwietnia 2024 r., II Ca 1333/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej […] w K. na rzecz
gminy K. 1350 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
3. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej […] w K. na rzecz
Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej 2025 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
I CSK 4089/24
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił
apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 23 maja
2023 r., którym Sąd oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości.
Wnioskodawca – Spółdzielnia Mieszkaniowa […] w K. złożyła skargę
kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zaskarżając je w całości. We
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego o następującej treści:
„Czy posiadanie wynikające z faktu samodzielnego objęcia we władanie
części nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, zabudowanej budynkiem
wzniesionym m.in. przez posiadacza na podstawie aktu normatywnego, korzysta
z domniemania przewidzianego w art. 339 k.c. co do samoistnego charakteru
posiadania i czy posiadacz ten może być uznany za posiadacza samoistnego, jeżeli
włada przedmiotową częścią nieruchomości w pełni samodzielnie (jak właściciel),
w sytuacji, gdy akt normatywny, na podstawie którego rozpoczęto inwestycję, został
uchylony przed zakończeniem inwestycji i jego postanowienia nie były stosowane
przy objęciu nieruchomości w posiadanie, a decyzja administracyjna o przekazaniu
w użytkowanie udziału w nieruchomości wydana po samodzielnym objęciu części
nieruchomości w posiadanie, została wyeliminowana z obrotu prawnego ze
skutkiem ex tunc poprzez stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego
naruszenia prawa?”
Odpowiedzi na skargę kasacyjna złożyli uczestnicy gmina K. oraz Skarb
Państwa-Prezydent Miasta K. zastępowany przez Prokuratorię Generalną
Rzeczypospolitej Polskiej. W obu odpowiedziach sformułowane zostały m.in.
wnioski o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od
wnioskodawcy na rzecz odpowiedniego uczestnika kosztów postępowania
kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 4089/24
3
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi
nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest
ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi
jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga sformułowania
problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz
znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych
przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się
z rozpoznawaną sprawą (zob. m.in. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK
180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14;
z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).
Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia tych
kryteriów, co wynika już z samego jego sformułowania. W szczególności
szczegółowy i kazuistyczny charakter przedstawionego pytania sprawia, że nie
można uznać, aby zostało ono ujęte w abstrakcyjny sposób, który mógłby mieć
znaczenie wykraczające poza rozstrzygnięcie konkretnej sprawy. Skarżąca nie
odwołuje się również do konkretnych przepisów prawa, a pod pozorem
sformułowania zagadnienia prawnego pyta w istocie jedynie o prawidłowość
wydanych orzeczeń. Ponadto, w samej treści zagadnienia skarżąca zawarła pewne
założenia, które nie pokrywają się z ustaleniami przyjętym przez Sądy meriti, co
odnosi się w szczególności do charakteru władania częścią nieruchomości,
w stosunku do której wnioskodawca żądał stwierdzenia zasiedzenia.
I CSK 4089/24
4
W związku z powyższym jedynie na marginesie należy wskazać, że
stanowisko zajęte przez Sądy powszechne orzekające w niniejszej sprawie nie
budzi wątpliwości. Podmiot, od którego skarżąca wywodzi swoje prawa, nabył
prawo władania nieruchomością na podstawie decyzji administracyjnej, która nie
nadawała mu własności, lecz inne prawo. W związku z tym trafnie przyjęto, że
władztwo faktyczne wykonywane na podstawie tej decyzji nie miało charakteru
posiadania samoistnego. Późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji usuwało jej
skutki prawne ze skutkiem wstecznym, ale nie mogło wstecznie zmienić stanu
faktycznego, jakim był charakter władania nieruchomością.
Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego należnych gminie K. orzeczono na
podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, 11, 3 i 4, art. 99 w zw. z art. 13 § 2
k.p.c., określając ich wysokość na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2, § 5 pkt 1, § 2 pkt 6
oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
O kosztach postępowania kasacyjnego należnych Skarbowi Państwa
orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, 11, 3 i 4, art. 99 w zw.
z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, określając ich wysokość na podstawie § 10
ust. 4 pkt 2, § 5 pkt 1, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
(E.M.)
[a.ł]
