I CSK 3617/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Łodko
30 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 30 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku J.K.
z udziałem M.K.
o wpis,
na skutek skargi kasacyjnej M.K.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi
z 29 grudnia 2023 r., III Ca 1112/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
M.K. uzasadnił wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej,
wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 29 grudnia 2023 r.,
wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
związanego z wykładnią art. 6268 § 1 i 2 w zw. z art. 6262 § 1 k.p.c.
i sprowadzającego się do wyjaśnienia, jakie elementy powinna zawierać treść
żądania wniosku o wpis prawa własności w księdze wieczystej. Powołał się również
na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą
z uwzględnienia wniosku o wpis w księdze wieczystej prawa własności na rzecz
wnioskodawczyni, w sytuacji, gdy wniosek ten – w ocenie skarżącego – nie
zawierał wszystkich niezbędnych danych osobowych identyfikujących
wnioskodawczynię.
I CSK 3617/24
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance
uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego, że
w sprawie występuje zagadnienie prawne, nierozwiązane dotychczas
w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
Powołując się na tę przyczynę kasacyjną skarżący powinien powołać argumenty
prawne wykazujące rozbieżność ocen wraz z właściwą argumentację prawną
w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, wywołuje poważne wątpliwości
interpretacyjne, nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo
dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany i jego rozstrzygnięcie ma znaczenie
dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zob. m.in. postanowienia SN:
z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Skarga kasacyjna kryteriów tych nie spełnia. W lakonicznym uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma właściwych
argumentów, w tym omawiających poglądy orzecznictwa i doktryny, jak również
dotyczących możliwych i rozbieżnych interpretacji oraz jurydycznych racji
uzasadniających pogląd o wystąpieniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.
Skarżący nie wykazał, aby w zakresie przedstawionego zagadnienia istniały
kontrowersje wykraczające poza zwykłe wątpliwości interpretacyjne, które powstają
w procesie decyzyjnym. Skarżący nie przedstawił też argumentów wskazujących na
to, że rozstrzygnięcie podnoszonych przez niego kwestii ma znaczenie dla rozwoju
prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
Powołanie się przez skarżącego na tę przyczynę kasacyjną jest w istocie pytaniem
o trafność stanowiska Sądu drugiej instancji w związku z rozstrzygnięciem tej
konkretnej sprawy oraz polemiką z tym stanowiskiem. Powyższe wyklucza
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w celu ochrony interesu publicznego
przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkładu Sądu Najwyższego w rozwój
prawa.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego
prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –
w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na
I CSK 3617/24
3
uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.
Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista dla
każdego prawnika, który bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do
wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe
(zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15), a popełnione przy
ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały
charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia SN:
z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00,
i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi
kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do
rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego naruszenia prawa przez
sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty dla każdego prawnika
(zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22).
Po pierwsze łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest wykluczone. Sąd
Najwyższy wielokrotnie zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie
wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów)
generalnie wyklucza przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest
możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie
występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia
przez Sąd Najwyższy. Co jest sporne nie może być przecież oczywiste
(zob. postanowienia SN: z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13, i z 25 maja 2023 r.,
I CSK 700/23). Po drugie skarżący nie wskazał, jaki konkretnie przepis bądź
przepisy zostały jego zdaniem naruszone w stopniu kwalifikowanym,
przemawiającym za oczywistą zasadnością skargi. Nie jest wystarczające
lakoniczne wyjaśnienie, że wniosek nie zawierał wszystkich niezbędnych danych
identyfikujących osobę, na której rzecz nastąpić miał wpis. Zatem już tylko przyjęta
forma wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wyklucza wniosek, że
skarga jest oczywiście uzasadniona.
Po trzecie przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie zachodzi już
wtedy, gdy sąd drugiej instancji dopuści się określonego uchybienia, lecz dopiero
I CSK 3617/24
4
wówczas, gdy uchybienie to – w sposób oczywisty – przekłada się na wynik
sprawy. Skarga kasacyjna powinna być przy tym skonstruowana w sposób
prowadzący do wniosku, że jej rozpoznanie niechybnie doprowadzi do uchylenia
lub zmiany tego orzeczenia. Opisowo ujęte w uzasadnieniu tej przyczyny
kasacyjnej argumenty ograniczone do lakonicznego – w istocie jednozdaniowego –
stwierdzenia, że wniosek wpis w księdze wieczystej prawa własności na rzecz
wnioskodawczyni nie powinien zostać uwzględniony, gdyż nie zawierał wszystkich
niezbędnych danych osobowych identyfikujących wnioskodawczynię, nie
przekonują, że Sąd drugiej instancji naruszył przepisy prawa w sposób
uzasadniający konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Wniosek o wpis w księdze wieczystej – jako że inicjuje postępowanie
wieczystoksięgowe – powinien spełniać wszystkie wymogi formalne wniosku
wszczynającego postępowanie nieprocesowe określone w art. 511 § 1
w zw. z art. 187 i art. 126 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie SN
z 5 lutego 2016 r., IV CSK 235/15). Wnioskodawca powinien zatem – zgodnie
z art. 187 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – dokładnie określić żądanie. Wymóg
ten wynika zresztą z treści urzędowego formularza, na którym – zgodnie
z art. 6262 § 1 k.p.c. – składa się wniosek o wpis w księdze wieczystej. Dokładne
określone żądania jest szczególnie istotne ze względu na to, że zasadą wynikającą
z art. 6268 § 1 k.p.c. jest dokonywanie wpisu tylko na wniosek i w jego granicach
(zob. postanowienie SN z 16 lutego 2012 r., IV CSK 265/11). Skarżący pomija
jednak, że wnioskodawczyni – określając treść żądania – podała, że domaga się
wpisania jej – podając imię i nazwisko – jako „właściciela”. Pozostałe, kompletne
dane osobowe wnioskodawczyni – imiona, nazwisko, numer PESEL oraz imiona
swoich rodziców – zostały jednak ujęte w inne w innej rubryce tego formularza.
Należy zwrócić uwagę, że Sąd wieczystoksięgowy ograniczony w możliwości
wykładni oświadczeń zawartych w dokumentach przez wąski zakres kognicji, nie
jest tej możliwości pozbawiony, nie tylko w odniesieniu do oświadczeń woli
materialnoprawnych, ale i procesowych, a podjęta przez ten sąd wykładnia może
doprowadzić do usunięcia pojawiających się wątpliwości co do tożsamości osoby,
której wpis ma dotyczyć (zob. postanowienie SN z 5 lutego 2016 r., IV CSK 235/15,
OSNC-ZD 2017, nr 3, poz. 49). Przepisy regulujące postępowanie
I CSK 3617/24
5
wieczystoksięgowe nie wymagają też, aby wnioskodawca – określając treść
żądania – posługiwał się określonymi formułami prawnymi. Nie jest zobowiązany
posługiwać się formułą ustawową i może wyrazić swoje żądanie także w sposób
opisowy (zob. postanowienie SN z 4 marca 2011 r., I CSK 455/10).
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również
okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,
w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
[wr]
[SOP]
