I CSK 3332/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
26 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.B. i T.B.
z udziałem Gminy S.
o zasiedzenie nieruchomości,
na skutek skargi kasacyjnej K.B. i T.B.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie
z 16 czerwca 2025 r., VII Ca 114/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego
wnioskodawców, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
I CSK 3332/25
2
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
wnioskodawcy T.B. i K.B. powołali się na sprzeczność zaskarżonego orzeczenia z
dotychczasową linią orzeczniczą. Wskazali, że zgodnie z dominującym poglądem
dopuszczalna jest sytuacja, w której użytkownik wieczysty jest równocześnie
posiadaczem samoistnym nieruchomości sąsiedniej, nieobjętej prawem
użytkowania wieczystego, podczas gdy w okolicznościach sprawy Sąd Okręgowy
błędnie przyjął, iż posiadanie właścicielskie części nieruchomości i jednoczesne
posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego drugiej części nieruchomości jest
niemożliwe.
Odnosząc się do tak sformułowanego wniosku, trzeba w pierwszej kolejności
zauważyć, że de lege lata sprzeczność zaskarżonego orzeczenia z określoną linią
orzeczniczą nie stanowi samodzielnej przyczyny kasacyjnej (arg. ex
art. 3989 § 1 k.p.c.); przyczynę taką stanowi natomiast oczywista zasadność skargi
kasacyjnej, co nie jest równoznaczne. Pomijając ten element, należało
przypomnieć, że jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze, oczywista zasadność
skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w
skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to,
co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych
badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany
charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów
prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52,
z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15
czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
I CSK 3332/25
3
Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
pozwalała uznać, aby skarga kasacyjna była – w przyjętym rozumieniu –
oczywiście uzasadniona.
Z materiału sprawy nie wynikało w szczególności, aby Sąd Okręgowy
wykluczył możliwość równoległego posiadania samoistnego i w zakresie
użytkowania wieczystego sąsiadujących nieruchomości, względnie graniczących ze
sobą fizycznych części tej samej działki. Uznał natomiast, odwołując się do
dowodów osobowych, że w okolicznościach sprawy nie można było przyjąć, iżby
poprzedni posiadacze traktowali sporny teren inaczej aniżeli działkę, którą
pierwotnie posiadali na podstawie umowy dzierżawy, następnie umowy
użytkowania wieczystego, a dopiero później prawa własności. Na tej podstawie Sąd
Okręgowy doszedł do wniosku, że posiadanie spornej części nieruchomości – do
chwili nabycia własności działki sąsiedniej, tj. do roku 1997 – nie wykraczało w
zakresie animus poza posiadanie zależne w ramach dzierżawy, a następnie w
zakresie użytkowania wieczystego, przez co nie miało właścicielskiego charakteru.
Wywody wniosku, z uwzględnieniem wiążących Sąd Najwyższy ustaleń
faktycznych stanowiących podłoże zaskarżonego postanowienia, nie stwarzały
podstawy do uznania tego stanowiska za błędne, a tym bardziej błędne w stopniu
elementarnym i widocznym już prima vista (por. także postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 23 lutego 2024 r., I CSK 6326/22). Na ocenę tę nie rzutowało
domniemanie samoistności posiadania (art. 339 k.c.), mając na względzie jego
wzruszalny charakter.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 520 § 3, art. 98 § 11,
art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w
sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
I CSK 3332/25
4
[SOP]
