I CSK 3111/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
24 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 24 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.S.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie
z 23 maja 2025 r., I1 Ca 57/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę
2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do
dnia zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Okręgowego
w
Koninie,
I
Ca
57/25,
w
sprawie
z powództwa R.S. przeciwko temu Bankowi o zapłatę.
Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
I CSK 3111/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.
W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu
7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego
przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój
prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99,
OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie
zostały spełnione.
Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie
okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu
na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego
zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi
przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,
I CSK 3111/25
3
które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz
innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16).
Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności
rozstrzygnięcia: czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po
usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie poprzedzającym etap
zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym
mowa w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-26/13,
C- 260/18 i C - 932/19, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku
prawnego) w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie
art. 65 § 1 i 2 lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub
art. 56 w zw. art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze szczegółowo powołanymi
innymi przepisami, z których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis wynika, że
w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty
obcej określa się według kursu średniego NBP; czy oceniając możliwości
obowiązywania umowy kredytu indeksowanego do CHF, po usunięciu
postanowienia abuzywnego zgodnie z prawem krajowym, należy brać pod uwagę
stan prawny z: dnia zawarcia umowy, dnia powstania sporu, czy dnia orzekania;
czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego do CHF
nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego subsumpcji normą
dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych zapewnia
doprowadzenie do sytuacji jaka miałaby miejsce, gdyby umowa nie zawierała
takiego abuzywnego postanowienia; czy art. 358 § 2 k.p.c. stanowi szczegółowy
przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie)
w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej sposób ustalania kursu CHF,
na potrzeby operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie
kredytu?;
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na twierdzeniu, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości,
I CSK 3111/25
4
nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych
lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia
SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15,
z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15).
Potrzebę wykładni pozwany upatruje w konieczności wyjaśnienia: 1) które
postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych do franka
szwajcarskiego są abuzywne, w przypadku stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie
banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego narusza rażąco interesy
konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami: czy abuzywna jest wówczas
wyłącznie Klauzula Kursowa określająca sposób ustalenia wartości franka
szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji kredytu,
tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego stanowiąca, że wysokość
zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej na przestrzeni
obowiązywania umowy wartości waluty obcej?;
Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
kwestie prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie
(zob. m.in. postanowienia SN wydane w sprawach: I CSK 2225/23, I CSK 2268/23,
I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach: II CSKP 957/23,
II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22).
Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania
postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień
przepisami dyspozytywnymi czy dotyczący niejednoznaczności postanowień
w zakresie oszacowania kwoty kredytu również został wyjaśniony. Trafność
i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd,
wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W orzeczeniu tym wyjaśniono m.in., że w razie
uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do
sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie
umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,
I CSK 3111/25
5
że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej
wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych prima facie,
twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce
i zaskarżeniu.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,11 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Ewa Stefańska
(M.T.)
[SOP]
