I CSK 3077/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
3 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 3 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa V. spółki akcyjnej w W.
przeciwko S. N. i P. N.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. N. i P. N.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 10 sierpnia 2023 r., I ACa 589/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 8 100
(osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia pozwanym do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwani S. N. i P. N. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa
V. S.A. z siedzibą w W. o zapłatę.
Pozwani wskazali, że postępowanie apelacyjne było nieważne ze względu
na przyjęcie, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone
pozwanemu, mimo że nie ustalono prawidłowo jego adresu zamieszkania. Ponadto
I CSK 3077/24
2
powołali się na przesłankę oczywistej zasadności składanej skargi, która wynika –
ich zdaniem – z licznych naruszeń prawa, opisanych w zarzutach skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy nie dopatrzył się pozbawienia pozwanego możności obrony
swoich praw, skutkującego nieważnością postępowania. Po pierwsze, zgodnie z
ustaleniami faktycznymi Sądu Apelacyjnego, niepodlegającymi kwestionowaniu w
postepowaniu kasacyjnym na mocy art. 3983 § 3 k.p.c., przesyłka została odebrana
przez matkę pozwanego, która poinformowała go o terminie rozprawy. Po drugie, w
utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyzszego przyjmuje się, że pozbawienie strony
możności obrony jej praw zachodzi jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia
trzech przesłanek: 1) stwierdzenia w sprawie naruszenia przepisów postepowania;
2) stwierdzenia wpływu tego uchybienia na możność działania strony; 3) zbadania,
czy pomimo zaistnienia tych dwóch przesłanek strona mogła dochodzić obrony
swoich praw oraz stwierdzenia braku jakiejkolwiek mozności tego rodzaju (zob. np.
postanowienia SN z 29.05.2024 r., II CSKP 1775/22, OSNC 2025, nr 1, poz. 6; z
12.03.2024 r., III USK 94/23; z 2.07.2024 r., III CZ 379/23; 5.09.2023 r., III CZ
494/22 oraz z z 24.04.2023 r., I CSK 992/23). W każdym przypadku chodzi o taką
sytuację, w której strona nie tylko była pozbawiona możliwości wzięcia udziału w
rozprawie, ale też tego udziału faktycznie nie brała. Dodatkowo skutki
nieuczestniczenia strony w danym etapie postepowania nie mogły zostać
naprawione przed wydaniem wyroku w danej instancji.
W ocenianym postępowaniu skarżący mógł swobodnie przedstawiać swoje
stanowisko sądowi, składając pisma procesowe, co zresztą czynił. Jego
nieobecność nie była skutkiem braku prawidłowego zawiadomienia o wyznaczonym
terminie rozprawy, co zostało ustalone przez Sąd Apelacyjny.
Natomiast przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na
pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z
przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżący powinien uzasadnić
tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie
kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń
I CSK 3077/24
3
faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia
(zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021
r., II CSK 390/21; z 13 grudnia 2024 r., I CSK 675/24; z 19 grudnia 2024 r., I CSK
1891/24 oraz z 21 listopada 2024 r., I CSK 954/24).
Powyższe wymagania nie zostały spełnione. Skarżący poprzestali jedynie na
odwołaniu się do zarzutów skargi, nie wymieniając nawet przepisów prawa, których
naruszenie doprowadziło – w ich ocenie – do oczywistej zasadności składanej
skargi. Ponadto skarżący w ogóle nie wykazali, które przepisy zostały ich zdaniem
naruszone w sposób kwalifikowany, ani na czym to naruszenie polegało. Należy
bowiem podkreślić, że o ile na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi
kasacyjnej badane są wszelkie podniseione w niej zarzuty, o tyle decyzja o
przyjęciu skargi do rozpoznania jako oczywiście zasadnej musi opierać się jedynie
na naruszeniach kwalifikowanych, czyli, po pierwsze, dostrzegalnych bez
konieczności przeprowadzenia głębszej analizy, po drugie wpływających
bezpośrednio na wadliwość wydanego rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie
przepisów prawa prowadzi bowiem ostatecznie do wydania jaskrawie
nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN z 28 lutego 2024 r., I CSK
1671/23; z 12 stycznia 2024 r., I CSK 97/23; z 27 października 2023 r., I CSK
4887/22).
Dodatkowo należy podkreslić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania i jego uzasadnienie powinny stanowić oddzielną, w pełni samodzielną
jednostkę redakcyjną. Każda z tych części skargi kasacyjnej odnosi się mianowicie
do innego z dwóch etapów postępowania kasacyjnego, dla których przewidziano
odmienny skład Sądu Najwyższego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i
jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu w składzie
jednoosobowym, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie
oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania w składzie trzyosobowym,
w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Każdy z tych elementów musi być
przez skarżącego wyodrębniony, oddzielnie przedstawiony i uzasadniony. Sąd
Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności
uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych
I CSK 3077/24
4
i ich uzasadnienia (zob. np. postanowienie SN z 20 września 2022 r., I CSK
2402/22).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania rozstrzygnął
zaś na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
[a.ł]
Mariusz Załucki
