I CSK 2347/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
24 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 24 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.M. i D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w S.
przeciwko B. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skarg kasacyjnych P.M. i D. spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 17 lutego 2025 r., I AGa 104/23,
1. odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania,
2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego,
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie
na rzecz radcy prawnego A.G. kwotę 5400 zł (pięć tysięcy
czterysta złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i
usług – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej powodowi D. spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością spółce komandytowej w S. z urzędu w
postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
I CSK 2347/25
2
1. Wyrokiem z 2 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowego w Kielcach oddalił
powództwo P.M. i D. Sp. z o.o. Sp. komandytowej w S. w sprawie przeciwko B.
S.A. w W. o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu.
2. Na skutek apelacji powodów Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem
z 17 lutego 2025 r. zmienił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed sądem
I instancji oraz oddalił apelacje w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach
postępowania apelacyjnego.
3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne wywiedli powodowie.
Skarżący wnieśli o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania, powołując się
na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
4. Pozwany wniósł o oddalenie skarg kasacyjnych oraz o zasądzenie zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już
wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej
(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,
że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania
cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę
interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa
oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń
wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie
zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie
sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji
tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach
której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap
postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania
I CSK 2347/25
3
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś
merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej
z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas
usprawiedliwione.
6. Zagadnienia prawne w skargach kasacyjnych nie zostały sformułowane
w sposób prawidłowy. Skarżący w istocie formułuje zagadnienie, którego
rozstrzygnięcie miałoby znaczenie tylko w razie uznania skuteczności zarzutów
kasacyjnych. W świetle jednak utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego
istotne zagadnienie prawne nie może być ujęte w taki sposób, by stawało się
aktualne dopiero w razie trafności zarzutów skargi (uznania, że wypowiedzenie
umowy względem pozwanego nie było skuteczne). W innym razie związek między
potrzebą rozstrzygnięcia danej kwestii a wynikiem postępowania kasacyjnego
miałby charakter warunkowy, uzależniony od kierunku oceny zasadności
poszczególnych zarzutów. Jednakże na etapie orzekania o przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie jest dopuszczalne wyprzedzające badanie
skuteczności podstaw kasacyjnych i stwierdzanie na tej podstawie, że wystąpiła
przyczyna kasacyjna z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (zob. postanowienia SN:
z 15 października 2020 r., V CSK 153/20, z 26 września 2022 r., I CSK 1273/22,
i z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22; z 18 lipca 2024 r., I CSK 1677/24,
i z 25 lipca 2024 r. I CSK 2361/23). W związku z tym tak sformułowanie
zagadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
i nie może być podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
7. Należy przede wszystkim podkreślić, że powództwo powodów zostało
oddalone z uwagi na brak wykazania przesłanek do powstania roszczenia
deliktowego, a nie z powodu ich ewentualnego przedawnienia. Powodowie nie
wykazali szkody ani związku przyczynowego między zdarzeniem a szkodą.
Nie wykazali też niewłaściwego zachowania pozwanego, który ma pewne
obowiązki lojalności i uczciwości wobec klientów, jednak nie ma obowiązku
prowadzenia za nich wszystkich spraw. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego
nikt z banku nie udzielił powodom promesy na kolejny kredyt. Sąd Apelacyjny
trafnie nie dopatrzył się również w działalności pozwanego naruszenia zasad
współżycia społecznego.
I CSK 2347/25
4
8. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skargi kasacyjne
powodów nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie
spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie
skargi do rozpoznania.
9. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy
zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym
zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym
orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz
przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone
orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)
określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada
2012 r., III SK 16/12).
10. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko,
iż w przypadku powołania się na przyczynę kasacyjną, o której mowa w art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c., w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania powinny zostać wskazane konkretne przepisy, które miały zdaniem
skarżącego zostać naruszone w sposób kwalifikowany oraz zawarty
wywód zawierający argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane
naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.
postanowienia SN: z 24 października 2024 r. I CSK 2370/24; z 3 kwietnia 2025 r.,
I CSK 3077/24; z 18 września 2025 r., I CSK 1704/24, i z 3 lutego 2026 r., I CSK
3008/25). Tymczasem skarżący nie sprostał temu wymaganiu. Uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera przekonujących
argumentów przesądzających o oczywistej zasadności skargi. Należy podkreślić,
I CSK 2347/25
5
że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu bada jedynie wniosek o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.), nie bada zaś
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.); uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej i uzasadnienie podstaw kasacyjnych
stanowią odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej (zob. postanowienia
SN z 29 sierpnia 2023 r., II NSK 90/23; z 18 lipca 2023 r., I CSK 4784/22;
z 22 czerwca 2023 r., I CSK 2854/22). Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c.
nie wystarczy uzasadnienie podstaw kasacyjnych, bo choć dla obu tych przesłanek
argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko
wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania,
nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Nie jest zaś rolą Sądu
Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jeżeli
strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob.
postanowienia SN: z 20 października 2016 r., I PK 59/16; z 5 kwietnia 2017 r.,
II CSK 688/16; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17; z 30 września 2019 r. V CSK
189/19 29; z grudnia 2022 r., I CSK 1420/22).
11. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
12. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108
§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. O kosztach nieopłaconej
pomocy prawnej świadczonej na rzecz D. sp. z o.o. Spółka Komandytowa z urzędu
w postepowaniu kasacyjnym orzeczono zgodnie z przepisami rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb
Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Krzysztof Grzesiowski
I CSK 2347/25
6
(Ł.W.)
[a.ł]
