I CSK 2881/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
27 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku J.T.
z udziałem I.T., A.T., A.T.1 i J.B.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej I.T.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi
z 29 kwietnia 2025 r., III Ca 2203/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania
kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.
M.L.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki postępowania I.T. od
postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 29 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
I CSK 2881/25
2
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienia Sądu
Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 14
lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z 26 kwietnia 2006 r., II CZ
28/06, z 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej
nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub
procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu z 14 stycznia
I CSK 2881/25
3
2026 r., I CSK 2142/25, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r.,
IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo).
W ocenie skarżącej jej skarga kasacyjna była oczywiście zasadna, ponieważ
stanowisko Sądów meriti dotyczące charakteru posiadania przez nią spornego
udziału w nieruchomości było błędne. Przede wszystkim skarżąca nie podziela
zapatrywania Sądów obu instancji, że brak jest podstaw do uznania, iż
uczestniczka I.T. była samoistnym posiadaczem, bowiem korzystała
z nieruchomości jako osoba zaproszona do mieszkania, za zgodą właścicieli.
Zdaniem skarżącej, Sądy rozpoznające sprawę nie dostrzegły, że akceptacja
takiego stanu rzeczy świadczyła w realiach przedmiotowej sprawy o rezygnacji
przez wnioskodawczynię z prawa własności co do udziału w nieruchomości, który
przekazała synowi, a który następnie (również obecnie) w sposób niezakłócony
posiada skarżąca, która zorganizowała dla siebie i swoich córek centrum życiowe
na nieruchomości i faktycznie ją władała na własne potrzeby. Według niej uszedł
uwagi Sądu art. 339 k.c., który stanowi, że domniemywa się, iż ten, kto rzeczą
faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym.
Argumentacja skarżącej nie spełnia wymagań w zakresie należytego
uzasadnienia przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. dlatego, że pomija, iż
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub
oceny dowodów, Sąd Najwyższy zaś jest związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 3983 § 3 w związku z art.
39813 § 2 k.p.c.). Poza tym uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie
przekonuje o oczywistym charakterze zarzucanych naruszeń. Skarżąca w istocie
nie zgadza się z rozumowaniem Sądu drugiej instancji, ograniczając się jednak do
przedstawienia własnej oceny rozstrzygnięcia. Poza ogólnym zanegowaniem
stanowiska tego Sądu skarga kasacyjna – w ramach wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania wraz z jej uzasadnieniem – nie zawiera argumentów
pozwalających na przyjęcie, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, widocznego
bez potrzeby głębszej analizy naruszenia przepisów prawa, które prowadziło do
wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
I CSK 2881/25
4
Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Sądu
Najwyższego objęcie nieruchomości w posiadanie za zgodą właściciela, chociażby
była ona jedynie dorozumiana, i posiadanie nieruchomości w zakresie przez
właściciela określonym lub tolerowanym, świadczy z reguły o posiadaniu zależnym
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2024 r., I CSK 4188/23,
postanowienia SN z 4 kwietnia 2012 r., I CSK 360/11; z 20 września 2012 r., IV
CSK 41/12; z 12 kwietnia 2019 r., I CSK 368/18). Nie ulega wątpliwości, że
powołane stanowisko zachowuje aktualność w sytuacjach, w których posiadanie
ma źródło w relacjach rodzinnych, gdyż odmienne podejście mogłoby prowadzić do
łatwego pozbawienia uprawnień właścicieli (zob. postanowienie SN z 7 marca 2013
r., II CSK 462/12). Co prawda zależny charakter posiadania może ulec zmianie,
jednak przekształcenie takie nie może ograniczać się do subiektywnego
nastawienia posiadacza, lecz musi znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych
i dających się osadzić w czasie aktach władztwa, stanowiących manifestację
właścicielskiego nastawienia posiadacza względem otoczenia; przy zmianie
charakteru posiadania wykluczone jest również powołanie się przez posiadacza na
domniemanie wynikające z art. 339 k.c. (por. postanowienie SN z 16 października
2015 r., I CSK 885/14).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że ocena prawna wyrażona przez
Sąd Okręgowy korespondowała ze wskazanym kierunkiem orzeczniczym.
Jednocześnie w głównej mierze argumentacja skarżącej stanowi polemikę ze
stanowiskiem Sądu Okręgowego zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia. Powyższe pozwala na przyjęcie, że chodzi jej wyłącznie o poddanie
zaskarżonego orzeczenia kontroli kasacyjnej, a nie o wykazanie przesłanek,
będących podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 520 § 1 k.p.c.
M.L.
[SOP]
I CSK 2881/25
5
Krzysztof Wesołowski
