I CSK 2750/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
28 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.W.
przeciwko E. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej E. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 16 grudnia 2024 r., I ACa 635/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od E. spółki akcyjnej w W. (poprzednio S. spółka
akcyjna w W.) na rzecz R.W. 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta
złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 24 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie po
rozpoznaniu sprawy z powództwa R.W. przeciwko S. S.A. z siedzibą w W., oddalił
powództwo główne o zapłatę (pkt 1); zasądził od pozwanego na rzecz powoda
264 791,83 zł z zastrzeżeniem, że pozwanemu przysługuje uprawnienie do
zatrzymania zasądzonej na rzecz powoda należności do czasu, aż zaoferuje on
I CSK 2750/25
2
pozwanemu zwrot otrzymanego na podstawie zawartej w dniu 11 września 2008
roku z K. S.A. z siedzibą w W. umowy kredytu na cele mieszkaniowe (…)
świadczenia w kwocie 360 000 zł albo zabezpieczy roszczenie
o zwrot tej kwoty (pkt 2); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 3) i orzekł
o kosztach postępowania (pkt 4).
Wyrokiem z 16 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił
zaskarżony wyrok częściowo, w ten sposób, że: z punktu drugiego wyeliminował
zastrzeżenie prawa zatrzymania na rzecz pozwanego; w punkcie trzecim zasądził
od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od 264 791,83 zł
za okres od dnia 5 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty (pkt I); oddalił apelację powoda
w pozostałej części (pkt II); oddalił apelację pozwanego (pkt III) i orzekł o kosztach
postępowania (pkt IV).
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w części, tj. w zakresie pkt I, III i IV. We wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występowanie w sprawie
istotnych zagadnień prawnych i potrzebę wykładni przepisów prawnych w zakresie
oceny i skutków uznania postanowień umowy kredytu za niedozwolone klauzule
umowne.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów
postępowania według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
I CSK 2750/25
3
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
I CSK 2750/25
4
Podniesione przez skarżącego wątpliwości wykładnicze i sformułowane
zagadnienia prawne koncentrują się wokół problemu dotyczącego abuzywności
postanowień umowy i skutków tej abuzywności. Należy zauważyć, że kwestie te
były przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. m.in. uchwałę
pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r.,
III CZP 25/22; wyroki SN: z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 13 maja 2022 r.
II CSKP 293/22; z 13 maja 2022 r. II CSKP 405/22; z 31 marca 2023 r.,
II CSKP 1052/22; z 30 stycznia 2026 r., II CSKP 1053/23; z 21 stycznia 2026 r.,
II CSKP 258/23).
W judykaturze dominuje pogląd, że klauzule zastrzeżone w umowie kredytu
powiązanego z walutą obcą kształtujące mechanizm indeksacji określają główne
świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r.,
III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r.,
V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; z 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21;
z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; wyroki TSUE: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13,
Kásler i Káslerné Rábai; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei; z 23 kwietnia 2015 r.,
C-96/14, Van Hove; z 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in.). Za takie
uznawane są również postanowienia określane jako „klauzule ryzyka walutowego”,
które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta ryzykiem zmiany kursu
waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (zob. wyroki TSUE:
z 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in.; z 20 września 2018 r., C-51/17,
OTP Bank i OTP Faktoring; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai; z 3 października
2019 r., C-260/18, Dziubak).
Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania
postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień
przepisami dyspozytywnymi również został już wyjaśniony. W uchwale pełnego
składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22
przyjęto m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu
indeksowanego, odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
I CSK 2750/25
5
Sąd Najwyższy wyjaśnił także, że w zakresie zasądzenia odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego do rozpoczęcia
tej wymagalności nie jest konieczne złożenie przez kredytobiorcę żadnego
sformalizowanego oświadczenia przed odpowiednim organem, zaś przyjęcie
konieczności złożenia takiego oświadczenia byłoby niezgodne z orzecznictwem
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (postanowienie Sądu Najwyższego
z 9 kwietnia 2026 r., I CSK 3426/25).
Wobec powyższego podniesione wątpliwości interpretacyjne należy uznać
za wyjaśnione, zaś kwestie prezentowane przez skarżącego jako „istotne
zagadnienia prawne” nie stanowią obecnie zagadnień nowych.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie
z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[a.ł]
