I CSK 2698/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
28 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku S.K.
z udziałem D.B. i Miasta Ł.
o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej Miasta Ł.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi
z 7 kwietnia 2025 r., III Ca 1367/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. ustala, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty
związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa
w Łodzi oddalił wniosek S.K. o zasiedzenie w sprawie z udziałem Gminy Miasto Ł. i
D.B. (pkt 1) oraz oddalił wniosek o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów
postępowania (pkt 2).
Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił
zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż S.K. z dniem 1 czerwca
2017 r., przez zasiedzenie nabył własność nieruchomości położonej
w Ł. przy ulicy […], o powierzchni […] ha, stanowiącej działkę
nr […] opisanej na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z.W. w dniu 7
I CSK 2698/25
2
stycznia 2025 r., a przyjętej do zasobu Skarbu Państwa reprezentowanego przez
Prezydenta Miasta Ł. w dniu 20 stycznia 2025 r., dla której w Sądzie Rejonowym w
Ł. urządzona została księga wieczysta (…) i ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty
postępowania zgodnie ze swoim udziałem w sprawie (pkt 1); ustalił, że uczestnicy
ponoszą koszty postępowania apelacyjnego zgodnie ze swoim udziałem w sprawie
(pkt 2).
Uczestnik Miasto Ł. wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył
postanowienie Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania powołał się na jej oczywistą zasadność z uwagi na to,
że zaskarżone orzeczenie rażąco odbiega od ukształtowanych w wyniku
orzecznictwa Sądu Najwyższego poglądów dotyczących przekształcenia
posiadania zależnego w posiadanie samoistne.
W odpowiedzi wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania i zasądzenie od uczestnika na jego rzecz zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Przechodząc do oceny twierdzenia o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), należy przypomnieć, że zachodzi ona
I CSK 2698/25
3
wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych
rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,
gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się
wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,
OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4,
poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie
to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma
charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje
się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją
stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności
sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Bliższa analiza skargi kasacyjnej nie wykazała, że jest ona oczywiście
uzasadniona w przyjętym wyżej rozumieniu. Posiadanie samoistne oznacza stan
władztwa nad rzeczą odpowiadający posiadaniu właścicielskiemu. Posiadacz
samoistny włada rzeczą „jak właściciel” (art. 336 k.c.) W szczególności korzysta
z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także
uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią. Równocześnie należy
zaznaczyć, że przy długotrwałym posiadaniu nieruchomości możliwe są − na tle
konkretnych uwarunkowań − zmiany w sposobie władania nią. Jeżeli dochodzi do
przekształcenia posiadania zależnego w posiadanie samoistne, powinno być ono
ujawnione w sposób widoczny dla otoczenia (postanowienie SN z 4 lipca 2024 r.,
II CSKP 844/22). Ocena tej kwestii w znacznej mierze dotyczy sfery ustaleń
I CSK 2698/25
4
faktycznych i oceny dowodów, które to zagadnienia uchylają się spod kognicji Sądu
Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821, art. 108 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[SOP]
