I CSK 2667/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
23 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.W. i M.W.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 16 kwietnia 2025 r., I ACa 2440/23,
(P.H.)
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej na rzecz każdego z powodów po 2700
(dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanej do dnia
zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od
wyroku
Sądu
Apelacyjnego
w
Białymstoku
z 16 kwietnia 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa E.W.
i M.W. o zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, bank przedstawił
szereg zagadnień prawnych, związanych z wykładnią postanowień umowy kredytu
hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie. Wskazał również na potrzebę
wykładni przepisów, w oparciu o które sformułował szczegółowe zagadnienia.
I CSK 2667/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Choć wymagania stawiane istotnemu zagadnieniu prawnemu i potrzebie
dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczynom przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie są tożsame, to w obu przypadkach musi występować przymiot
nowości. Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy
nie może być już rozwiązany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN:
z 23 kwietnia 2025 r., I CSK 1920/24; z 28 marca 2025 r., I CSK 725/24;
z 6 marca 2025 r., I CSK 3018/24; z 29 października 2024 r., I CSK 4297/23;
z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22;
z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22;
z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.
postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia
SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien
nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
I CSK 2667/25
3
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia
SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
W przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca
w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. Jednakże jeśli
skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien
przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu
Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN:
z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1623/24;
z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23;
z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23).
Skarżąca przedstawiła szereg wątpliwości natury prawnej odnoszących się
do następstw stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień umów kredytu
zabezpieczonego hipoteką, w których wszystkie lub wybrane świadczenia stron
były wyrażone w walucie obcej lub do tej waluty przeliczane. Kwestie te jednak
doczekały się już licznych wypowiedzi nie tylko Sądu Najwyższego, ale też
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Aktualnie zatem nie budzi wątpliwości, że choć umowa kredytu przewidująca
tzw. spread walutowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego
i stanowi jej możliwy wariant (art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 pr.bank.), to mechanizm
ustalania przez bank kursów waluty, który pozostawia bankowi jednostronną
swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco
narusza interesy konsumenta, zaś klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści
i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo
istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną
(por. wyroki SN: z 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22; z 20 lutego 2023 r.,
II CSKP 809/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22; z 15 października 2024 r.,
II CSKP 474/23; z 13 listopada 2024 r., II CSKP 854/24; z 9 stycznia 2025 r.,
II CSKP 30/23; z 16 maja 2025, II CSKP 201/23; z 28 lutego 2025 r.,
II CSKP 278/23).
I CSK 2667/25
4
Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy w uchwale składu całej Izby
Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118,
ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:
1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie.
3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub
część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają
samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze
stron.
4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych
z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,
w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie
postanowieniami umowy.
5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron
odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych
w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia
w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład
całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały
w analogicznym składzie (art. 88 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym).
I CSK 2667/25
5
W zakresie istotnej dla rozpoznawanej sprawy problematyki Sąd Najwyższy
wypowiadał się już wielokrotnie i dokonał analizy art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6
ust. 1 dyrektywy 93/13 co do kwalifikacji postanowień dotyczących przeliczania
franków szwajcarskich na złote przy wykorzystaniu kursu jednostronnie ustalanego
przez bank, jak też co do zastąpienia nieuczciwych postanowień umownych
przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że konsekwencją stwierdzenia, że dane
postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.
jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia,
połączona z przewidzianą w art. 3851 § 2 k.c. zasadą związania stron umową
w pozostałym zakresie (postanowienie SN z 17 lutego 2026 r., I CSK 3708/24).
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem
istotnych kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd
Najwyższy.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c. § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt
7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
(P.H.)
[SOP]
