I CSK 2663/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
8 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku J. J.
z udziałem Gminy P.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej J. J.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie
z 8 marca 2023 r., IX Ca 1123/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być, wobec
tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o
charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny
skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia
bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 2663/23
2
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej wnioskodawcy J. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w
Olsztynie z 8 marca 2023 r.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego,
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Tymczasem skarżący w skardze podniósł jako istotne zagadnienie prawne
„konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza
art. 233 § 1 w zw. z art. 378 § 1, art. 382, art. 385 i art. 391 § 1 i w zw. z art. 13 § 2
k.p.c., polegającego na przyjęciu przez Sąd odwoławczy za własne ustaleń
faktycznych Sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań w tej kwestii,
w sytuacji gdy zarzuty apelacyjne obejmowały przede wszystkim sprzeczność
I CSK 2663/23
3
ustaleń Sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co
skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane.
Wskazać należy, że prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału
zgromadzonego, ocenionego w sposób swobodny, a nie dowolny i przy
wszechstronnej jego ocenie, powinna doprowadzić Sąd odwoławczy do dokonania
własnych ustaleń stanu faktycznego zamiast przyjęcia za własne ustaleń, które
poczynił Sąd pierwszej instancji?”
Analiza uzasadnienia orzeczenia Sądu drugiej instancji prowadzi jednak do
odmiennych wniosków. Sąd Okręgowy w Olsztynie szczegółowo bowiem wyjaśnił,
że ustalenia faktyczne i ocenę dowodów sądu pierwszej instancji uznaje za
prawidłową, a zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie
swobodną ocenę materiału dowodowego jest bezzasadny, bowiem z prawidłowo
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy wyprowadził
wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym. W związku
z powyższym, ocena tego Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów.
Sąd drugiej instancji wskazuje dalej, że w orzecznictwie przyjmuje się,
że jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu wniosków ze
zgromadzonego materiału dowodowego, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza
poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie
uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych,
to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Dla poparcia swego stanowiska Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., VI ACa 1466/13, lex 1342419,
oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99,
lex 53136. Sąd pierwszej instancji takich uchybień nie stwierdził, wobec czego
podzielił w całości ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjął je za
własne. Zdaniem Sądu Okręgowego, prawidłowa ocena zgromadzonego w
sprawie materiału dowodowego skutkowała wyprowadzeniem na jego podstawie
prawidłowych ustaleń faktycznych, a podniesiony w apelacji zarzut błędnych
ustaleń faktycznych i przedstawione na jego poparcie własne ustalenia faktyczne
skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej
instancji.
I CSK 2663/23
4
Biorąc powyższe pod uwagę, że nie można zatem uznać, że w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Należy także zauważyć, że skarżący w skardze formułuje zarzuty naruszenia
licznych przepisów prawa procesowego i materialnego, koncentrując się jednak
głównie na przeprowadzonym przez Sąd drugiej instancji postępowaniu
dowodowym i dokonanej przez ten Sąd ocenie dowodów. Zgodnie jednak z art.
3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące
ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał także występowania innej
przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu
Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej
oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie
zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez
wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,
że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty
oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,
że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem
wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa
lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym
na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej
analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK
110/08, nie publ.).
Bliższa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala jednak na stwierdzenie,
że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest – w powyższym rozumieniu –
oczywiście uzasadniona. Wnioskodawca bowiem nie wykazał, że zastosowanie
powołanych w podstawach skargi przepisów, których naruszenie miałoby
wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było – w okolicznościach
sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone orzeczenie
jest oczywiście nieprawidłowe.
Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącego, iż w sprawie
występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście
I CSK 2663/23
5
uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu
z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na
oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się
wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem
występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu, o które Sąd
Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
[SOP]
[r.g.]
