I CSK 2499/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Tomasz Szanciło
5 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 5 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Gminy M.
przeciwko Województwu […]
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Gminy M.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 13 listopada 2024 r., I ACa 2639/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Gminy M. na rzecz Województwa […]
kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego – wraz z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia
następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia powódce
odpisu postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powódki Gminy M. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy zważył,
co następuje:
I CSK 2499/25
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi
kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18;
z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21; z 23 maja
2024 r., I CSK 364/24). Wskazano m.in. że skarga kasacyjna została ukształtowana
w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek
zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie
rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu
usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym
nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek
zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji
sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja
tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści,
bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika,
iż przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku
I CSK 2499/25
3
gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się
wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego polegającą
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. m.in. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,
OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4,
poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06; z 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14;
z 15 marca 2023 r., I CSK 6358/22). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest
oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego,
lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r.,
IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo).
Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, należy zatem
wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia
w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym
ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika
(zob. m.in. postanowienia SN: z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001,
nr 10, poz. 156; z 21 września 2022 r., I CSK 4166/22; z 20 lipca 2023 r., I CSK
282/23).
W ocenie skarżącej oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikała z faktu
naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 385 k.p.c. przez bezzasadne oddalenie
apelacji, pomimo istnienia elementarnych przesłanek do jej uwzględnienia. Już
tylko z tej przyczyny skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania,
jako że oczywista zasadność skargi nie może polegać na bezzasadnym – zdaniem
skarżącego – oddaleniu jego apelacji przez sąd odwoławczy. Zgodnie z powyższym
przepisem sąd drugiej instancji oddala apelację, gdy jest ona bezzasadna,
w związku z czym skarga kasacyjna nie może być „oczywiście zasadna”
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko w wyniku oddalenia apelacji
w zaskarżonym wyroku lub postanowieniu co do istoty sprawy. Konieczne jest
zatem powołanie przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, których
naruszenia dopuścił się sąd odwoławczy, przy czym odnośnie do tych drugich
I CSK 2499/25
4
niezbędne jest również wykazanie, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik
sprawy. Artykuł 385 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, w kontekście samej konstrukcji skargi
kasacyjnej, że nie jest wystarczające dla wykazania przyczyny, o której mowa
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., odwołanie się do uzasadnienia zarzutów podstawy
procesowej skargi bez sprecyzowania twierdzeń uzasadnienia wniosku
w konkretnie wskazanych przepisach. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie
tzw. przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie
oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej
merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez
skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd
Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności
uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie (zob. np. postanowienie SN z 26 stycznia 2021 r., II USK 43/21).
Tymczasem skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ograniczyła się w istocie jedynie do odniesienia się do argumentacji dotyczącej
podstaw kasacyjnych, co jest oczywiście błędne i niedopuszczalne.
Niemniej, odnosząc się do tezy przedstawionej przez skarżącą, wskazania
wymaga, że Sąd odwoławczy sporządził szczegółowe uzasadnienie, rozważył
wszelkie, niezbędne okoliczności sprawy, uwzględniając stanowisko Sądu
Najwyższego wyrażone w wyroku z 20 grudnia 2023 r., II CSKP 71/23. Podniesione
w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, w konfrontacji
z treścią uzasadnienia Sądu drugiej instancji i przyjętego przez niego kierunku
rozstrzygnięcia sprawy, świadczą o polemicznym charakterze stanowiska
zaprezentowanego przez skarżącą. Brak akceptacji przez powódkę stanowiska
przyjętego przez Sąd Apelacyjny nie świadczy o tym, że wniesiona skarga jest
oczywiście uzasadniona. Nikły zaś wywód zawarty w uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadzał się do polemiki
z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że popełnione przy ferowaniu
I CSK 2499/25
5
zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter
kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
Powódka przedstawiła w istocie swój punkt widzenia, wywodzony z własnej
oceny materiału dowodowego, w tym ferowanej przez siebie wykładni umowy.
Krytyka oceny prawnej dokonanej przez Sąd Apelacyjny stanowi jedynie
bezzasadną polemikę niepopartą żadną argumentacją. Skarżąca bowiem głównie
podkreślała, że o kwalifikowalności danego wydatku decyduje jedynie cel, na jaki
został on poniesiony, a w szczególności, czy został on poniesiony w związku
z realizacją zamierzonego projektu. W ocenie powódki kwestia terminu poniesienia
wydatku nie ma znaczenia dla oceny jego kwalifikowalności. Wbrew jednak tym
twierdzeniom trafnie Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że w świetle umowy
o dofinansowanie projektu również data poniesienia wydatku powinna być
elementem świadczącym o możliwości jego uznania za kwalifikowany. Powódka
natomiast nie dochowała wszystkich warunków umownych, a zatem nie można
uznać spornych wydatków za kwalifikowalne. Powódka zdaje się nie zauważać,
że umowa zawierała kilka elementów, które powinny zostać spełnione, aby doszło
do wypłaty środków pieniężnych. Oczywiście cel, na jaki został poniesiony wydatek,
stanowi z pewnością istotną przesłankę spełnienia umowy i wypłaty świadczenia,
niemniej jednak nie można pomijać kwestii terminu. Przecież to właśnie termin nie
tylko określa ramy czasowe dla wykonania świadczenia, ale także świadczy
o właściwym i rzetelnym wywiązaniu się z umowy. Twierdzenie, że termin
pozostawał bez znaczenia, było zatem nieuprawnione.
Przedstawiony zatem przez skarżącą wywód odzwierciedlał jedynie jej
stanowisko w sprawie, nie zaś rzeczywiste naruszenia prawa w postaci na tyle
rażącej, że aż prowadzące do oczywistej zasadności skargi, a więc widocznej
„na pierwszy rzut oka” i w oczywisty sposób prowadzącej do uznania zaskarżonego
wyroku za błędny. Sąd Najwyższy nie jest kolejną instancją w toku rozpoznawania
konkretnej sprawy, a skarga kasacyjna ma służyć wyjaśnianiu istotnych wątpliwości
prawnych i ujednolicaniu orzecznictwa.
I CSK 2499/25
6
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które
w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 981 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c.,
z uwzględnieniem § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Tomasz Szanciło
[P.L.]
[SOP]
