I CSK 2437/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
Prezes SN Joanna Misztal-Konecka
29 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T.M., M.M., Ł.M., P.M., M.M.1
przeciwko B. spółce akcyjnej w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej T.M., M.M., Ł.M., P.M., M.M.1
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 28 marca 2025 r., V AGa 175/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od T.M., M.M., Ł.M., P.M. i M.M. na rzecz B. spółki
akcyjnej w S. po 1080 (tysiąc osiemdziesiąt) złotych zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego;
3. nakazuje zwrot z kasy Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na
rzecz Ł.M. 12 144,75 zł (dwunastu tysięcy stu czterdziestu
czterech złotych siedemdziesięciu pięciu groszy) tytułem części
opłaty kasacyjnej.
(K.W.)
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 28 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację
powodów T.M., M.M., Ł.M., P.M. i M.M.1 od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z 13 września 2023 r. w sprawie przeciwko B. spółce akcyjnej w S. o zapłatę oraz
orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
I CSK 2437/25
2
2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiedli powodowie,
wskazując na naruszenie art. 643 k.c.; art. 227 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 231 k.p.c.,
art. 245 k.p.c., art. 253 k.p.c., art. 316 § 1 w zw. z art. 382 i art. 391 § 1 k.p.c.;
art. 483 § 1 i art. 65 § 2 k.c., a także art. 498 § 1 i § 2 k.c.
3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując
się na występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Podali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i konieczność
wyjaśnienia, czy może istnieć stan nieodebrania robót pomiędzy podwykonawcą
i wykonawcą, jeżeli wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi do odbioru
i zostały one przez inwestora odebrane oraz uznane za wykonane w terminie, tj.
czy te same roboty mogą być jednocześnie odebrane przez inwestora od
wykonawcy i normalnie wykorzystywane w ramach użytkowania inwestycji i
jednocześnie nieodebrane przez wykonawcę od podwykonawcy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego
orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście
wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
I CSK 2437/25
3
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może
być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie
Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego
odpowiadają tym, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie
w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,
zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do wskazanych w art.
3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z nich występują w
sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego (postanowienie SN z 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne
oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących
o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może
polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą
pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią
instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą
szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko
w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym.
5. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w
stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie zostać
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia SN: z 15
I CSK 2437/25
4
października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, i
z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Skarżący nie spełnili powyższych wymagań. Problematyka przedstawiona
w skardze kasacyjnej nie ma waloru uniwersalnego zagadnienia prawnego, lecz
stanowi de facto próbę skonstruowania przez skarżących własnych ustaleń
faktycznych. Formułując zagadnienie prawne, skarżący ignorują ustalenia faktyczne
dokonane przez Sądy meriti, tymczasem tymi ustaleniami Sąd Najwyższy jest
związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wbrew bowiem stanowisku skarżących
wyrażonemu w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
z ustaleń przyjętych przez Sąd Apelacyjny za podstawę faktyczną orzekania
wynika, że – pomimo podpisania protokołu odbioru robót budowlanych – […] 2026
r. nie doszło do ukończenia inwestycji, a także, iż do czasu usunięcia wad przez
poprzednika prawnego powodów i podpisania protokołu […] 2017 r. istniejące w
wykonanych przez poprzednika prawnego powodów robotach budowalnych wady
uniemożliwiały odbiór końcowy przebudowy ulic H. i G. w Z. Ponadto Sąd
odwoławczy – za Sądem pierwszej instancji – ustalił, że na dzień wydania decyzji
przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. w przedmiocie
sprzeciwu co do użytkowania przebudowanej ulicy H., tj. […] 2016 r., roboty
budowlane nie zostały zakończone, a ponadto zostały wykonane niezgodnie
z zatwierdzonym projektem budowlanym, będącym załącznikiem do pozwolenia na
budowę w zakresie parametrów warstwy ścieralnej (grubości warstw) oraz
współczynnika koleinowania. W konsekwencji Sądy meriti przyjęły, że poprzednik
prawny powodów wykonał prace objęte umową z […] 2016 r. dopiero […] 2017 r.
Sądy meriti ustaliły zatem, że w realiach niniejszej sprawy zaistniał stan
nieodebrania robót, mimo że wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi do
odbioru. Nie sposób więc uznać, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy
zachodzi potrzeba wyjaśnienia, czy może istnieć stan nieodebrania robót między
podwykonawcą i wykonawcą, jeżeli wykonawca przedstawił te roboty inwestorowi
do odbioru i zostały one przez inwestora odebrane oraz uznane za wykonane
w terminie.
I CSK 2437/25
5
Podsumowując, zagadnienie prawne przedstawione przez skarżących
stanowi w rzeczywistości próbę zanegowania ustaleń faktycznych dokonanych
w sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej
nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd
Najwyższy – jak już zostało wskazane – jest związany dokonanymi przez sądy
meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia
(art. 39813 § 2 k.p.c.).
Wskazać również należy, że przedstawiony w skardze kasacyjnej problem
prawny powinien odnosić się do konkretnych, wprost powołanych we wniosku
przepisów prawa. Tymczasem pytanie stanowiące, zdaniem skarżących, istotne
zagadnienie prawne zostało przez nich postawione z wyraźnym pominięciem
przepisów prawa. Co więcej, stawiając objęte wnioskiem pytanie, skarżący nie
wyjaśnili, dlaczego – w zestawieniu z dostępnymi poglądami orzecznictwa i
doktryny – należy je uznać za nowe, ewentualnie, z czego wynika, że wskazana
problematyka budzi kwalifikowane wątpliwości interpretacyjne, wykraczające poza
zwykły standard trudności występujący w procesie sędziowskiego stosowania
prawa. Nie wskazano argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen i
odmiennych wariantów interpretacyjnych. Skoro tak, uznać przychodzi, że pytanie
prawne zmierza w istocie wyłącznie do uzyskania odpowiedzi na pytanie o
prawidłowość – w różnych aspektach – zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu
Apelacyjnego, co koliduje z założeniami publicznoprawnego charakteru skargi
kasacyjnej.
6. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 1 a contrario k.p.c.).
7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11
i 3 k.p.c. oraz w związku z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców
prawnych. Natomiast rozstrzygnięcie o zwrocie części opłaty uiszczonej od skargi
I CSK 2437/25
6
kasacyjnej w związku z nieprzyjęciem jej do rozpoznania uzasadnia art. 79 ust. 1
pkt 2 lit. b w zw. z art. 80a u.k.s.c.
Joanna Misztal-Konecka
(K.W.)
[a.ł]