I CSK 2404/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
28 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.Ż. i W.Ż.
z udziałem J.F., E.P. i G.B.
o zasiedzenie nieruchomości,
na skutek skargi kasacyjnej J.F., E.P. i G.B.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu
z 29 listopada 2024 r., II Ca 686/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania
związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 8 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Opolu stwierdził, że K.Ż.
i W.Ż. nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 lipca 2019 r. prawo własności
nieruchomości gruntowej, położonej w O. składającej się z działki ewidencyjnej o
numerze […] o powierzchni […] ha, stanowiącej teren zabudowany, dla której Sąd
Rejonowy w Opolu - VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o
numerze […] (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania.
Postanowieniem z 29 listopada 2024 roku Sąd Okręgowy w Opolu oddalił
apelację uczestniczek postępowania J.F., E.P. i G.B. i orzekł o kosztach
postępowania.
I CSK 2404/25
2
Uczestniczki postępowania J.F., E.P. i G.B. wniosły skargę kasacyjną, w
której zaskarżyły postanowienie Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżące powołały się na występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do
rozstrzygnięcia czy dopuszczalna jest interpretacja przepisu art. 172 § 1 k.c., która
dopuszcza, że bieg terminu zasiedzenia przeciwko właścicielowi nieruchomości
obejmuje także okres, w którym właściciel czasowo włada nieruchomością, a także
czy można uznać za prowadzące do zasiedzenia posiadanie osoby trzeciej w
okresie, gdy właściciele zabudowanej nieruchomości regularnie do niej
przyjeżdżają i z niej korzystają.
Skarżące wskazały także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
z uwagi na sporządzenie uzasadnienia orzeczenia Sądu II instancji w sposób, który
wyklucza poddanie go kontroli kasacyjnej.
W odpowiedzi wnioskodawcy wnieśli o odrzucenie, ewentualnie odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
I CSK 2404/25
3
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,
IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,
V CSK 547/14).
Skarga kasacyjna uczestniczek nie zawiera argumentów potwierdzających
skuteczne wykazanie, że w sprawie zachodzi przesłanka ujęta
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwalifikacja posiadania opiera się w znacznej mierze na
sferze faktów, wobec czego wymaga uprzedniego dokonania przez sąd
odpowiednich ustaleń faktycznych, oceny dowodów i wyciągnięcia na tej podstawie
prawidłowych wniosków prawnych. W rezultacie, dla skutecznego wywiedzenia
skargi kasacyjnej konieczne byłoby podważenie ustaleń i ocen prawnych
w zakresie przesłanek wymaganych do stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, co
nie zostało dowiedzione w badanej sprawie. Skarga kasacyjna jest przy tym oparta
na niedopuszczalnej polemice z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, czego
wyrazem jest podniesienie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzutu
naruszenia art. 233 k.p.c. (zob. art. 3983 § 3 k.p.c.).
Przechodząc do oceny twierdzenia o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), należy przypomnieć, zachodzi ona wówczas,
gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań
wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy
strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,
powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się
wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej
I CSK 2404/25
4
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,
V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego
z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu
Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,
że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma
charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje
się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją
stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności
sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Bliższa analiza skargi kasacyjnej nie wykazała, że jest ona oczywiście
uzasadniona w przyjętym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
wyjaśniono, że naruszenie przez sąd drugiej instancji zasad sporządzania
uzasadnienia orzeczenia (aktualnie uregulowanych w art. 3271 k.p.c.
i art. 387 § 21 k.p.c.) jedynie wyjątkowo może stanowić usprawiedliwioną podstawę
kasacyjną, co ma miejsce, gdy wskutek uchybienia wymaganiom stawianym
uzasadnieniu zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej
(postanowienia SN: z 16 listopada 2022 r., I CSK 2887/22; z 24 maja 2022 r.,
I CSK 1434/22). Wbrew ocenie uczestniczek analiza uzasadnienia zaskarżonego
postanowienia nie wskazuje na istnienie uchybień konstrukcyjnych, które
uniemożliwiają jednoznaczne określenie podstawy faktycznej sprawy i stanowiska
prawnego przyjętego w sprawie przez Sąd Okręgowy. W związku z tym nie ma
podstaw dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się na
oczywistość naruszeń wykazanych przepisów.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
I CSK 2404/25
5
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
[SOP]
