I CSK 2327/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
23 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw W.
przeciwko R. R.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej R. R.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 29 grudnia 2023 r., I AGa 225/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od R.R. na rzecz V. spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 2700 (dwa
tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego orzeczenia R.R. do dnia zapłaty.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Poznaniu z 29 grudnia 2023 r. pozwana R. R. wniosła o przyjęcie skargi do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
I CSK 2327/24
2
Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ponieważ
powódka w pozwie wniosła o zasądzenie od pozwanej 195 512,08 zł wraz
z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych. Powódka nie wniosła
ani alternatywnie o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie, ani na dalszym
etapie postępowania nie zmieniła żądania w zakresie odsetek. W tym stanie rzeczy
uznać należy, że Sąd Apelacyjny przyznał powódce świadczenie uboczne (odsetki
ustawowe za opóźnienie) które nie było objęte żądaniem powódki, co prowadzi
do konkluzji, że zaskarżone orzeczenie, w zakresie przyznającym powódce odsetki
ustawowe za opóźnienie, jest wadliwe. W tym kontekście pozwana wskazała
na art. 321 § 1 k.p.c.
Powódka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej
do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania
lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek
o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły
stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej
do rozpoznania.
Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, podzielanym przez doktrynę,
oczywista zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy
wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka będzie
miała miejsce tylko wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły zarzucane uchybienia, jest
I CSK 2327/24
3
pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione
we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumenty oczywiście
uzasadniają zasadność wniesionego środka prawnego. Oczywiste jest przy tym
tylko to, co można dostrzec od razu - bez potrzeby głębszej analizy
czy przeprowadzenia wnikliwych badań lub dociekań. Innymi słowy, podnoszone
uchybienia muszą mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut
oka - już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. m.in. postanowienia SN: z 27
kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca 2018 r.,
III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r., I CSK
584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r., I CSK
1673/23).
Podkreślenia wymaga, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje
jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym
sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które
polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu
oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną
w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie
obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu
w ustalonym stanie faktycznym.
Należy też wskazać, że zgodnie z powszechnie aprobowanym
w orzecznictwie i nauce prawa stanowiskiem, o przyjęciu skargi kasacyjnej
do rozpoznania w związku z wystąpieniem przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c. nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu,
lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia,
które nie może się ostać (zob. np. postanowienie SN z 1 grudnia 2023 r., I CSK
5300/22 i przywołane tam orzecznictwo).
Skarżąca nie przedstawiła przekonujących od razu, widocznych prima facie,
twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce
i zaskarżeniu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, że nie stanowi
naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. zasądzenie - w miejsce żądanych odsetek
I CSK 2327/24
4
ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, „zwykłych” odsetek
ustawowych za opóźnienie. Kluczowy jest tu bowiem przedmiot żądania, którym
były odsetki ustawowe i okoliczność, że wysokość zasądzonych odsetek jest niższa
niż żądanie pozwu (zob. wyrok SN z 29 stycznia 2025 r., II CSKP 1616/22).
Zastosowanie przez sąd orzekający w sprawie wykładni danego przepisu
akceptowanej w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyłącza możliwość uznania,
że sąd ten w sposób oczywisty naruszył ten przepis i tym samym przyjęcie,
że skarga kasacyjna pozwanej jest oczywiście uzasadniona.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1
k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych.
[a.ł]
Maciej Kowalski
