I CSK 2308/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
5 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 5 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.S., W.R. i J.S.
przeciwko E.P.. A.S.1 i T.P.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
na skutek skargi kasacyjnej T.P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 12 grudnia 2023 r., II Ca 2765/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od T.P. na rzecz W.R. koszty postępowania
kasacyjnego w kwocie 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia odpisu postanowienia pozwanemu T.P. do
dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 20 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Miechowie uzgodnił treść
księgi wieczystej […] z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że w dziale II
w miejsce właściciela T.P. wpisał jako współwłaścicieli: J.S. w udziale 1/4 części;
A.S.1 w udziale 3/16 części; E.P. w udziale 3/16 części; W.R. w udziale 3/16 części
oraz A.S. w udziale 3/16 części.
I CSK 2308/24
2
Apelacja pozwanego T.P. od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem
Sądu Okręgowego w Krakowie z 12 grudnia 2023 r.
Pozwany T.P. wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
We wniosku o przyjęcie skargi, pozwany podniósł, że w sprawie wystąpiło
istotne zagadnienie prawne dotyczące cyt. „braku jednoznacznego rozróżnienia
między wymogami art. 3 k.p.c., który odnosi się wyłącznie do dokonywania
czynności procesowych, wyjaśnień co do okoliczności i dowodów, a stawianiem
zarzutów, zwłaszcza mających charakter actio in rem”. Podniósł także, że w
sprawie powstało zagadnienie, czy tytularny właściciel, który nabył nieruchomość w
trybie wykluczającym nabycie w rękojmi może złożyć w postępowaniu o
uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zarzut
zasiedzenia tej nieruchomości.
Niejasne uzasadnienie tego wniosku oraz niejasny sposób sformułowania
przez pozwanego tej części skargi kasacyjnej, która jest poświęcona wnioskowi o
I CSK 2308/24
3
przyjęcie skargi, nie pozwala Sądowi Najwyższemu na zorientowanie się co do
istoty wątpliwości prawnych pozwanego. Tymczasem w świetle utrwalonego
orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów nauki, istotnym zagadnieniem
prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas
niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego,
którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi
kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało
znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych
podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II
CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżący nie sformułował
przedstawionego przez siebie zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się
przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie
art.390 k.p.c., nie zawarł we wniosku pogłębionego wywodu prawnego
usprawiedliwiającego zgłoszone wątpliwości, nie wykazał także argumentami ściśle
jurydycznymi zasadności proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także
wadliwości rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu
prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2
grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14). Nie
wykazał także, aby rozwiązanie przez Sąd Najwyższy przedstawionego problemu
miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Zgodnie z
przytoczonym we wniosku art. 3 k.p.c., strony i uczestnicy postępowania
obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami,
dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania
czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (zasada prawdy materialnej). Przepis ten
statuuje powinność stron postępowania sądowego działania w sposób lojalny,
uczciwy i zmierzający do zrekonstruowania faktycznego przebiegu zdarzeń, w
oparciu o które strony dochodzą roszczeń sformułowanych w pozwie lub wniosku w
postępowaniu nieprocesowym lub w oparciu o które bronią się przed żądaniami
przeciwnika. Pozwany nie wyjaśnił w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi, jakie
znaczenie dla wyniku sprawy ma poruszona w nim kwestia dotycząca art. 3 k.p.c.,
stąd należy uznać, że nie przedstawił przytoczonej przyczyny uzasadniającej
I CSK 2308/24
4
wniosek o przyjęcie skargi. Pozwany nie wyłuszczył także nasuwających mu się
wątpliwości co do drugiej kwestii w sposób wskazany wyżej w rozważaniach
dotyczących sposobu sfomułowania i motywowania przyczyn kasacyjnych. Trzeba
przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy
odniósł się do wadliwego poglądu Sądu Rejonowego, wyłączającego możliwość
podniesienia zarzutu przedawnienia przez osobę ujawnioną w księdze wieczystej
jako właściciel, ale nie będącą nim w rzeczywistości, w kierunku uznanym za
pozwanego za trafny, co tym bardziej przemawia za zbędnością odniesienia się
przez Sąd Najwyższy do tego zagadnienia.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania
kasacyjnego na rzecz powódki W.R., która wniosła w terminie odpowiedź na skargę
kasacyjną, orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 i 108
k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ze zm.).
(A.D.)
[a.ł]
